Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1610717

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 września 2013 r.
II OSK 914/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska.

Sędziowie: NSA Andrzej Gliniecki, del. WSA Robert Sawuła (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 762/11 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w obiekcie budowlanym

1.

uchyla zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję nr (...) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim z dnia (...) czerwca 2011 r.

2.

zasądza od Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu na rzecz A.B. kwotę 1300 (jeden tysiąc trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z 4 stycznia 2012 r. II SA/Wr 762/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu oddalił skargę A.B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku stodoły poprzez wykonanie określonych robót budowlanych. Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

W związku z interwencją C.P. dotyczącą stanu technicznego budynku stodoły posadowionej na działkach nr ewid. 1 i 2 we wsi G. gmina K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim (dalej: PINB) przeprowadził oględziny ustalając, że obiekt ten stanowi przedmiot współwłasności A.B. oraz C.P. z ustaloną granicą fizyczną.

Pismem z 28 września 2010 r. PINB zawiadomił A.B. i C.P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie złego stanu technicznego stodoły na działce nr ewid. 2. Następnie postanowieniem nr (...) z (...) października 2010 r. nałożył na C.P. obowiązek dostarczenia w terminie do 31 grudnia 2010 r. oceny technicznej odnoszącej się do części budynku stodoły położonej na działce nr ewid. 2. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika ponadto, że postanowieniem nr (...) z (...) sierpnia 2010 r. organ nałożył tożsamy obowiązek na A.B. w zakresie przynależnej jej części obiektu położonej na należącej do niej działce nr ewid. 1.

Wymaganą opinię techniczną C.P. złożył 30 grudnia 2010 r. Decyzją z (...) czerwca 2011 r. nr (...), PINB na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 143, poz. 1623 z późn. zm., dalej: "uPb") nakazał C.P. usunięcie w terminie do 15 sierpnia 2011 r. stwierdzonych nieprawidłowości w budynku stodoły na działce nr 2 w miejscowości G., gmina K. poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, wymienionych w rozdziale 2 oceny technicznej sporządzonej przez K.L. i Z.B., a mianowicie: uzupełnienia spoin w ścianach murowanych, zabezpieczenia elementów konstrukcji drewnianej środkami ochrony biologicznej i przeciwpożarowej, w tym wymianę zużytych elementów na nowe o tożsamych parametrach, poddania ogólnej naprawie drewnianych wrót oraz uzupełnienia brakujących dachówek. Roboty budowlane polecono wykonać pod kierownictwem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że stan techniczny poszczególnych elementów budynku w części należącej do C.P. został przez autorów oceny technicznej oceniony jako dostateczny. W ocenie technicznej zwrócono jednak uwagę na erozję budynku w części należącej do drugiego z właścicieli (A.B.), a rozszerzanie się z tamtej części konstrukcji uszkodzeń w opinii autorów może spowodować w złych warunkach pogodowych realne zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji całego budynku.

W jednym piśmie procesowym A.B. złożyła odwołanie od powyższej decyzji skierowanej do C.P. oraz od decyzji nr (...) z (...) czerwca 2011 r. nakazującej jej rozbiórkę budynku stodoły w części posadowionej na działce nr ewid. 1 oraz nakazującej jej wykonanie ściany oddzielenia pożarowego części stodoły posadowionej na działce C.P. - nr 2. Kierowaną do C.P. decyzję A.B. zaskarżyła w zakresie wyznaczonego terminu i określonego zakresu robót budowlanych. Odwołująca się zażądała zmiany wyznaczonego jej terminu rozbiórki części stodoły do czasu wykonania przez C.P. prac remontowych, zobowiązania go do wymurowania ściany zamykającej część stodoły na działce nr 2, jak też skonkretyzowania czynności do wykonania przez niego oraz elementów do wymiany przy remoncie stodoły na działce nr 2 przez nakazanie opracowania projektu remontu, w którym wymienione zostaną elementy wymagające naprawy i wymiany. Strona odwołująca nie zgodziła się, aby nakaz wykonania w granicy ściany zamykającej część stodoły należącej do C.P. został nałożony tylko na nią. Poza tym, że została zobowiązana do rozbiórki swojej części stodoły zgodnie ze zgłaszaną przez siebie wolą, ściana taka nie będzie spełniała żadnej funkcji, ponieważ konstrukcja obiektu opiera się na drewnianej więźbie, wiązarach, krokwiach, słupach i podporach. Ścianę tę powinien zatem wznieść C.P. Ponadto, rozbiórka części obiektu powinna zostać zrealizowana dopiero po wykonaniu remontu pozostałej części obiektu, a nie odwrotnie, jak zostało orzeczone.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z (...) sierpnia 2011 r. nr (...), Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej: DWINB we Wrocławiu) uchylił zaskarżoną decyzję nr (...) w części określającej termin wykonania nałożonego obowiązku i orzekając co do istoty sprawy w tym zakresie wyznaczył nowy do 30 września 2011 r. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy zważył, że podstawą prawną rozstrzygnięcia organu I instancji był art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb stanowiący, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Regulacja ta ma na celu umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Podkreślono przy tym, że to na właścicielu ciąży obowiązek utrzymania obiektu zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 uPb, tj. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, a decyzje wydawane na podstawie art. 66 uPb są kierowane właśnie do właściciela. Zmianie natomiast musiał ulec termin wykonania nałożonych robót, ponieważ obowiązki nałożone na A.B. i C.P. odnoszą się do jednego obiektu, tyle że posadowionego na dwóch nieruchomościach, dlatego powinny zostać wykonane w jednym terminie.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się A.B. wnosząc skargę, w której zarzuciła naruszenie: 1) art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na właściciela części stodoły obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku stodoły bez precyzyjnego wskazania zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania, 2) art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu zaleceń autorów oceny technicznej w zakresie konieczności wydzielenia pożarowego i formalnego wyodrębnienia dwóch lokali w budynku stodoły ścianą murowaną, 3) art. 62 ust. 3 uPb poprzez jego niezastosowanie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mogącym powodować niebezpieczeństwo przy jego użytkowaniu i odstąpieniu od nakazu przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 uPb, 4) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960 r., Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb polegające na naruszeniu zasady praworządności poprzez nałożenie na właściciela budynku stodoły na działce nr 2 niedookreślonych obowiązków w zakresie wykonania robót budowlanych w tym budynku, niemożliwych przez to do wyegzekwowania, 5) art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i z naruszeniem zasady informowania oraz przekonywania.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że to organ, a nie właściciel budynku, w którym stwierdzono nieprawidłowości dotyczące stanu technicznego, winien precyzyjnie określić, jakie prace remontowe należy wykonać i jakie elementy należy wymienić, aby przywrócić obiekt do należytego stanu technicznego. Tymczasem w niniejszej sprawie o konieczności wymiany konkretnego elementu decydować ma właściciel obiektu, dla którego oczywistym będzie dążenie do wykonania prac budowlanych jak najmniejszym kosztem i staraniem, co niewiele wspólnego może mieć z usunięciem nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji.

Oddalając skargę powołanym na wstępie wyrokiem WSA we Wrocławiu uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa. Sąd zwrócił uwagę na szczególne okoliczności rozpatrywanej sprawy, ponieważ jeden w sensie technicznym budynek gospodarczy znajduje się na dwóch działkach ewidencyjnych o nr 1 i 2, stanowiących własność dwóch różnych osób. Budynek nie posiada wewnątrz przegrody budowlanej (ściany), która wyznaczałaby ustalony podział jego użytkowania (granicę fizyczną). Sytuacja ta wymagała przeprowadzenia jednego postępowania i wydania jednego rozstrzygnięcia, jednak fakt prowadzenia dwóch postępowań zakończonych odrębnymi i różnymi co do rozstrzygnięcia decyzjami, tj. nakazem rozbiórki części budynku i nakazem usunięcia nieprawidłowości co do pozostałej części budynku, nie miał mieć wpływu na wynik kontrolowanego postępowania. Oba postępowania toczyły się bowiem równolegle, a strony aktywnie w nich uczestniczyły.

Z materiału dowodowego w ocenie sądu wojewódzkiego wynikało, że poszczególne części obiektu znajdowały się w różnym stanie technicznym. W złym - uniemożliwiającym remont - w części należącej do skarżącej oraz w nieodpowiednim - umożliwiającym doprowadzenie do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości - w części należącej do C.P. W takich okolicznościach zasadne było podjęcie dwukierunkowego rozstrzygnięcia, tj. w stosunku do skarżącej w oparciu o art. 67 ust. 1 uPb nakazującego rozbiórkę należącej do niej części budynku, a względem C.P. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb nakazującego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Zakres obowiązków na niego nałożonych, wbrew zarzutom skargi, był na tyle czytelny, że organ nadzoru może po czasie zweryfikować, czy zostały one terminowo i w całości wykonane. Istotne, że zakres robót został powielony z oceny technicznej opracowanej przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. W ocenie sądu I instancji zasadnie również zmieniono termin wykonania nałożonych obowiązków, aby był on taki sam, jak orzeczony wobec skarżącej nakaz rozbiórki należącej do niej części budynku.

Skargę kasacyjną od wyroku II SA/Wr 762/11 z 4 stycznia 2012 r. wniosła A.B. zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz zasądzenia kosztów postępowania. Powołując się na art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi temu zarzuciła naruszenie:

I.

prawa materialnego, a to:

1)

art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na właściciela części stodoły obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego budynku stodoły bez precyzyjnego wskazania zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania,

2)

art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu w zaskarżonej decyzji zaleceń autorów ocen technicznej budynku stodoły w zakresie konieczności wydzielenia pożarowego i formalnego wyodrębnienia dwóch lokali w budynku stodoły ścianą murowaną,

3)

art. 62 ust. 3 uPb poprzez jego niezastosowanie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mogącym powodować niebezpieczeństwo przy jego użytkowaniu i odstąpieniu przez organ od nakazu przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1,

II.

przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb przez jego niezastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 66 ust. pkt 3 uPb polegającego na nieokreśleniu w decyzji zakresu prac do wykonania przez właściciela budynku oraz pominięcie w niej obowiązku wydzielenia pożarowego i formalnego dwóch lokali poprzez wybudowanie muru zamykającego część remontowaną budynku,

2)

art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 11 i 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i oddaleniu skargi w sytuacji, gdy doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, skutkiem czego doszło do usankcjonowania decyzji podjętej przez organ wbrew przepisom prawa jako niewypełniającej dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, a ponadto uwzględniającą wyłącznie interes jednej strony postępowania, co naruszać ma interes społeczny oraz zasadę równości obywateli wobec prawa wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i podjętą bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i bez wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek i zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

W ocenie autora skargi kasacyjnej organy nadzoru budowlanego powinny konkretnie określić w decyzji, jakie roboty remontowe powinny zostać wykonane. Tymczasem w niniejszej sprawie o konieczności wymiany konkretnego elementu pozwolono decydować właścicielowi obiektu, którego będzie dążyć do minimalizacji kosztów i wysiłku, a co może stanąć na przeszkodzie w osiągnięciu celu postępowania w postaci usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne ma być zatem niepełne, ponieważ nie określono ściśle niezbędnych robót oraz nie odniesiono się do kwestii wybudowania ściany szczytowej stodoły. Natomiast konieczność zarządzenia kontroli, o której mowa w art. 62 ust. 1 uPb, powinna wynikać z ustalenia organu, że budynek znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym i nałożonego obowiązku usunięcia tych nieprawidłowości. Wszak organ zażądał przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu, a zatem uznał, że jego stan techniczny może stwarzać niebezpieczeństwo przy użytkowaniu. Z obowiązku tego jednak się nie wywiązał.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadnej z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania Sąd się nie dopatrzył, wobec czego kontrola ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim zauważyć należy, że wyrokiem z 13 września 2013 r., II OSK 867/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA we Wrocławiu z 7 grudnia 2011 r., II SA/Wr 732/11 oddalający skargę A.B. na decyzję DWINB we Wrocławiu z dnia (...) lipca 2011 r. nr (...). Decyzją powyższą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) nakazującą A.B. rozbiórkę całkowitą części budynku stodoły położonej na działce nr 1 oraz nakazującą zabezpieczenie przed naruszeniem konstrukcji sąsiedniej części stodoły znajdującej się na działce nr 2, poprzez wymurowanie w granicy posesji ściany zamykającej pozostałą część budynku, w części określającej termin wykonania powyższego obowiązku i wyznaczono nowe terminy rozpoczęcie i zakończenia robót rozbiórkowych. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymano w mocy. Wyrokiem II OSK 867/12 uchylono także obie powyższe decyzje organów nadzoru budowlanego. W motywach tego wyroku wskazano, że nie do końca jest jasny i jednoznaczny stan faktyczny i stan prawny w sprawie dotyczącej obiektu budowlanego, jakim jest przedmiotowa stodoła. Przywołując ustalenia organów nadzoru budowlanego, jak i sądu I instancji odnośnie stanu prawnego odnoszącego się do przedmiotowego budynku stodoły wskazano, że dokładne wyjaśnienie statusu prawnego budynku stodoły, powinno mieć miejsce przed podjęciem jakichkolwiek działań prawnych w oparciu o przepisy uPb w stosunku do tego obiektu. Ustalenia w tym zakresie są bowiem niezbędne dla prawidłowego ustalenia stron postępowania administracyjnego, adresata bądź adresatów ewentualnych decyzji zawierających nakazy oparte na przepisach art. 66 lub art. 67 uPb.

Wywód uczyniony w sprawie II OSK 867/12 ma bezpośrednie znaczenie dla niniejszego postępowania, jako że obie sprawy dotyczyły tego samego budynku stodoły, stanowiącego w świetle przepisów uPb jeden obiekt budowlany. Rozstrzygnięcia administracyjne dotyczące tego obiektu powinny być podjęte w jednym postępowaniu, a nie w dwu odrębnych postępowaniach. W konsekwencji zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obciążenie jedynie A.B. obowiązkiem zabezpieczenia budynku przed zawaleniem przez wymurowanie ściany uwzględnia wyłącznie interes jednej strony postępowania. Wymurowanie takiej ściany miało stanowić "zabezpieczenie przed naruszeniem konstrukcji sąsiedniej części stodoły znajdującej się na działce nr 2". Skoro w wyniku uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny decyzji nakazującej A.B. rozbiórkę części stodoły na działce nr 1 i nakazu wykonania ściany zabezpieczającej konstrukcję pozostałej części stodoły na działce nr 2 fakt ten należy wziąć pod rozwagę przy dokonywaniu oceny skuteczności zarzutów skargi kasacyjnej w sprawie II OSK 914/12. W konsekwencji za uzasadniony uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zakresie braku dostatecznego wyjaśnienia statusu prawnego budynku stodoły, co powinno mieć miejsce przed podjęciem jakichkolwiek działań prawnych w oparciu o przepisy Prawa budowlanego w stosunku do tego obiektu, w tym ewentualnych decyzji zawierających nakazy oparte m.in. na przepisach art. 66 Upb. Skoro obiekt stodoły tworzy całość, a jej konstrukcja, jak to wynikałoby ze zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że dla utrzymania należytego stanu technicznego konieczne jest wybudowanie ściany szczytowej powiązanej z częścią obiektu nadającą się do utrzymania, to w sprawie winna zapaść jedna decyzja, kompleksowo rozstrzygająca sprawę. Uchylenie decyzji nakazującej w odrębnej pod względem procesowym sprawie wybudowanie takiej ściany przez A.B. skutkuje tym, że w obrocie pozostałaby decyzja ograniczająca się do nakazania C.P. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W tej sytuacji nie jest trafne stanowisko sądu I instancji, dostrzegającego wszak specyfikę tego obiektu zlokalizowanego na działkach mających odrębnych właścicieli, ale uznające, iż nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Nie jest z kolei uzasadniony zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. w zakresie wyjaśniania stronom motywów, którymi kierowały się organy rozstrzygające sprawę. Motywy te zostały przecież wyłuszczone w kwestionowanych decyzjach, odrębną jednak kwestią jest to, że przesłanek rozstrzygnięcia tam zawartych Sąd nie podziela.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadniony jest zarzut niedostrzeżenia przez sąd I instancji naruszenia przepisów prawa materialnego przez organy nadzoru budowlanego polegającego na niewłaściwym zastosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 uPb. Art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb stanowi, że "W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 1 uPb określa, że obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: a) bezpieczeństwa konstrukcji, b) bezpieczeństwa pożarowego, c) bezpieczeństwa użytkowania, d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, e) ochrony przed hałasem i drganiami, f) odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii. Decyzja wydawana na podstawie art. 66 ust. 1 uPb stanowi w istocie konkretyzację obowiązku właściciela stypizowanego w przepisie art. 61 uPb. Zgodnie z cyt. przepisem właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: 1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; 2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Z przepisu art. 5 ust. 2 uPb wynika z kolei, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

W myśl art. 3 pkt 1 lit. a uPb pod pojęciem obiektu budowlanego należy rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Z tego względu nakaz wydawany na podstawie art. 66 ust. 1 uPb winien odnosić się do obiektu jako takiego, albowiem należyty stan techniczny, jaki należy uzyskać w rezultacie wykonania wydanego nakazu odnosi się do całości obiektu. Z tego względu, skoro sąd I instancji przyjął, że podmiotami, na które można nałożyć taki obowiązek mogą być jedynie właściciel lub zarządca obiektu, a jednocześnie uznał, że w sprawie występował jeden obiekt budowlany, który stanowi współwłasność (z ustaloną granicą fizyczną), istotne znaczenie przy ocenie poprawności zastosowania przez organy przepisu art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, ma prawidłowość z kolei nakazu wykonania przez skarżącą kasacyjnie, ściany zamykającej część budynku. Nietrafnie sąd I instancji wywodzi, że jest to kwestia, która "rysuje się w tle przedmiotowego postępowania" (s. 12 uzasadnienia wyroku). Przeciwnie, dokonanie podziału do faktycznego użytkowania jednego budynku nie powinno mieć znaczenia dla przedmiotu wyrzekania w trybie cyt. powyżej przepisu. W tej sytuacji rozdzielenie przez organy nadzoru budowlanego postępowań odnoszących się do tego samego obiektu budowlanego i ograniczenie się w decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb wyłącznie do nakazania C.P. niektórych obowiązków zalecanych w ocenie stanu technicznego stodoły, przy jednoczesnym pozostawieniu kwestii wybudowania ściany zamykającej część tego obiektu do rozstrzygnięcia odrębną decyzją, jak to wynika z wyroku II OSK 867/12 - w sposób niedopuszczalny, stanowiło niewłaściwe zastosowanie cyt. przepisu prawa materialnego.

W judykaturze wyrażono pogląd, który Sąd co do zasady podziela, że ze względu na realną możliwość wykonania obowiązków nałożonych na właścicieli budynku, będącego w nieodpowiednim stanie technicznym, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 uPb decyzja powinna uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w sposób i w zakresie określonym w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r., II OSK 530/11, LEX nr 1216748). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 66 ust. 1 uPb znajduje się w rozdziale tej ustawy zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych", pod pojęciem tym należy rozumieć zachowanie obiektów budowlanych w dobrej sprawności, w stanie niepogorszonym, należytym. Celem wydania nakazu na podstawie tego przepisu jest usunięcie nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu oraz doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, przy czym rodzaj nałożonych obowiązków każdorazowo uzależniony winien być od skali stwierdzonych nieprawidłowości. Uwzględniając specyficzną sytuację prawną odnośnie uprawnień właścicielskich do przedmiotowego obiektu stodoły, wydanie decyzji opartej na przepisie art. 66 ust. 1 uPb winno doprowadzić do stanu, w którym obiekt budowlany, lub ta jego część, która pozostałaby po rozbiórce pozostałej części, mogłaby być użytkowana bez obawy, chociażby o bezpieczeństwo jego konstrukcji.

Odnosząc powyższe uwagi do realiów sprawy zwrócić należy uwagę, że w opracowanej na użytek organu I instancji ocenie technicznej sporządzonej przez K.L. i Z.B. znalazło się zalecenie, aby "przede wszystkim wydzielić pożarowo i formalnie... części dwóch lokali w stodole ścianą murowaną". Zdaniem autorów tej oceny "umożliwiłoby to konstrukcyjnie związanie części budynku i zabezpieczenie przed degradacją...". Nakaz zawarty w decyzji PINB Nr (...) ograniczony został wyłącznie do obowiązków ujętych w dalszej części powyższej oceny stanu technicznego, a to: uzupełnienia spoin w ścianach, zabezpieczenia elementów konstrukcji drewnianej, poddania ogólnej naprawie wrót stodoły oraz uzupełnienia brakujących dachówek. Nie jest przy tym trafny zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak "pełnego rozstrzygnięcia", co autor skargi kasacyjnej upatruje w tym, że "nie określono w sposób wyczerpujący prac do wykonania, nie odniesiono się w niej do obowiązku wybudowania ściany szczytowej". W petitum skargi kasacyjnej ujęto kwestię powyższą także jako zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 uPb, wywodząc brak precyzyjnego wskazania zakresu niezbędnych robót budowlanych, przy spodziewanej niechęci właściciela części stodoły, aby nakazane roboty wykonać rzetelnie. Skarżący kasacyjnie pomija, że przedmiotem skargi była decyzja DWINB we Wrocławiu, która prawidłowo ujmowała podjęte rozstrzygnięcie w ramach kompetencji organu odwoławczego. Z kolei, gdyby chodziło o zakwestionowanie wskazanego w decyzji PINB zakresu nakazanych C.P. do wykonania robót przywracających należyty stan techniczny stodoły w części zlokalizowanej na działce nr 2, to taki zakres został wskazany w ocenie technicznej sporządzonej przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Nie jest on wieloznaczny, dodatkowo nakazane roboty, jak to trafnie skonstatował sąd I instancji, należało wykonać pod nadzorem osoby z uprawnieniami, nic nie stało na przeszkodzie, aby prawidłowość tych robót i ich efekt ocenił organ nadzoru budowlanego. Te zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazują się być chybione.

Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 62 ust. 3 uPb poprzez jego niezastosowanie. Cyt. przepis określa, że właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Skoro w sprawie doszło do nakazania opracowania oceny technicznej obiektu stodoły, ocena taka została sporządzona, a w jej efekcie zapadła decyzja w trybie art. 66 ust. 1 uPb nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, to zbędne było nakazywanie przeprowadzenia kontroli w trybie art. 62 ust. 3 cyt. ustawy.

Naruszenie wcześniej wskazanych przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nakazuje uznać za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przez fakt oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Jak to już wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 867/12 ponownie rozpatrując sprawę organy nadzoru budowlanego powinny podjąć rozstrzygnięcie w ramach jednego postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę wolę, zamiary i możliwości finansowe obu stron będących właścicielami przedmiotowej stodoły, co nie jest bez znaczenia w tej sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.