Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 706014

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 11 maja 2010 r.
II OSK 760/09

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.).

Sędziowie NSA: Anna Łuczaj, del. Janusz Furmanek.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. P. i K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1260/08 w sprawie ze skargi A. P. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) września 2008 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

II OSK 760/09 UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1260/08 po rozpoznaniu skargi A. P. i K. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) września 2008 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia (...) czerwca 2008 r. orzekające o zwrocie podania skarżących w sprawie odszkodowania w związku ze stwierdzeniem decyzją z dnia (...) lutego 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia (...) kwietnia 2005 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie nieważności decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia (...) października 2003 r. - oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku podano, że motywem zwrotu wniosku o odszkodowanie było to, że stosownie do art. 4171 (2 kodeksu cywilnego został uchylony art. 160 k.p.a. przewidujący wcześniej, iż roszczenia o odszkodowanie w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji były rozpatrywane przez organy administracji publicznej, a przepis ten ma zastosowanie tylko do takich sytuacji, w których zdarzenia i stany prawne powstały przed dniem 1 września 2004 r. to jest przed wejściem w życie powyższego przepisu kodeksu cywilnego. Skoro decyzja o stwierdzeniu nieważności zapadła po tej dacie, to rozpoznanie wniosku w postępowaniu administracyjnym było niedopuszczalne (art. 19 k.p.a.).

W skardze na powyższe orzeczenie skarżący podnieśli, iż w ich ocenie zdarzeniem, które nastąpiło przed dniem 1 września 2004 r. była decyzja, skontrolowana następnie w postępowaniu nieważnościowym, w związku z czym ma zastosowanie art. 160 k.p.a. i możliwe jest załatwienie sprawy w drodze administracyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko, jakie zajął w sprawie organ administracji publicznej wydający zaskarżone postanowienie, stwierdzając iż słusznie organ ten przyjął, że zdarzeniem, o którym mowa w nowej regulacji Kodeksu cywilnego nie jest decyzja kontrolowana w postępowaniu nadzorczym, lecz wydanie decyzji przez organ w postępowaniu nieważnościowym, co nastąpiło w niniejszej sprawie po dniu 1 września 2004 r., bowiem decyzją z dnia (...) lutego 2005 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia (...) kwietnia 2005 r.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez A. P. i K. P. zarzuca się naruszenie:

1.

przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 Konstytucji, art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692/, art. 160 k.p.a.,

2.

przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, to jest art. 133 (1, art. 134 i art. 141 (4 a także art. 151 w zw. z art. 145 (1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż stan prawny rodzący skutki odszkodowawcze zaistniał przed dniem 1 września 2004, bowiem przed tą datą została wydana decyzja, której nieważność następnie stwierdzono. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie należy zastosować art. 160 k.p.a. i przeprowadzić postępowanie administracyjne z wniosku skarżących. Wiąże się to ze skutkiem decyzji nieważnościowej to jest, iż stan prawny - "nieważność istnieje od chwili wydania" kwestionowanej decyzji a więc "od 2003 r."

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Jako podstawy skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano: naruszenie: przepisów prawa materialnego, to jest art. 2 Konstytucji, art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692/, art. 160 k.p.a., jak też przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, to jest art. 133 (1, art. 134 i art. 141 (4 a także art. 151 w zw. z art. 145 (1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia zaskarżonym wyrokiem żadnego ze wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów. Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, czy do rozpoznania wniosku strony o odszkodowanie w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym w 2003 r., decyzją organu nadzorczego z dnia (...) lutego 2005 r. (organu pierwszej instancji), utrzymaną w mocy decyzją drugoinstancyjną z dnia (...) kwietnia 2005 r. właściwy jest organ administracji publicznej, czy też sąd powszechny. Zmianą wprowadzoną do Kodeksu cywilnego zostało ustalone, że jako datę graniczną, zdarzenia z przed której decydują o tym, że właściwy do rozpoznania żądania o odszkodowanie jest organ administracji (na podstawie art. 160 k.p.a.), przyjęto dzień 1 września 2004 r.. W związku z tą regulacją w niniejszej sprawie powstał spór co do tego, czy jako "zdarzenie" decydujące o właściwości w sprawie odszkodowania należy uznać datę wydania decyzji w postępowaniu zwykłym (w sprawie jest to decyzja z 2003 r., a więc wydana przed dniem 1 września 2004 r.), jak twierdzi strona wnosząca skargę kasacyjną, czy też w postępowaniu nieważnościowym, które toczyło się już w 2005 r., w którym zapadło rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej w zwykłym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż rozpoznanie żądania skarżących o odszkodowanie z tytułu stwierdzenia nieważności kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji należy do właściwości sądu powszechnego w postępowaniu cywilnym. Zdarzeniem bowiem, otwierającym drogę do wystąpienia z tym żądaniem, nie jest decyzja, której nieważność została stwierdzona, lecz właśnie decyzja wydana w postępowaniu nieważnościowym, orzekająca o tym, iż kontrolowana przez organ nadzorczy decyzja zawiera wadę z art. 156 (1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.