Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987239

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22 października 2015 r.
II OSK 384/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński.

Sędziowie: NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.), del. WSA Mariola Kowalska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1183/13 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2013 r. znak: (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) stycznia 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia (...) sierpnia 2005 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2005 r.) Starosta Myśliborski zatwierdził projekt budowlany i udzielił (...) S.A. (...) w S. pozwolenia na budowę linii kablowej światłowodowej (...) - planowany węzeł (...) oraz kablowej sieci rozdzielczej w miejscowości (...) wraz z przyłączami do budynków na działkach nr ewid. (...).

Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożył M. S.- aktualny właściciel działki inwestycyjnej nr ew. (...), obręb L.

Decyzją z dnia (...) stycznia 2013 r. Wojewoda Zachodniopomorski na podstawie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Myśliborskiego z dnia (...) sierpnia 2005 r. w części dotyczącej działki nr ewid. (...) (obręb (...)).

Po rozpoznaniu odwołania M. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) marca 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy skarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. (...) na cele budowlane oraz dokument potwierdzający prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postaci porozumienia (...) z dnia 30 czerwca 2004 r. Jak zaznaczył organ II instancji, aktualnie w związku ze zmianą art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm. - zwanej dalej Prawem budowlanym), dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) inwestor nie ma obowiązku udowodnienia, czy uprawdopodobnienia, że dysponuje nieruchomością na cele budowlane. Uzyskanie pozwolenia na budowę jest uzależnione od złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Skoro inwestor złożył niebudzące wątpliwości takie oświadczenie dotyczące działki o nr ewid. (...), to tym samym uczynił zadość wymaganiom ustanowionym przepisami art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że oprócz powyższego oświadczenia inwestor przedłożył stosowną decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (decyzja Burmistrza Miasta i Gminy Myślibórz z dnia (...) listopada 2004 r.), w której objęto zakresem rozstrzygnięcia działkę nr ewid. (...). Analiza dokumentacji projektowej nie wykazała, aby sporna inwestycja, w części dotyczącej ww. działki naruszała w sposób rażący ustalenia decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Myślibórz z dnia (...) listopada 2004 r., w tym wymogi co do linii rozgraniczenia i głębokości posadowienia sieci (1,0 m).

Skargę na powyższą decyzję złożył Mieczysław Sypnicki, wnosząc o uchylenie decyzji organu obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jak wskazał Sąd, w niniejszej sprawie postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte na wniosek skarżącego - obecnego właściciela działki inwestycyjnej nr ew. (...), który kupił przedmiotową działkę od J. i S. małżonków S. Z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego złożonych na rozprawie wynika, że umowa kupna działki miała miejsce 2008 r. natomiast inwestycja została zrealizowana w 2006 r. Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę w 2012 r. po tym jak poprzedni właściciele działki poinformowali go, że nie doszło między nimi, a inwestorem do porozumienia dotyczącego wyrażenia zgody na dysponowanie działką nr (...) na cele budowlane.

Sąd stwierdził, iż z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania badanej decyzji o pozwoleniu na budowę jednoznacznie wynika, iż jednym z podstawowych obowiązków inwestora ubiegającego się o wydanie pozwolenia na budowę jest złożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, wzoru oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę.

Sąd pierwszej instancji uznał, że z akt sprawy wynika, iż J. i S. małżonkowie S. - właściciele działki nr (...) zostali uznani za strony postępowania i wiedzieli o toczącym się postępowaniu. Nie kwestionowali oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością nr (...) na cele budowlane wskazanego w załączniku nr 1 porozumienia (...) z dnia 30 czerwca 2004 r., z którego wynikał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skoro w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją Starosty Myśliborskiego z dnia (...) sierpnia 2005 r. o pozwoleniu na budowę poprzedni właściciele działki nr ew. (...) nie kwestionowali prawdziwości oświadczenia inwestora, to w postępowaniu nadzwyczajnym zarzut podniesiony przez obecnego właściciela dotyczący wadliwego oświadczenia inwestora o prawie do terenu nie może stanowić przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Złożenie nieprawdziwego oświadczenia rodzi skutek wznowieniowy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.) oraz odpowiedzialność karną.

Za niezasadny uznał Sąd zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i jako nietrafny ocenił zarzut błędnej wykładni art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.

Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. S., zarzucając mu:

1.

naruszenie norm prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w taki sposób, że Sąd nie odniósł się do wszystkich aspektów sprawy, które zostały podniesione przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w postaci zmiany zarzutu nr II dotyczącego błędnej wykładni prawa materialnego (zarządzenie Przewodniczącego z dnia 13 listopada 2013 r. w sprawie sprostowania protokołu rozprawy); Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie jedynie na wybranych przez siebie aspektach sprawy, nie uzasadniając dlaczego nie odniósł się do zmodyfikowanego zarzutu nr II, który był podstawą skargi do Sądu I instancji.

2.

naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127) poprzez przyjęcie przez Sąd, że złożone przez inwestora oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane zawiera wskazanie rodzaju dokumentu, z którego wynika tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, za nieskuteczny należało uznać zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak wynika ze sprostowanego zarządzeniem z dnia 13 listopada 2013 r. protokołu rozprawy skarżący zmodyfikował zarzut II skargi w ten sposób, że zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że w postępowaniu nadzorczym organy administracji publicznej nie mogą dokonać oceny formy prawnej złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Wbrew odmiennym wywodom autora kasacji z uzasadnienia skarżonego wyroku wynika, iż Sąd pierwszej instancji odniósł się do tej kwestii, chociaż nie wprost. Po pierwsze, Sąd przyjął, że jedynym obowiązkiem inwestora było złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością stanowiącą działkę nr (...) na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz wskazanie na dokument, z którego wynika tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością, którym było porozumienie z dnia 30 czerwca 2004 r. Inwestor ww. obowiązek zrealizował. Po drugie, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż możliwość weryfikowania tego oświadczenia kończy się wraz z zakończeniem postępowania jurysdykcyjnego. Skoro, zatem ocena na etapie postępowania nieważnościowego złożonego oświadczenia nie jest możliwa, to tym bardziej nie jest możliwe badanie tytułu prawnego, na jaki powołał się inwestor, składając takie oświadczenie. Z tych też przyczyn niewskazanie w uzasadnieniu skarżonego wyroku na modyfikację ww. zarzutu oraz brak jego omówienia pozostawało bez wpływu na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) i nie mogło czynić skutecznym podniesionego zarzutu.

Niezasadny okazał się być również zarzut błędnej wykładni art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższy zarzut autor kasacji doprecyzował w jej uzasadnieniu, wskazując na obowiązek organu wyjaśnienia w przypadku powołania się przez inwestora jedynie ogólnie na umowę cywilnoprawną, jakiego jest to rodzaju umowa. Z tak przestawioną wykładnią ww. przepisów przez stronę skarżącą i to w kontekście trybu nadzwyczajnego kontrolowanego postępowania administracyjnego nie sposób się zgodzić. Stwierdzić trzeba, iż z ww. przepisów wynika obowiązek organu sprawdzenia, czy inwestor złożył stosowne oświadczenie, zaś wzór tego oświadczenia wymaga jedynie wymienienia tego dokumentu. Brak jakichkolwiek, innych obowiązków prawnych inwestora i to w sytuacji, gdy ani poprzedni właściciele, ani obecny (skarżący) nie kwestionują istnienia zawartego porozumienia wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa udzielonego pozwolenia na budowę w warunkach rozpoznawanej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.