II OSK 640/17, Decyzja o nałożeniu obowiązków. - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2596169

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2017 r. II OSK 640/17 Decyzja o nałożeniu obowiązków.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski.

Sędziowie NSA: Jerzy Stelmasiak, del. Anna Żak (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 446/16 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) 2015 r. nr (...) w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 446/16, oddalił skargę K. K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia (...) 2015 r. nr (...) w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. (...) decyzją z dnia (...) 2015 r. nr (...) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm. - dalej powoływanej jako ustawa Prawo budowlane) nakazał K. K. właścicielce lokalu mieszkalnego nr (...), zamurowanie otworu okiennego o wymiarach 0,85 m x 1,45 m, wykonanego w ścianie wschodniej oficyny tylnej na wysokości II piętra (w lokalu mieszkalnym nr (...)) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...), usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. (...) w (...) w celu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Po rozpatrzeniu odwołania K. K. od ww. decyzji (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu (...) 2012 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo Parafii (...) w (...) informujące o prawdopodobnej samowoli budowlanej polegającej na wybiciu trzech okien w ścianie budynku przy ul. (...) w (...). W związku z powyższym w dniach (...) 2012 r.r. i (...) 2013 r. powiatowy organ nadzoru przeprowadził oględziny elewacji budynku przy ul. (...) w (...) i stwierdził, że otwór okienny o wymiarach 85 x 145 cm usytuowany jest w ścianie konstrukcyjnej grubości 60 cm, okno znajduje się w pokoju przechodnim lokalu mieszkalnego, w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. (...) w (...). Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. (...) decyzją z (...) 2013 r. nakazał K. K. właścicielce lokalu mieszkalnego nr (...) obowiązek likwidacji otworu okiennego wykonanego w ścianie szczytowej oficyny wschodniej na wysokości II piętra (w lokalu mieszkalnym nr (...)) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...), usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. (...) w (...). Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Także kolejna decyzja organu pierwszej instancji z (...) 2014 r., została uchylona przez (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z (...) 2014 r. z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Odnosząc się do wydanej w tej sprawie kolejnej decyzji organu pierwszej instancji z dnia (...) 2015 r., powołanej na wstępie, organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu powiatowego wynika, że otwór okienny o wymiarach 85 x 145 cm usytuowany jest w ścianie konstrukcyjnej grubości 60 cm, okno znajduje się w pokoju przechodnim lokalu mieszkalnego nr (...), w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ul. (...) w (...). Podczas prowadzonego postępowania dowodowego nie udało się załączyć do akt sprawy dokumentów świadczących o legalności przedmiotowego budynku mieszkalnego, w którego ścianie usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią, znajduje się przedmiotowy otwór okienny. Powiatowy organ nadzoru budowlanego podjął wszelkie możliwe działania, jednak nie udało się uzyskać dokumentacji świadczącej o legalności budowy przedmiotowego budynku, w tym dokumentacji projektowej. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy (...) z dnia (...) 2015 r. wynika, że w archiwum tego wydziału brak jest dokumentacji architektoniczno-budowlanej ww. budynku. Przy ww. piśmie przekazano dokumentację dotyczącą robót budowlanych dotyczących elewacji budynku. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji nr (...) Urzędu Dzielnicowego z dnia (...) 1989 r. zezwalająca na ocieplenie ściany lewej oficyny, uporządkowanie otworów okiennych i remont elewacji na terenie nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) według załączonego projektu. Decyzja Prezydenta m.st. (...) z dnia (...) 2006 r., nr (...), obejmuje swym zakresem jedynie pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych ze wzmocnieniem ścian budynku przy ul. (...) w (...). Dalej, organ II instancji zauważył, że w aktach sprawy organu powiatowego znajduje się Inwentaryzacja budynku mieszkalnego przy ul. (...) w (...) z 1973 r., sporządzona przez inż. Z. M., której rzut II piętra nie zawiera naniesienia przedmiotowego otworu okiennego w ścianie. Ponadto oryginał egzemplarza archiwalnego opracowania dotyczącego kolorystyki elewacji budynku (bez daty sporządzenia), stanowiącego załącznik do decyzji (...) z dnia (...)1989 r., na rzucie przedmiotowej elewacji uwzględnia jedynie okno na wysokości 5 kondygnacji, natomiast brak jest otworu okiennego naniesionego na wysokości drugiego piętra. Z powyższej dokumentacji wynika jednoznacznie, że przedmiotowe okno zostało wykonane po dacie (...) 1989 r. (data akceptacji projektu elewacji pod względem konserwatorskim). Brak naniesienia przedmiotowego otworu okiennego na wskazanych powyżej oryginalnych opracowaniach z 1973 r. i z 1989 r. świadczy jednoznacznie o jego wykonaniu w okresie późniejszym. Z informacji uzyskanej od organu architektoniczno-budowlanego wynika, że organ ten nie wydawał zgody na wykonanie tego otworu, co z kolei świadczy o jego wykonaniu w warunkach samowoli budowlanej. Organ podkreślił, że ściana z przedmiotowym oknem znajduje się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią - ul. (...). Brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonanego okna oraz jego niezgodność z wcześniejszymi jak i obecnymi przepisami techniczno-budowlanymi powoduje po stronie organu obowiązek obligatoryjnego wszczęcia i przeprowadzenia prowadzenia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przywołał treść § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i stwierdził, że budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepis § 12 dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednakże żadne z tych wyjątków nie dotyczą projektowania i budowy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi w granicy nieruchomości. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a tym bardziej na jej granicy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Nadmienił także, iż poprzednie przepisy dotyczące warunków technicznych tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiskowej z dnia (...) 1980 r., jak i wcześniejsze akty wykonawcze wydane w tym zakresie, także nie sankcjonowały sytuacji sytuowania otworu okiennego lub drzwiowego w ostrej granicy z działką sąsiednią. Co więcej art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli wprost wskazywał, że "Budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach." Organ odwoławczy stwierdził, że brak możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m ma na celu nie tylko zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, ale także zapewnienie ochrony interesów osób trzecich. Powyższe stanowisko wynika wprost z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekt budowlany należy projektować i budować w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. W niniejszej sprawie sporny otwór okienny znajduje się w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanego w ostrej granicy z działką sąsiednią przy ul. (...), czym ewidentnie, w ocenie organu, narusza § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, jak i przepisy wcześniejszych rozporządzeń w sprawie warunków technicznych dotyczących budynków i ich usytuowania. Ponadto, organ podniósł, że z treści pisma pełnomocnika skarżącej z dnia (...) 2015 r. wynika, iż przedmiotowe okno znajduje się pokoju na ścianie wschodniej budynku, na ścianie zachodniej tego samego pomieszczenia znajdują się dwa okna. W związku z powyższym zamurowanie przedmiotowego okna nie naruszy przepisów techniczno-budowlanych w zakresie doświetlenia pomieszczenia, które doświetlane jest dwoma oknami usytuowanymi w ścianie zachodniej tego pomieszczenia. Dodatkowo organ wskazał, że stan naruszenia przepisów budowlanych występujący w niniejszej sprawie, w sposób oczywisty ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości przy ul. (...). Występuje bowiem sytuacja, w której właściciel działki sąsiedniej będzie miał ograniczone możliwości w rozpoczęciu jakiegokolwiek procesu inwestycyjnego z uwagi na istniejące w ścianie w granicy okno budynku położonego przy ul. (...). Zdaniem organu w demokratycznym państwie prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ogranicza się prawo władania własnym gruntem w sposób inny niż ograniczenia wynikające z ustawy. W niniejszej zaś sprawie prawo władania gruntem sąsiednim (nieruchomość przy ul. (...)) zostało ograniczone poprzez nieposzanowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i lat następnych. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, w sposób niebudzący wątpliwości uzasadnia podjęcie przez organy nadzoru budowlanego działań kompetencyjnych i przeprowadzenie postępowania w trybie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, które to postępowanie winno zostać zakończone jedną z decyzji merytorycznych określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Obowiązek zaś zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane powinien być nałożony na obecnego właściciela lokalu. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania w zakresie naruszenia przepisów dotyczących wentylacji pomieszczeń, ze względu na bardzo źle działające piony wentylacyjne w budynku przy ul. (...) w (...), organ zauważył, że stan techniczny przewodów kominowych może być przedmiotem sprawdzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Ponadto budynek przy ul. (...) projektowany był jako budynek usytuowany w granicy nieruchomości i ściana ta była ścianą pełną. Ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji wynika, że lokal ten posiada projektowane okno w dalszej części korytarza wychodzące na stronę wschodnią.

Skargę na powyższą decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. K. zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. Zdaniem skarżącej, sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, ponieważ organ I instancji wbrew zaleceniom organu odwoławczego wynikającym z decyzji z dnia (...) 2014 r. nie poczynił żadnych nowych ustaleń, aby uzyskać odpowiedź na pytanie kiedy przedmiotowe okno zostało wykonane. Okna (zarówno na II jak i V piętrze budynku) mogły być wybite w czasach PRL przez ówczesne władze, by zakwaterować w lokalach ludzi. Świadczy o tym choćby fakt, że okno stanowiące przedmiot niniejszej sprawy nie jest jedyne w ścianie szczytowej budynku - okno na V piętrze budynku znajduje się w mieszkaniu należącym do zasobów m.st. (...) od czasów powojennych. Przyjmując, że okna powstały na granicy działki (nieruchomości) - w ścianie szczytowej nielegalnie, organ nadzoru budowlanego w ogóle nie podjął się wyjaśnienia kwestii, czy faktycznie można przyjąć, że naruszono obowiązujące w dacie budowy przepisy zakazujące budowy otworów w prawnej granicy nieruchomości w sytuacji, gdy to Państwo dysponowało kamienicą doprowadzając do wykonania wyodrębnionych lokali z otworami w ścianie szczytowej, przydzielając nowopowstałe lokale na podstawie decyzji tzw. kwaterunkowej. Pominięto podstawową kwestię - w czyich rękach w czasie przekształcania lokali w kamienicy i wykonania otworów w ścianie szczytowej znajdowała się działka sąsiednia, jak i czy działka przy ul. (...) była zabudowana. W dalszej części skargi podniesiono, że nie wzięto pod uwagę okoliczności, że zamurowanie okna będzie naruszało § 91 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym mieszkanie, z wyjątkiem jedno-i dwupokojowego, powinno być przewietrzane na przestrzał lub narożnikowo. Nadto, organ powiatowy w decyzji z dnia (...) 2015 r. nadal nie ustalił czy decyzja nr (...) Urzędu Dzielnicowego z dnia (...) 1989 r. zezwalająca na ocieplenie ściany lewej oficyny, uporządkowanie otworów okiennych i remont elewacji według załączonego projektu, obejmowała ingerencję w ścianę wschodnią budynku i w jakim zakresie. W zaskarżonej decyzji organ pomija fakt nie wykonania powyższego obowiązku całkowitym milczeniem. Strona skarżąca stwierdziła, nadto, że integralną częścią wniosku Wspólnoty, jak i uzyskanej na jego skutek decyzji Prezydenta m.st. (...) z dnia (...) 2006 r., nr (...), dotyczącej pozwolenia dla Wspólnoty Mieszkaniowej (...) na wykonanie robót budowlanych związanych ze wzmocnieniem ścian budynku przy ul. (...), był załącznik graficzny do projektu, sporządzony w październiku 2005 r. przez mgr inż. L. A., w którym uwidocznione były dwa okna w ścianie szczytowej budynku (elewacja wschodnia oficyny), a co najistotniejsze okna te zostały uwzględnione do dalszej eksploatacji. Przedmiotowa decyzja nadal pozostaje w obrocie prawnym i w oparciu o nią prowadzone są roboty budowlane związane ze wzmocnieniem ścian budynku. W ocenie skarżącej, zalegalizowanie okna potwierdził również sam Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia (...) 2012 r. skierowanym do J. G. z Parafii (...) w (...), w którym wskazał, że "byt prawny otworu okiennego został usankcjonowany decyzją Prezydenta m.st. (...) nr (...)" i odmówił w tym piśmie podjęcia jakichkolwiek działań w sprawie spornego okna. Skarżąca zwróciła również uwagę, że na stronie 2 zaskarżonej decyzji (ostatni akapit) organ odwoławczy błędnie wskazał, że inwentaryzacja budynku z 1973 r. została wykonana przez inż. Z. M., podczas gdy inwentaryzacja budynku przy ul. (...) wykonana została w 1973 r. przez A. P. Dodatkowo decyzja z dnia (...) 1989 r., zatwierdzająca kolorystykę elewacji budynku ma numer (...), a nie jak wskazuje organ - (...). Zachodzi więc obawa, że organ, wydając zaskarżoną decyzję dysponował aktami, w których znalazły się dokumenty nie mające ze sprawą nic wspólnego, a być może brak było w nich dokumentów istotnych dla sprawy, co mogło wpłynąć na wydanie decyzji nie odpowiadającej prawu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Parafia (...) w (...) wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) wskazując, że organy nadzoru budowlanego dokonały prawidłowych ustaleń i prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane,

Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy właściwy organ w drodze decyzji nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego ustalił, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. (...) o pięciu kondygnacjach nadziemnych i jednej piwnicznej został wniesiony w latach 30-tych ubiegłego stulecia. Budynek został uszkodzony pod koniec II wojny światowej i odbudowany w 1947 r. Podczas prowadzonego postępowania dowodowego nie udało się załączyć do akt sprawy dokumentów świadczących o legalności przedmiotowego budynku mieszkalnego, w którego ścianie usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią, znajduje się przedmiotowy otwór okienny i legalności spornego otworu okiennego. Organ pierwszej instancji podjął wszelkie możliwe działania, jednak nie udało się uzyskać dokumentacji świadczącej o legalności budowy przedmiotowego budynku, w tym dokumentacji projektowej. W tym celu dwukrotnie wystąpił do Archiwum Państwowego w (...):

1) pismem z dnia (...) 2015 r. z zapytaniem, czy w zasobach archiwalnych znajduje się dokumentacja architektoniczno-budowlana (projekt pierwotny) bądź inne opracowania (w tym dokumentacja fotograficzna) dotycząca budynku przy ul. (...) z okresu jego budowy tj. sprzed 1945 r., bądź lat późniejszych, uwzględniająca wizerunek ściany wschodniej oficyny tylnej budynku (...) od strony ul. (...);

2) pismem z dnia (...) 2015 r.

ograniczając swoje zainteresowanie do okresu zmian w strukturze budynku przy ul. (...) do lat 1989-2005. Organ uzyskał natomiast inwentaryzację budynku mieszkalnego przy ul. (...) w (...) z 1973 r., opracowaną przez A. P. (inż. Z. M. - kierownik pracowni), której rzut II piętra nie zawiera naniesienia przedmiotowego otworu okiennego w ścianie. W aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji nr (...), znak: (...), Urzędu Dzielnicowego z dnia (...)1989 r. zezwalająca na ocieplenie ściany lewej oficyny, uporządkowanie otworów okiennych i remont elewacji na terenie nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...) według załączonego projektu. Oryginał egzemplarza archiwalnego opracowania dotyczącego kolorystyki elewacji budynku (projektant arch. A..), stanowiącego załącznik do decyzji znak: (...) z dnia (...)1989 r., na rzucie przedmiotowej elewacji uwzględnia jedynie okno na wysokości 5 kondygnacji, natomiast brak jest otworu okiennego naniesionego na wysokości drugiego piętra. Decyzja Prezydenta m.st. (...) z dnia (...) 2006 r., nr (...), obejmuje swym zakresem jedynie pozwolenie na wykonanie robót budowlanych związanych ze wzmocnieniem ścian budynku przy ul. (...) w (...). W ocenie Sądu, zgodzić należy się z organem nadzoru budowlanego, że brak naniesienia przedmiotowego otworu okiennego na wskazanych powyżej oryginalnych opracowaniach z 1973 r. i 1989 r. świadczy, może nie jednoznacznie, ale z dużym prawdopodobieństwem, o jego wykonaniu w okresie późniejszym. Mając na uwadze brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność wykonanego okna oraz że ściana z przedmiotowym oknem znajduje się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią - ul. (...), koniecznym była ocena zgodności jego posadowienia z obowiązującymi przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Podzielając ustalenia organ nadzoru budowlanego Sąd wskazał, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepis ten dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednak żaden z wyjątków opisanych w dalszej części przepisu § 12 nie dotyczy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a tym bardziej na jej granicy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, tak jak to organ stwierdził, poprzednie przepisy dotyczące warunków technicznych tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiskowej z dnia 3 lipca 1980 r., jak i wcześniejsze akty wykonawcze wydane w tym zakresie, także nie dopuszczały sytuowania otworu okiennego lub drzwiowego w ostrej granicy z działką sąsiednią. Chodzi tu o przepisy rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Także przepisy z daty budowy budynku mieszkalnego przy ul. (...) również nie przewidywały posadowienia otworu okiennego w granicy z sąsiednią nieruchomością. Art. 196 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli wprost bowiem wskazywał, że "Budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach." Analiza ww. przepisów prawidłowo doprowadziła organ do wniosku, że w żadnym okresie nie było dopuszczalne z punktu widzenia prawa budowlanego sytuowanie budynku w ostrej granicy, w sytuacji, gdy ściana posiadła otwór okienny. Zdaniem Sądu, bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia, czy przedmiotowy otwór okienny został odtworzony w miejscu wcześniej istniejącego, jak również w jakiej konkretnie dacie powstał, bowiem takie usytuowanie otworu okiennego było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych. Nie oznacza to, że organ nadzoru budowlanego nie powinien się starać ustalić konkretnej daty wykonania otworu okiennego będącego przedmiotem postępowania. W sytuacji zatem, gdy sporny otwór okienny wykonano bezprawnie, tj. samowolnie i brak jest możliwości legalizacji wykonanych w tym zakresie robót budowlanych, właściwym rozwiązaniem jest usunięcie skutków wynikłych z tej samowoli niezależnie od tego kto ją popełnił. Może to być zaś możliwe na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i w sposób określony w decyzji organu nadzoru budowlanego (wyrok NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1365/10, z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1515/14). Sąd zgodził się także z organem odwoławczym, że brak możliwości sytuowania ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m ma na celu nie tylko zapewnienie ochrony przeciwpożarowej, ale także zapewnienie ochrony interesów osób trzecich. Podkreślił, że ocena dopuszczalności posadowienia otworu okiennego w ścianie granicznej budynku względem działki sąsiedniej nie może ograniczać się wyłącznie do kwestii zachowania wymogów ściany oddzielenia pożarowego, lecz powinna obejmować cały wachlarz zagadnień związanych z oddziaływaniem obiektu na otoczenie. Tych zagadnień nie można pominąć podczas wykładni przepisów rozporządzenia, w szczególności tych, które na zasadzie wyjątku dopuszczają odstępstwo od innych określonych w nim warunków techniczno-budowlanych, co oznacza potrzebę rozważenia interesu zainteresowanych stron, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego obiekt budowlany należy projektować i budować w taki sposób, aby zapewnić poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich i z uwzględnieniem regulacji art. 144 k.c., mogących usprawiedliwiać takie nadzwyczajne rozwiązanie. Stosownie do art. 144 k.c. właściciel gruntu powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jeżeli przyczyną tych zakłóceń miałoby być naruszenie zasad określonych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ochrona właściciela nieruchomości sąsiedniej, polegająca na umożliwieniu mu prawidłowego zabudowania jego działki lub innego jej zagospodarowania, powinna być zapewniona podczas rozstrzygania o pozwoleniu na budowę, a z pewnością przy badaniu możliwości legalizacji samowolnie wykonanych robót. Obligatoryjne jest uwzględnienie interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości w kontekście dotychczasowego sposobu, w jaki korzysta on ze swojej nieruchomości oraz ewentualnych zamiarów, jakie żywi w tej materii, szczególnie w sytuacji, gdy działka nie jest zabudowana, lub częściowo zabudowana. Stan naruszenia przepisów budowlanych występujący w niniejszej sprawie, w sposób oczywisty ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości przy ul. (...). Występuje bowiem sytuacja, w której właściciel działki sąsiedniej będzie miał ograniczone możliwości w rozpoczęciu jakiegokolwiek procesu inwestycyjnego z uwagi na istniejące w ścianie w granicy okno budynku położonego przy ul. (...). Jak słusznie wskazał organ, w demokratycznym państwie prawa nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której ogranicza się prawo władania własnym gruntem w sposób inny niż ograniczenia wynikające z ustawy. Bez znaczenia jest, czy inwestor na sąsiedniej działce legitymuje się już prawomocną decyzją o warunkach zabudowy, czy też dopiero ma zamiar inwestycyjny zrealizować w przyszłości. Niewątpliwie interes osób trzecich został naruszony poprzez istnienie spornego okna. Sąd wskazał, że organ nadzoru budowlanego ustalił, że zamurowanie przedmiotowego okna nie naruszy przepisów techniczno-budowlanych w zakresie doświetlenia pomieszczenia, w którym się ono znajduje, ponieważ pomieszczenie to doświetlane jest dwoma oknami usytuowanymi w ścianie zachodniej. Dalej Sąd wskazał, że strona nie może oczekiwać, iż ciężar całego postępowania administracyjnego zostanie przerzucony na organ administracji publicznej. Prawidłowo podkreślił organ, odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie naruszenia przepisów dotyczących wentylacji pomieszczeń ze względu na bardzo źle działające piony wentylacyjne w budynku przy ul. (...) w (...), że stan techniczny przewodów kominowych może być przedmiotem sprawdzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu, bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia czy przedmiotowy otwór okienny został odtworzony w miejscu wcześniej istniejącego, jak również w jakiej konkretnie dacie i przez kogo został wykonany, bowiem takie usytuowanie otworu okiennego było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych, od zawsze był on nielegalny. Żadna zaś ze wskazanych wyżej decyzji pozwalających na wykonywanie robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w (...) nie legalizowała spornego otworu okiennego, jak również nie pozwalała na jego posadowienie. W dalszej części uzasadnienia Sąd podsumowując stwierdził, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., a zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. K. zarzucając naruszenie prawa procesowego tj:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak zastosowania i oddalenie skargi pomimo naruszenia:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i nieustalenie czasu wykonania otworu okiennego, niedokonanie ustaleń w zakresie podlegania budynku reżimowi dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami, braku ustalenia ilości lokali we wskazanym budynku w czasie jego powstania do stanu obecnego w oparciu o dokumenty archiwalne, co dałoby odpowiedź na pytanie czy przedmiotowe okno mogło służyć jako jedyne doświetlenie części pomieszczeń na II piętrze budynku i być wykute na podstawie decyzji, nakazu lub pozwolenia ówczesnych władz państwowych;

- art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie decyzji polegające na braku wyjaśnienia na jakiej zasadzie organ uznał za prawdopodobna datę wybicia okien po 1989 r. roku,

- art. 8 k.p.a. przez niezachowanie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i uwzględnienie interesu tylko jednej ze stron do swobodnego korzystania z własności nieruchomości przy ul (...), jej zabudowy i przebudowy oraz nakazanie skarżącej wykonania prac budowlanych, które w sposób oczywisty obniżą zarówno komfort korzystania z jej własności jak i wartość rynkową lokalu;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wybiórcze i sprzeczne z materiałem dowodowym przedstawienie stanu sprawy polegające na pobieżnym odniesieniu się do zarzutów skarżącej odnośnie zaniechania uzyskania projektu pierwotnego budynku z Archiwum Państwowego w (...), a nadto niewzięcie pod uwagę, że lokal stanowiący własność skarżącej był w latach powojennych we władaniu władz państwowych, które mogły na podstawie art. 9 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami zezwolić najemcom na wybicie przedmiotowego okna, a tym samym braku przyjęcia, że powstało ono legalnie.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in., że pod rządem art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami stosowało się w Warszawie publiczną gospodarkę lokalami. Z przydziałem lokali w ramach publicznej gospodarki lokalami związane były nakazywane przez organy administracji lokalowej przeróbki lokali, tak więc wykonanie otworu okiennego zarówno na II piętrze jak i na V piętrze mogło wynikać z decyzji, nakazu lub zezwolenia właściwego organu administracyjnego. W ocenie skarżącej powyższe ma istotne znaczenie, ponieważ pozwoliłoby ocenić, czy wykonanie otworu okiennego było legalne, tymczasem organy orzekające w tej sprawie nie poszukiwały dowodów w tym zakresie, a Sąd nie odniósł się w zaskarżonym wyroku do tych zarzutów. Gdyby decyzja zezwalająca na wybicie okna była wydana przez władze kwaterunkowe PRL i znalazła się w obrocie stanowiąc podstawę do wykonania otworów w ścianie szczytowej budynku oznaczałoby to, że otwory te wykonane zostały na podstawie ważnej ówczas decyzji ostatecznej i nie byłoby podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej.

Parafia (...) wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc m.in., że żaden z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych dotyczący warunków technicznych budynków nie pozwalał na usytuowanie otworu okiennego w miejscu, w jakim został wykonany w przedmiotowym lokalu. Także w obecnym stanie prawnym istnieje zakaz sytuowania budynku wraz z otworami okiennymi w granicy z działką sąsiednią. Wskazał, że okno skarżącej oraz okno znajdujące się na V piętrze tej kamienicy, co do którego także wydano nakaz zamurowania są jedynymi oknami w "ślepej" ścianie budynku, a ponieważ znajdują się ścianie będącej w ostrej granicy z działką sąsiednią są to po prostu samowole budowlane. Zamurowanie spornego okna doprowadzi do stanu zgodnego z prawem i umożliwi Parafii podjęcie działań inwestycyjnych przywracając równość w wykonywaniu prawa własności nieruchomości przez strony.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlega oddaleniu.

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny zostały wymienione w § 2 powołanego artykułu. W niniejszej sprawie nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania prowadzonego przez WSA w Warszawie. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Przedmiotem niniejszej sprawy było wyjaśnienie legalności wykonania otworu okiennego w ścianie wschodniej oficyny tylnej na wysokości II piętra, w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym przy ul (...) w (...), usytuowanej w granicy z nieruchomością położoną przy ul. (...), który to otwór okienny znajduje się w lokalu mieszkalnym skarżącej nr (...). Powiatowy organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane zobowiązał skarżącą, jako właścicielkę lokalu mieszkalnego do jego zamurowania.

W skardze kasacyjnej podniesiono wyłącznie zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7,77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo że w sprawie nie wyjaśniono w jakich okolicznościach doszło do wykonania przedmiotowego otworu okiennego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, że pod rządem art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami stosowało się w (...) publiczną gospodarkę lokalami. Z przydziałem lokali w ramach publicznej gospodarki lokalami związane były nakazywane przez organy administracji lokalowej przeróbki lokali, tak więc wykonanie otworu okiennego zarówno na II piętrze jak i na V piętrze mogło wynikać z decyzji,nakazu lub zezwolenia właściwego organu administracyjnego. W ocenie skarżącej powyższe ma istotne znaczenie, ponieważ pozwoliłoby ocenić, czy wykonanie otworu okiennego było legalne, tymczasem organy orzekające w tej sprawie nie poszukiwały dowodów w tym zakresie, a Sąd nie odniósł się w zaskarżonym wyroku do tych zarzutów.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, ustalenia faktyczne dokonane przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, pozwalają na przyjęcie, że sporny otwór okienny został wykonany niezgodnie z prawem i zasadne było zastosowanie w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane Jak wynika z akt sprawy, organom nadzoru budowlanego nie udało się uzyskać dokumentacji projektowej przedmiotowego budynku wybudowanego w latach 30 - tych dwudziestego wieku. Z pisma Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy (...) z dnia (...) 2015 r. wynika bowiem, że w archiwum tego Wydziału brak jest dokumentacji architektoniczno - budowlanej budynku. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się inwentaryzacja budynku mieszkalnego położonego przy ul. (...) w (...) z 1973 r. opracowana przez A. P., z analizy której wynika, a dokładnie z analizy rzutu II piętra, że w mieszkaniu będącym aktualnie własnością skarżącej, nie uwidoczniono spornego otworu okiennego, także z oryginału opracowania dotyczącego kolorystyki przedmiotowej elewacji budynku stanowiącego załącznik do decyzji (...) z dnia (...) 1989 r., zaakceptowanego pod względem konserwatorskim w dniu (...) 1989 r. wynika, że w elewacji tej nie ma otworu okiennego na II piętrze.

Z porównania tych dokumentacji wynika zatem, że sporne okno zostało wykonane później - po 26 września 1989 r. Równocześnie nie ma żadnych dowodów w sprawie świadczących o tym, że sporny otwór okienny w mieszkaniu skarżącej został wykonany legalnie na podstawie decyzji właściwego organu. W tych okolicznościach trafnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na usytuowanie okna w ścianie budynku znajdującej się w tzw. "ostrej" granicy z nieruchomością sąsiednią położoną przy ul. (...), koniecznym było zbadanie przez organy nadzoru budowlanego zgodności usytuowania tego okna z przepisami prawa budowlanego.

Odnosząc się do tej kwestii stwierdzić należy, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącej przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej o wadliwym działaniu organów nadzoru budowlanego, które zaniechały poszukiwania istnienia ewentualnej zgody organów lokalizacyjnych, na wykonanie przedmiotowego okna, wydanej na podstawie dekretu z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami (Dz. U. z 1950 r.,Nr 36, poz. 343). Pomijając już, że są to tylko dywagacje skarżącej - to po pierwsze z powyższych dokumentów w sposób oczywisty wynika, że okno zostało wykonane po 26 września 1989 r. Po drugie, co jest istotne, strona wnosząca skargę kasacyjną nie wzięła pod uwagę, że ww. dekret z dnia 21 grudnia 1945 r. o publicznej gospodarce lokalami został uchylony z dniem 12 lutego 1959 r.

Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych do jego stosowania w niniejszej sprawie, ponieważ gdyby nawet okno wcześniej istniało, a następnie zostało zlikwidowane, to ponownie jego wykonanie po utracie mocy obowiązującej ww. dekretu tj. po 26 września 1989 r., co wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego w tej sprawie, obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, a te nie pozwalają na sytuowanie otworu okiennego w ścianie budynku usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią.

Prawidłowo wobec tego Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko organu nadzoru budowlanego podnosząc, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w myśl którego budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przepis ten jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji,dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednak żaden z wyjątków opisanych w dalszej części przepisu § 12 nie dotyczy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi, dlatego nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, ani w samej granicy jak w tej sprawie. Także przepisy poprzednio obowiązującego (od 1 kwietnia 1995 r. do 16 grudnia 2002 r.) rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z póź.zm.) nie dopuszczały sytuowania ścian budynków z otworami okiennymi i drzwiowymi w granicy z nieruchomością sąsiednią. Sąd pierwszej instancji słusznie także zaakceptował stanowisko organu nadzoru budowlanego, że przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujące od 1 stycznia 1980 r., a uchylone z dniem 2 kwietnia 1995 r. (Dz. U. z 1980 r.,Nr 17, poz. 62) nie dopuszczały sytuowania otworu okiennego lub drzwiowego w "ostrej granicy" z działką sąsiednią.

Z powyższego wynika, że obowiązujące w okresie wykonania spornego otworu okiennego przepisy techniczno-budowlane nie dopuszczały sytuowania budynków mieszkalnych ze ścianą z otworami okiennymi w granicy nieruchomości. Wykonanie takiego okna samowolnie i wbrew obowiązującym przepisom techniczno-budowlanym zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do nakazania w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego usunięcia skutków takiego naruszenia przepisów prawa. Nieistotne dla wyniku sprawy jest w tym przypadku, jak trafnie stwierdził to Sąd pierwszej instancji dokładne ustalenie daty wykonania otworu okiennego, skoro od daty jego wykonania, był świetle obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych zawsze nielegalny.

Z powyższych względów nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ brak było podstaw do uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji. Nie jest także uzasadniony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. za art. 8 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 8 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Brzmienie tej zasady zostało wprowadzone ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2011 r.,Nr 6, poz. 18 z późn. zm.).W poprzednio obowiązującym rozwiązaniu prawnym, na który powołała się strona skarżąca kasacyjnie ustawodawca stanowił o prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.

Po tych porządkujących uwagach stwierdzić należy, że zasada zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej jest mocno powiązana z zasadą praworządności, zasadą prawdy obiektywnej, zasadą uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga zatem prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby rozstrzygnięcie zapadło w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, gwarantującego równość stosowania prawa wobec wszystkich stron i zapewniającego czynny udział w toczącym się postępowaniu. Podstawą rozstrzygnięcia winny być przesłanki wynikające z przepisów prawa materialnego przeanalizowane w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i aby zapadające w sprawie decyzje były ostatecznie zgodne z prawem. Ponadto w razie występowania w sprawie stron o przeciwstawnych interesach, stosowanie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej nie może służyć ochronie interesu jednego uczestnika kosztem innego. W niniejszej sprawie wymogi art. 8 K.pa. zostały spełnione. Skarżąca kasacyjnie upatruje naruszenia tego przepisu w uwzględnieniu interesu tylko jednej ze stron tj. Parafii (...) w (...) do swobodnego korzystania z własności sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul (...) przez możliwość jej zabudowy, co w sposób oczywisty obniży zarówno komfort korzystania z jej własności jak i wartość rynkową lokalu mieszkalnego. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić.

Postępowanie administracyjne zostało w tej sprawie przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa.

Nie można upatrywać naruszenia art. 8 k.p.a. w wydaniu niekorzystnej dla siebie decyzji, w sytuacji gdy organy administracji publicznej orzekające w sprawie działały na podstawie przepisów prawa z poszanowaniem interesu prawnego każdej ze stron. Nakazanie likwidacji spornego okna, przywróci stan zgodny z prawem i umożliwi Parafii (...) w (...) zagospodarowanie swojej nieruchomości. Należy zgodzić się z twierdzeniem tego uczestnika reprezentowanym w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że zakaz sytuowania okien w ścianie budynku znajdującego się w granicy nieruchomości (wynikający z przepisów prawa budowlanego) służy ochronie własności nieruchomości sąsiedniej. Pozostawienie spornego otworu okiennego prowadziłoby do ograniczenia wykonywania prawa własności w sposób sprzeczny z prawem.

Z drugiej zaś strony zamurowanie tego okna nie spowoduje naruszenia przepisów techniczno-budowlanych przez brak doświetlenia, ponieważ jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów nadzoru budowlanego, pomieszczenie to posiada dwa okna usytuowane w ścianie zachodniej.

Biorąc powyższe pod uwagę, zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieusprawiedliwione i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.