Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987233

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 8 października 2015 r.
II OSK 371/14
Obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Zachowanie przez stronę postępownia administracyjnego biernej postawy.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.).

Sędziowie: NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, del. WSA Teresa Zyglewska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1246/13 w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) marca 2013 r. nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2013 r. oddalił skargę H. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) marca 2013 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

Sąd I. instancji wskazał, że w dniu 30 października 2008 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u H. M. choroby zawodowej.

W związku z wniesieniem przez H. M. odwołania od ww. decyzji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) uznał słuszność zarzutu zawartego w odwołaniu H. M., że opinie organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz jednostek orzeczniczych, odnośnie oceny jej narażenia zawodowego są ze sobą sprzeczne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) w podsumowaniu zbiorczej oceny narażenia zawodowego dotyczącej zatrudnienia w Szkole Podstawowej Nr (...) w (...) stwierdził, że praca zawodowa H. M. stwarzała możliwość powstania choroby zawodowej, przy czym nie odniósł się do informacji zawartych w poszczególnych "Kartach oceny narażenia zawodowego" i w protokołach z przesłuchania jako świadków pracodawców, w których nie potwierdzano faktu wykonywania przez H. M. czynności o charakterze ruchów monotypowych, a tym samym negowano jej narażenie zawodowe. Z kolei w wydanych orzeczeniach lekarskich zgodnie stwierdzono, że nie ma podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii stwierdzonego u H. M. rozpoczynającego się obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, wskazując na pozazawodową przyczynę choroby. W tych warunkach, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) w dniu (...) stycznia 2009 r. wydał decyzję Nr (...) znak: (...) uchylającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) Nr (...) z dnia (...) października 2008 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem m.in. art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej: k.p.a.). Ponownie rozpatrując sprawę, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) przeprowadził postępowanie wyjaśniające i uwzględniając dodatkowe wyjaśnienia złożone przez pracodawców oraz samą zainteresowaną, sporządził nową "Kartę oceny narażenia zawodowego", którą wraz z aktami sprawy przesłał do jednostki orzeczniczej I stopnia, zwracając się jednocześnie z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydanie orzeczenia lekarskiego.

W dniu 26 maja 2011 r. (...) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...) wydał orzeczenie lekarskie Nr (...) o braku podstaw do rozpoznania u H. M. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy według punktu 20 ppkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Od ww. orzeczenia lekarskiego H. M. wniosła odwołanie, w związku z tym została skierowana do jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w (...) w celu przeprowadzenia ponownego badania. Ponieważ H. M. nie zgłosiła się na wyznaczony termin badania, Instytut Medycyny Pracy w (...) odesłał dokumentację lekarską do (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) bez orzeczenia lekarskiego.

Po otrzymaniu ww. informacji, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się przez strony co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zwrócił się również do H. M. o wyjaśnienie, dlaczego nie zgłosiła się na badania diagnostyczne w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy w (...). Ponieważ żadna ze stron postępowania nie wniosła dodatkowych wyjaśnień w sprawie, a H. M. nie odpowiedziała również na ww. pismo organu I instancji i nie podała przyczyn nie zgłoszenia się do Instytutu Medycyny Pracy w (...), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) w dniu (...) stycznia 2013 r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u H. M. choroby zawodowej: przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) decyzją z dnia (...) marca 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania H. M., utrzymał w mocy ww. decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...).

Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu, związanym z podejrzeniem choroby zawodowej u H. M. nie stwierdzono związku przyczynowego schorzenia z wykonywaną pracą zawodową. Wyjaśnił, że H. M. w latach 1977-1983 i 1991-2005 pracowała na stanowisku psychologa w Miejskiej Poradni Wychowawczo-Zawodowej Nr (...) w (...), Poradni Wychowawczo - Zawodowej Nr (...) w (...), Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i M (...) eży w (...), Szkole Podstawowej Nr (...), Nr (...) oraz Nr (...) w (...), Ośrodku Pomocy Społecznej Dzielnicy (...). Wykonując pracę psychologa pisała odręcznie długopisem, od grudnia 1999 r. przez krótki okres czasu pisała też na maszynie mechanicznej, a od ok. 2000 r. korzystała z komputera. Szczegółowe informacje na temat sposobu wykonywania pracy były znane zarówno jednostkom orzeczniczym uprawnionym do rozpoznawania chorób zawodowych, które wydały orzeczenia lekarskie w sprawie, jak również Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w (...). Przypadek H. M. był wielokrotnie rozpatrywany przez jednostki orzecznicze. W orzeczeniach lekarskich (Nr (...) z dnia (...) grudnia 2005 r. (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...), Nr (...) z dnia (...) marca 2006 r. Instytutu Medycyny Pracy w (...), Nr (...) z dnia (...) stycznia 2008 r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w (...) oraz w orzeczeniu lekarskim z dnia (...) maja 2011 r. Nr (...) (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...) wydanym w trakcie ponownie prowadzonego postępowania), zgodnie orzeczono o braku podstaw do rozpoznania u H. M. choroby zawodowej.

Organ podkreślił, że uzasadnienia orzeczeń są spójne i nie budzą wątpliwości co do dokonanego rozpoznania. W uzasadnieniu orzeczenia jednostki orzeczniczej I stopnia Nr (...) stwierdzono, że "Biorąc pod uwagę wywiad chorobowy oraz analizę sposobu wykonywania pracy (zarówno pisanie ręczne jak i na klawiaturze komputera nie stanowi obciążenia stawów nadgarstkowych ruchami monotypowymi) nie znaleziono podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii obustronnego zespołu cieśni nadgarstka." Orzeczono, że schorzenie pacjentki ma najprawdopodobniej związek z rozpoznaną niedoczynnością tarczycy. Również w orzeczeniach lekarskich jednostek orzeczniczych II stopnia zanegowano zawodową etiologię rozpoznanego u H. M. obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wskazując na pozazawodową przyczynę choroby, którą jak podano w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w (...) Nr (...) cyt. "należy upatrywać w predyspozycjach konstytucjonalnych oraz w rozpoznanej u pacjentki niedoczynności tarczycy". Podobnie w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w (...) Nr (...) stwierdzono, że cyt. "wiodącą rolę w rozwoju tego schorzenia odegrały zaburzenia hormonalne tarczycy. Stwierdzona u badanej niedoczynność tego gruczołu z medycznego punktu widzenia stanowi jeden z wiodących czynników indukujących zespół cieśni nadgarstka. (...) brak jest najmniejszych podstaw do uznania etiologii zawodowej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka zwłaszcza, iż pisanie ręczne i komputerowe nie stanowi o istotnej monotypii ruchów i przeciążeniu w zakresie stawów nadgarstkowych." Także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w (...), mając do wglądu pismo H. M. z dnia (...) kwietnia 2008 r. zawierające zarzuty odnośnie procedur diagnostyczno - orzeczniczych oraz sposobu orzekania w tym Instytucie, złożył dodatkowe wyjaśnienia w piśmie z dnia (...) lipca 2008 r. informując, że nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w orzeczeniu lekarskim Nr (...) z dnia (...) stycznia 2008 r. oraz, że niezmienne jest stanowisko Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w (...) w kwestii przebytego przez badaną narażenia zawodowego, podkreślając przy tym, że wbrew ustaleniom Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w (...) pisanie ręczne i komputerowe nie stanowi o znaczącej monotypii ruchów i przeciążeniach w zakresie nadgarstków.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących korespondencji prowadzonej z Instytutem Medycyny Pracy w (...), które zdaniem skarżącej uniemożliwiły stawienie się przez nią na badania, uznał, że nie one zostały poparte przez skarżącą żadnymi dowodami. Wątpliwość co do rzeczywistych powodów braku stawienia się na te badania nasuwa również fakt, że H. M. miała możliwość wypowiedzenia się w ww. kwestii przed wydaniem decyzji, ponieważ Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) pismem z dnia (...) listopada 2012 r. zwrócił się do niej z prośbą o udzielenie informacji, dlaczego nie zgłosiła się na badania w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy w (...). Powyższą prośbę H. M. pozostawiła bez odpowiedzi, mimo że ww. przesyłkę podjęła w dniu (...) grudnia 2012 r. jej córka (podobnie jak inną korespondencję, w tym zaskarżoną decyzję), o czym świadczy druk potwierdzenia odbioru Poczty Polskiej.

H. M. na powyższą decyzję założyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, że nie otrzymała oryginału orzeczenia nr (...) z dnia (...) stycznia 2008 r. oraz pisma Instytutu z (...) z dnia (...) lipca 2008 r., dlatego nie jest jej wiadomo, na jakiej podstawie w uzasadnieniu decyzji z dnia (...) października 2008 r. stwierdzono, że "po dokonaniu ponownej szczegółowej analizy dokumentacji lekarskiej i oceny narażenia zawodowego nie znaleziono podstaw do uznania etiologii zawodowej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka", a wskazane stwierdzenie kłóci się z poprzedzającymi stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji. Podniosła, że w wyniku odwołania od decyzji z dnia (...) października 2008 r. zapadła decyzja nr (...) z dnia (...) stycznia 2009 r., w wyniku której, bez jej udziału oraz bez zmiany stanu faktycznego, zmieniono konkluzję oceny narażenia zawodowego, którą otrzymała dopiero przy okazji badania lekarskiego, którego daty nie podano na orzeczeniu lekarskim nr (...) z dnia (...) maja 2011 r. Zwróciła także uwagę, że skierowała do (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych pismo z dnia (...) czerwca 2011 r. z szeregiem wniosków, na które nie otrzymała odpowiedzi. Ponadto wskazała, że o terminie badań wyznaczonym na (...) kwietnia 2012 r. nie została prawidłowo powiadomiona, albowiem naruszono art. 79 § 1 k.p.a. i nie mogła stawić się na wezwanie. Mimo powyższych naruszeń wydano decyzję nr (...) z dnia (...) stycznia 2013 r. na podstawie prawdopodobnie nieaktualnego orzeczenia lekarskiego z dnia (...) maja 2011 r. oraz na podstawie bezpodstawnie zmienionej oceny narażenia zawodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2013 r. oddalił skargę H. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w (...) z dnia (...) marca 2013 r.

W uzasadnieniu wyroku wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy po zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą. Rozpoznanie choroby odpowiadającej właściwej pozycji wykazu chorób zawodowych i występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w środowisku pracy jest wystarczające dla odwołania się do przesłanki wysokiego prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 235 k.p. Istotne dla stwierdzenia choroby zawodowej jest ustalenie, czy zdiagnozowane u pracownika schorzenie, występujące jednocześnie w wykazie chorób zawodowych, zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Procedura związana z przeprowadzeniem postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie tej niezbędnej dla stwierdzenia choroby zawodowej przesłanki, nazwana w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych "oceną narażenia zawodowego", wyznaczona została w sposób ścisły. Po myśli jego § 6 ust. 4 ocenę narażenia zawodowego sporządza się na formularzu określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 237 § 4 pkt 1 k.p.a. przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 298 k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego.

W ocenie Sądu akta kontrolowanej sprawy pozwalają na stwierdzenie, że procedura ta została zachowana. H. M. była kierowana na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę. Następnie doszło do ustalenia charakterystyki stanowiska pracy skarżącej ze szczegółowym uwzględnieniem sposobu wykonywania pracy w zakresie ruchów monotypowych obciążających stawy nadgarstkowe.

Na podstawie danych podanych przez zakład pracy oraz na podstawie wywiadu przeprowadzonego z pacjentką ustalono rodzaj i zakres czynności, które wykonywała skarżąca oraz ocenę narażenia zawodowego w oparciu o przedstawione dane.

Wskazał, że jednostki orzecznicze po szczegółowej ocenie stanu zdrowia badanej, w oparciu o przeprowadzone badanie oraz analizę dokumentacji medycznej wraz ze szczegółową analizą narażenia zawodowego wydawały opinie do braku podstaw uznania choroby zawodowej u H. M. W toku prowadzonego postępowania zapadły orzeczenia: z dnia (...) grudnia 2005 r., (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...), Nr (...), z dnia (...) marca 2006 r., Instytutu Medycyny Pracy w (...), Nr (...) z dnia (...) stycznia 2008 r., Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w (...), w których zgodnie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u H. M. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Następnie, w dniu (...) maja 2011 r. (...) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...) wydał orzeczenie lekarskie Nr (...) braku podstaw do rozpoznania u H. M. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy według punktu 20 ppkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Od ww. orzeczenia lekarskiego H. M. wniosła odwołanie, w związku z tym została skierowana do jednostki orzeczniczej II stopnia, tj. do Instytutu Medycyny Pracy w (...) w celu przeprowadzenia ponownego badania. Ponieważ H. M. nie zgłosiła się na wyznaczony termin badania, Instytut Medycyny Pracy w (...) odesłał dokumentację lekarską do (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) bez orzeczenia lekarskiego. Sąd I. instancji podkreślił, że organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa czy rozpoznane schorzenia mieszczą się w wykazie chorób zawodowych oraz czy mają związek z warunkami pracy.

Następnie odnosząc się do zarzutu, iż H. M. nie została prawidłowo powiadomiona (naruszono art. 79 § 1 k.p.a.) o terminie badań wyznaczonym na (...) kwietnia 2012 r., i nie mogła stawić się na wezwanie podniósł, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wyjaśnienia tych okoliczności choć miała ku temu możliwość, wezwana do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji. Zwrócił uwagę, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) pismem z dnia (...) listopada 2012 r. zwrócił się do niej z prośbą o udzielenie informacji, dlaczego nie zgłosiła się na badania w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy w (...), mimo to H. M. nie złożyła wyjaśnień (ww. przesyłkę podjęła w dniu (...) grudnia 2012 r., podobnie jak inną korespondencję, jej córka, o czym świadczy druk potwierdzenia odbioru Poczty Polskiej złożony do akt administracyjnych sprawy).

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku H. M., reprezentowana przez adw. E. S., wniosła o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I. instancji jak również o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego w ramach przyznanej pomocy prawnej, nieopłaconej w całości ani w części.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt, 1 lit.c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 79 § 1 oraz art. 10 § 1 k.p.a. polegające na tym, że Sąd I. instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w sytuacji gdy dokonał ustaleń, że zaskarżone postanowienie organu wydane zostało z naruszeniem praw strony postępowania administracyjnego do czynnego i pełnoprawnego udziału w postępowaniu dowodowym: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1it. b) p.p.s.a. w zw.z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nieprawidłwo zawiadomił ją o terminie badania wyznaczonego na dzień (...) kwietnia 2012 r. czym naruszył treść art. 79 k.p.a. Organ pozbawił ją zatem mozliwości udziału w postępowaniu dowodowym przed wydaniem przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora w (...) decyzji z dnia (...) marca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w (...) wniósł o jej oddalenie jak również o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a., terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze.

Z powyższego wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy zapewniły H. M. czynny udział w postępowaniu dowodowym.

W ocenie skarżącej kasacyjnie brak prawidłowego zawiadomienia o terminie badania na dzień (...) kwietnia 2012 r., stanowiło naruszenie art. 79 § 1 oraz art. 10 § 1 k.p.a.

Stosownie do treści art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

Zgodnie natomiast z treścią art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Bezsporną w niniejszej sprawie jest okoliczność, iż H. M. nie stawiła się na badanie wyznaczone na dzień (...) kwietnia 2012 r. jak również, iż w aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, iż została ona na nie prawidłowo zawiadomiona.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pomimo zaistnienia w przedmiotowej sprawie powyższych okoliczności, za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I. instancji, że brak jest w niniejszej sprawie podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zwrócić należy uwagę, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w (...) podjął próbę wyjaśnienia braku stawienia się H. M. na wyznaczone na dzień (...) kwietnia 2012 r. badanie i pismem z dnia (...) listopada 2012 r. zwrócił się do niej z prośbą o wskazanie przyczyny jej niestawiennictwa. W piśmie tym H. M. została poinformowana, że w sytuacji gdy osoba zainteresowana pomimo ponawianych wezwań nie zgłasza się celem wykonania badania, możliwe jest wydanie decyzji administracyjnej na podstawie zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego oraz w oparciu o orzeczenie lekarskie jednostki I stopnia.

Pomimo odebrania powyższego pisma z dnia (...) listopada 2012 r. H. M. nie złożyła żadnych wyjaśnień tj. nie podniosła, że nie otrzymała zawiadomienia o wyznaczeniu ww. badania na 7 dni przed jego terminem. Podnieść także należy, że pismem z dnia (...) października 2012 r. H. M. była zawiadomiona przez organ o możliwości wypowiedzenia się co do możliwości zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji i również z tego prawa nie skorzystała.

Podkreślenia wymaga, że strona nie jest zwolniona z aktywnego współdziałania z organem w wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W przypadku gdy organ, w celu wyjaśnienia danej okoliczności, zwraca się do strony o złożenie wyjaśnień, a strona rezygnuje z ich złożenia, nie można uznać, że organ nie zapewnił jej czynnego udziału w sprawie. Dlatego też w przypadku, gdy skarżąca, po otrzymaniu pisma z dnia (...) listopada 2012 r. w żaden sposób się do niego nieustosunkowała, nie można przyjąć, że organ nie zapewnił jej czynnego udziału w sprawie. Strona nie może powoływać się na brak czynnego udziału w postępowaniu w przypadku gdy brak wyjaśnienia danej okoliczności wynika jedynie z jej biernej postawy. Ponadto zwrócić należy uwagę, że - jak już wskazano powyżej - organ pouczył H. M., iż w sytuacji gdy osoba zainteresowana pomimo ponawianych wezwań nie zgłasza się celem wykonania badania, możliwe jest wydanie decyzji administracyjnej na podstawie zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego oraz w oparciu o orzeczenie lekarskie jednostki I stopnia. Organ zatem na podstawie zebranych dokumentów - tj. orzeczeń lekarskich Nr (...) z dnia (...) grudnia 2005 r. (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...), Nr (...) z dnia (...) marca 2006 r. Instytutu Medycyny Pracy w (...), Nr (...) z dnia (...) stycznia 2008 r. Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w (...) oraz z dnia (...) maja 2011 r. Nr (...) (...) Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w (...) Oddział w (...) wydanym w trakcie ponownie prowadzonego postępowania - uprawniony był do wydania decyzji w niniejszej sprawie.

Okoliczność, iż strona winna aktywnie współdziałać w celu ustalenia stanu faktycznego znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1560/10 jak również z wyroku z dnia 8 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1291/12 gdzie wskazano, ze organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy.

Mając zatem na uwadze, iż organ podjął próbę wyjaśnienia niestawiennictwa H. M. na badanie wyznaczone na dzień (...) kwietnia 2012 r., a brak wyjaśnienia powyższej kwestii wynikał jedynie z biernej postawy H. M., nie można uznać, że organ naruszył treść art. 10 k.p.a. Podjęcie przez organ próby wyjaśnienia powyższej okoliczności miało bowiem na celu zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu dowodowym. Jednocześnie stwierdzić należy, że w konsekwencji biernej postawy H. M. w wyjaśnieniu ww. okoliczności, ewentualne naruszenie przez organ art. 79 ust. 1 k.p.a. nie stanowiło naruszenia, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów, skoro wskazane w skardze kasacyjnej podstawy kasacyjne okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.