Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1560027

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 26 listopada 2013 r.
II OZ 1065/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 8 października 2013 r. II SA/Bk 20/12 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 4 kwietnia 2013 r. II SA/Bk 20/12 oddalającego skargę J.W. na niewłaściwe wykonanie przez Wojewodę Podlaskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 29 września 2009 r. II SAB/Bk 52/2008 w sprawie ze skargi J.W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę postanawia:

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 8 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił J.W. (dalej jako "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 4 kwietnia 2013 r. II SA/Bk 20/12 oddalającego skargę na niewłaściwe wykonanie przez Wojewodę Podlaskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 29 września 2009 r. II SAB/Bk 52/2008 w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrok z 4 kwietnia 2013 r. został doręczony ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącej (ustanowionemu z urzędu) w dniu 15 maja 2013 r.

Pełnomocnik skarżącej pismem z 21 maja 2013 r., poinformował o braku podstaw prawnych do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Na mocy art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188) pełnomocnik skarżącej został zwolniony z obowiązku prowadzenia przedmiotowej sprawy. Kolejny wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej także złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wskazała, że nie zgadzając się z opiniami prawnymi o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej rozpoczęła poszukiwania pełnomocnika, który sporządziłby skargę kasacyjną. Pełnomocnictwo dla nowego pełnomocnika zostało udzielone już po terminie do złożenia skargi kasacyjnej, tj. 25 września 2013 r.

Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji podkreślił, że w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."), jest mowa o okolicznościach, które muszą wystąpić w okresie trwania terminu do dokonania czynności procesowej, w tym przypadku wniesienia skargi kasacyjnej, a nie tych, które rozpoczną się już po upływie tego terminu. Fakt poszukiwania przez skarżącą pełnomocnika z wyboru już po upływie terminu do wniesienia kasacji i udzielenia przez skarżącą pełnomocnictwa adwokatowi Ł.C. w dniu 25 września 2013 r. nie miał żadnego wpływu na zachowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji wyjaśnił, że przez czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, czyli od 5 kwietnia 2013 r. do 8 lipca 2013 r., skarżąca była reprezentowana przez pełnomocników ustanowionych z urzędu. Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącej, że była to reprezentacja nieprawidłowa, co dawałoby podstawę do twierdzenia, że brak było winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności, które wskazywałyby na nieprawidłowość reprezentacji. Pełnomocnik reprezentujący stronę w postępowaniu sądowym dokonuje za nią czynności, a skutki jego działań, zarówno te pozytywne, jak i negatywne, obciążają stronę. W sytuacji zatem, gdyby pełnomocnik wykonywał swoje czynności niesumiennie i nieprawidłowo, strona mogłaby mieć względem niego jedynie ewentualne roszczenia odszkodowawcze.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie jej terminu do złożenia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.

W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Poza sporem jest oczywiście, że dwóch kolejno wyznaczonych skarżącej pełnomocników z urzędu, w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej, sporządziło opinie o braku podstaw do złożenia tego środka odwoławczego. Argumentacja skarżącej sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że nie mogła znaleźć pełnomocnika z wyboru, który podjąłby się sporządzenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnika w osobie adwokata Ł.C. wyznaczyła dopiero będąc w Warszawie w dniu 25 września 2013 r. i odbierając uzasadnienie wyroku z 9 lipca 2013 r. w sprawie II OSK 2720/12, w którym uwzględniono skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 grudnia 2011 r. VII SA/Wa 1133/11. Sprawa ta toczyła się ze skargi skarżącej w innym przedmiocie niż w sprawie niniejszej.

Jak wynika ze znanego Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu, uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 sierpnia 2012 r. VII SA/Wa 1133/11, którym przywrócono skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 21 grudnia 2011 r. VII SA/Wa 1133/11, skarżącej początkowo wyznaczono pełnomocnika z urzędu, który sporządził opinię o braku do podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a dopiero w następstwie wniosku skarżącej skierowanego do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie, wyznaczono pełnomocnika w osobie adwokata Ł.C., który podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej. O wyznaczeniu nowego pełnomocnika Rada poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, adwokata Ł.C. oraz skarżącą pismem z 26 czerwca 2012 r. W sprawie tej odmiennie niż w sprawie niniejszej, doszło więc do zmiany pełnomocnika z urzędu, który podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił skarżącej termin do złożenia skargi kasacyjnej, na podstawie wniosku pełnomocnika z urzędu złożonego po jego wyznaczeniu przez właściwą radę adwokacką. Nie można było bowiem zarzucić skarżącej, że uchybienie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło z jej winy, bowiem upływ terminu wiązał się tylko z procedurą wyznaczania, a następnie zmiany pełnomocnictwa z urzędu.

Tymczasem w niniejszej sprawie upływ terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej wiązał się przede wszystkim z nieskutecznym poszukiwaniem pełnomocnika z wyboru, przy czym cała argumentacja skarżącej sprowadza się do gołosłownego stwierdzenia, że żaden z pełnomocników w Białymstoku nie podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej. Okoliczność ta nie została uprawdopodobniona przez skarżącą. Ponadto skarżąca była świadoma, że adwokat Ł.C. podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej w innej sprawie toczącej się z jej skargi, a o fakcie tym przypomniała sobie przy okazji odbioru uzasadnienia wyroku w sprawie II OSK 2720/12. Trudno więc przyjąć, że skarżąca uprawdopodobniła należytą staranność w poszukiwaniu pełnomocnika z wyboru, skoro ze znanym już jej adwokatem Ł.C. skontaktowała się dopiero 25 września 2013 r. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadzić by mogło do niedopuszczalnego wniosku, że w każdym przypadku ustanowienia z wyboru pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, strona mogłaby domagać się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, podnosząc, że inni pełnomocnicy nie podjęli się sporządzenia skargi kasacyjnej. Oczywiście przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu, nie oznacza to jednak, że strona może poprzestać jedynie na gołosłownych oświadczeniach. W związku z tym uznać należało, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a co za tym idzie Sąd I instancji trafnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie podlega więc oddaleniu.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.