Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1610741

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 5 września 2013 r.
II OW 68/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.).

Sędziowie NSA: Andrzej Gliniecki Jolanta Rajewska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OW 68/13 o oddaleniu wniosków A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata do złożenia skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wniosku A. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia postanawia: 1.odrzucić zażalenie, 2. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OW 68/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wnioski A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z uwagi na zamiar wystąpienia ze skargami o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w sprawach o sygn. akt II OZ 121/13, II OZ 122/13, II OZ 123/13, II OZ 124/13, II OZ 125/13, II OZ 126/13, II OZ 127/13, II OZ 128/13, II OZ 129/13, II OZ 130/13, II OZ 131/13, II OZ 132/13, II OZ 133/13, II OZ 134/13, II OZ 135/13, II OZ 136/13, II OZ 137/13, II OZ 138/13, II OZ 250/13, II OZ 199/13, II OZ 213/13, II OZ 229/13, II OZ 230/13, II OZ 251/13.

W uzasadnieniu tego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w przypadku wniosków o przyznanie prawa pomocy w związku z wniesieniem lub zamiarem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, z uwagi na specyfikę postępowania wszczętego tą skargą, które może toczyć się jedynie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, rozpoznanie tych wniosków należy do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postępowanie w tym zakresie jest jednoinstancyjne, co nie narusza gwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu oraz zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego, albowiem dotyczy sprawy, która była lub mogła być rozpoznana w postępowaniu dwuinstancyjnym. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w związku z wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie ma charakteru samodzielnego postępowania, a jedynie pochodny w stosunku do sprawy o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która również nie ma charakteru samodzielnego, albowiem dotyczy sprawy, w której dokonuje się oceny, czy kwestionowane orzeczenie jest niezgodne z prawem, przez co stronie została wyrządzona szkoda.

Odpis tego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 22 lipca 2013 r. Pismem z dnia 16 sierpnia 2013 r. A. Z. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II OW 68/13, załączając do tego wniosku zażalenie na to postanowienie.

W zażaleniu A. Z. zarzucił Sądowi naruszenie:

- art. 183 § 2 pkt 1 w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 254 § 1 i 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sąd niewłaściwy miejscowo i rzeczowo, a tym samym przez skład sędziów, który był sprzeczny z prawem tj. art. 254 § 1 p.p.s.a. W tej sprawie orzekać powinien wojewódzki sąd administracyjny i jego sędziowie, a nie Naczelny Sąd Administracyjny,

- art. 246 § 1 p.p.s.a. i art. 247 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, które zamierza wnieść skarżący są oczywiście bezzasadne,

- art. 247 p.p.s.a. w zw. z art. 243 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosków o prawo pomocy, w sytuacji, gdy Sąd mógł jedynie orzec o odmowie przyznania prawa pomocy,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 247 p.p.s.a., jak również art. 252 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 247 p.p.s.a. poprzez wydanie przez Sąd jednego postanowienia, którym oddalono wszystkie wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy dotyczące odrębnych, niepowiązanych ze sobą spraw sądowych,

- art. 243 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 247 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy,

- art. 138 p.p.s.a. w zw. z art. 160 p.p.s.a. poprzez brak wskazania w sentencji zaskarżonego postanowienia przedmiotu spraw sądowych, których dotyczyły wnioski skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia skarżący wskazał, że nie wniósł zażalenia na postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2013 r. w ustawowym terminie, gdyż otrzymał od Sądu błędne pouczenie (w piśmie z dnia 1 lipca 2013 r.), że postanowienie to jest niezaskarżalne. Skarżący stwierdził, że uzyskał jednak analizę prawą, z której wynika, że na postanowienie to - na podstawie art. 194 § 1 pkt 8 p.p.s.a. - zażalenie przysługuje.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w pkt 1-10. Z przepisu tego a contrario wynika, że na postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie nie przysługuje.

Ponadto - jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - skoro postępowanie ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia toczy się wyłącznie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i jest postępowaniem jednoinstancyjnym, to postępowanie incydentalne w przedmiocie przyznania prawa pomocy w tym postępowaniu również jest jednoinstancyjne. Z tych przyczyn zażalenie wniesione przez skarżącego na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2013 r. oddalające jego wnioski o przyznanie prawa pomocy podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

W związku z tym, że wniesione przez skarżącego zażalenie jest niedopuszczalne, a zatem nie mógł rozpocząć biegu termin do jego wniesienia, to niedopuszczalny jest również wniosek o przywrócenie tego terminu. Wniosek ten podlega więc odrzuceniu na podstawie art. 88 w zw. z art. 193 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.