Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585919

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22 listopada 2018 r.
II OZ 1203/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 150/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. K. i G. K. na decyzję Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia (...) czerwca 2014 r. znak: (...) w przedmiocie rozbiórki budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 150/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej: p.p.s.a., odmówił uwzględnienia wniosku skarżących E. K. i G. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) czerwca 2014 r. znak: (...) nakazującej skarżącym rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku rekreacji indywidualnej na działce o nr (...).

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zgłoszony wniosek nie mógł zostać uwzględniony, gdyż skarżące nie wskazały w uzasadnieniu skargi (zawierającej wniosek o wstrzymanie) żadnych okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania kwestionowanej decyzji. Sąd wyjaśnił, że w pełni podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym uzasadnienie wniosku o przyznanie ochrony tymczasowej oparte na zarzutach merytorycznych skierowanych przeciwko zaskarżonej decyzji nie stanowi o istnieniu przesłanek do wstrzymania wykonania tego aktu. Powoduje to, że w sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem skarżące nie wykazały przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a mianowicie tego, że wskutek wykonania zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam fakt wydania nakazu rozbiórki budynku nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzja dotycząca rozbiórki budynku zmienia stan rzeczy i może spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego wniosek. Takich argumentów skarżące w kontekście powołanych okoliczności nie podały.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. K., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca wyjaśniła, że z samej istoty zaskarżonej decyzji, jaką jest nałożenie obowiązku nakazania rozbiórki, wynikają negatywne dla strony następstwa w postaci wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Mają one związek z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację obiektu, jak również równolegle z obowiązkiem poniesienia nakładów w celu wykonania nałożonego obowiązku. Trwałe skutki wykonania takiej decyzji administracyjnej są w istocie nieuniknione.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw.

Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa bowiem na wnioskodawcy.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ Sąd I instancji trafnie stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został przez wnioskodawców uzasadniony, co uniemożliwiało wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Rację należy przyznać jednocześnie Sądowi w tym zakresie, w jakim wskazał, że zamieszczając w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji strona powinna zróżnicować w sposób wyraźny zarzuty jej stawiane i przyczyny nakazujące zastosowanie ochrony tymczasowej, ponieważ skuteczność każdego z wymienionych środków opiera się na innej podstawie, stąd nie mogą odwoływać się one do analogicznej argumentacji. Powyższa ocena jest aktualna również w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, gdyż zarzut jej niezgodności z prawem nie kształtuje samoistnie podstawy zastosowania ochrony tymczasowej względem adresata rozstrzygnięcia wydanego przez organ nadzoru budowlanego.

W niniejszej sprawie przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania objęto decyzję nakazującą skarżącej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku na działce o nr (...). Skarżąca we wniosku o wstrzymanie, jak również w treści zażalenia nie wykazała konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, jakie wywołać miałoby nakazane przez Warmińsko - Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) działanie polegające na rozbiórce obiektu określonego mianem budynku rekreacji indywidualnej. Konieczność wykonania nakazu rozbiórki łączy się zasadniczo zawsze z określonymi dolegliwościami, nie można jednak wykonania tego rodzaju decyzji w każdych warunkach na zasadzie automatyzmu postrzegać jako zaistnienia niebezpieczeństwa wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków czy też spowodowania znacznej szkody. Ocenę wystąpienia tychże skutków i rozważenie rozmiaru szkody należy zawsze odnosić do zindywidualizowanego przedmiotu rozbiórki, rodzaju wymaganych prac, jak i przede wszystkim sytuacji zobowiązanego.

W niniejszej sprawie skarżąca pominęła obowiązek odniesienia się do wskazanych kwestii, na co Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę, gdyż powyższego zaniechania nie mogły zastąpić rozważania nakierowane wyłącznie na wykazanie wadliwości zaskarżonej decyzji. W zażaleniu brak ten nie został naprawiony, uwzględniając, że argumentacji odwołującej się do utraty nakładów finansowych poniesionych na realizację obiektu, jak i obowiązku poniesienia nakładów w celu wykonania nałożonego obowiązku brak jest jakiejkolwiek skonkretyzowanej treści. Powinna ona zostać przedstawiona Sądowi w takiej formie, która pozwalałaby jednoznacznie ocenić, czy wskazany chociażby w przybliżony sposób koszt wykonania nakazanych robót rozbiórkowych jest wysoki, jak też stwierdzić, czy budynek ze względu na jego drewnianą konstrukcję, wiek i stan zachowania w sytuacji jego rozebrania mógłby zostać bez trudu odbudowany, przez co odwrócenie skutku jego likwidacji nie tylko byłoby technicznie możliwe, ale również nie wiązałoby się ze znaczną szkodą dla strony skarżącej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności spoczywał na skarżącej, toteż jej zaniechania nie mógł w tym zakresie uzupełnić Sąd, dokonując samodzielnie w toku postępowania stosowanych ustaleń faktycznych.

Należy jednocześnie mieć na uwadze, że wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wyklucza możliwości złożenia ponownego wniosku, który w przypadku należytego uargumentowania i udokumentowania okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony tymczasowej może skutkować pozytywnym rozstrzygnięciem.

W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił oddalić zażalenie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.