Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987206

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 8 października 2015 r.
II OSK 316/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl.

Sędziowie: NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.), del. WSA Teresa Zyglewska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1479/13 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2013 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce z dnia (...) września 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją z dnia (...) marca 1987 r. Naczelnik Gminy w Sokółce udzielił W. i Z. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego murowanego 1/2 bliźniaka o powierzchni zabudowy 71 m2, powierzchni całkowitej 199 m2, powierzchni użytkowej 104 m2 i kubaturze 562 m3. Kolejną decyzją z dnia (...) listopada 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w Sokółce zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. P. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o część mieszkalno - usługową o powierzchni użytkowej 36,80 m2, kubaturze 154,70 m3, 1 izbie, na działce nr geod. (...) w Sokółce przy ul. (...). Pismem z dnia 25 czerwca 2003 r. W. P. zawiadomiła Starostwo Powiatowe w Sokółce o zakończeniu budowy obiektu wykonanego na podstawie decyzji z dnia (...) marca 1987 r.

W dniu 20 kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sokółce dokonał kontroli rozbudowy i nadbudowy budynku znajdującego się na działce nr (...) w Sokółce. W toku kontroli organ stwierdził, że inwestor dokonał istotnych zmian w realizacji obiektu w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego - m.in. obniżono nadbudowę o jedną kondygnację - w miejsce pierwszego piętra wykonano poddasze użytkowe, zmieniono geometrię dachu, w dachu wykonano lukarny z otworami okiennymi od strony północnej i południowej, od strony północnej zwiększono powierzchnię poddasza o wymiar 1,50 x 4,20 m. Wprowadzone zmiany wpłynęły na zmianę kubatury budynku.

W związku z powyższym postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 50 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm. - zwanej dalej Prawem budowlanym) wstrzymał W. P. prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał ją do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W dniu 26 maja 2009 r. strona przedłożyła inwentaryzację rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego o część mieszkalno - usługową opracowaną przez uprawnionego projektanta.

Decyzją z dnia (...) czerwca 2009 r. organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zobowiązał inwestora do przedstawienia w terminie do 25 sierpnia 2009 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie o część mieszkalno - usługową przedmiotowego budynku. W dniu 25 sierpnia 2009 r. inwestor przedłożył 4 egzemplarze projektu zamiennego.

Następnie decyzją z dnia (...) września 2009 r. organ na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził W. P. projekt budowlany zamienny rozbudowy i nadbudowy o część mieszkalno - usługową istniejącego budynku mieszkalnego wybudowanego w Sokółce przy ul. (...) na działce nr geod. (...) o kubaturze 185,40 m3, powierzchni użytkowej 36,80 m2, wysokości 9,10 m.

W wyniku rozpoznania wniosku G. M. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) marca 2013 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 - 7 oraz art. 157 § 1 i art. 158 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) września 2009 r., uznając, że badana decyzja nie narusza prawa, a fakt braku udziału wnioskodawcy w postępowaniu, w którym została wydana nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności badanej decyzji.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez G. M., decyzją z (...) maja 2013 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak zauważył organ odwoławczy, przedmiotowy budynek został wykonany z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, lecz roboty zostały zrealizowane zgodnie z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną. Użytkowanie budynku nie stanowi zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, środowiska i bezpieczeństwo mienia. Ponadto rozbudowa budynku została zakończona i budynek nadaje się do użytkowania. Prawidłowo, zatem organ powiatowy zastosował procedurę z art. 50-51 Prawa budowlanego, a inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki. Wobec powyższego zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ zobowiązany był do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, bowiem budowa została zakończona. Jako niezasadne ocenił zarzuty strony odwołującej dotyczące naruszenia art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i konieczności wznowienia robót, skoro organ przeprowadził kontrolę budowy na podstawie art. 59a Prawa budowlanego i udzielił pozwolenia na użytkowanie rozbudowy i nadbudowy. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów techniczno - budowlanych organ wskazał, że z projektu zagospodarowania działki nr (...) w Sokółce, sporządzonego do projektu zamiennego wynika, iż projektowana rozbudowa i nadbudowa znajduje się w odległości 3,60 m od granicy z działką nr (...), która jest współwłasnością G. M. Z rysunków obejmujących rzut fundamentów, rzut parteru, rzut piętra wynika, że ściana ta nie posiada otworów okiennych i drzwiowych.

Skargę na powyższą decyzję złożyła G. M., zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 w zw. z art. 48 Prawa budowlanego, art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 tej ustawy oraz § 12 ust. 1 oraz § 12 ust. 1 w zw. z § 271 ust. 1 warunków technicznych. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Jak podkreśliła skarżąca, W. P. wybudowała budynek mieszkalny wraz z nowym obiektem - garażem jako dobudową do budynku mieszkalnego, mimo, iż projekt typowy B-0127 nie obejmuje budowy garażu. Wojewoda Podlaski decyzją z dnia (...) sierpnia 2009 r. stwierdził nieważność decyzji z dnia (...) listopada 1998 r., zaś organ zalegalizował istotne odstąpienia od projektu budowlanego, którego nie było w obiegu prawnym. Nadto skarżąca zarzuciła, iż w całym postępowaniu nie brała udziału.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 30 września 2013 r. skarżąca uzupełniła skargę.

Oddalając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na nadzwyczajny charakter postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie omówił postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji jako prawidłowe ocenił działanie organu powiatowego, który postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2009 r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestora do przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji i oceny technicznej wykonanych robót budowlanych, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Sąd przyjął też, iż w dniu (...) czerwca 2009 r. organ prawidłowo zobowiązał inwestora do przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie o część mieszkalno-usługową istniejącego budynku, co inwestor wykonał. Z opisu technicznego do projektu zamiennego wynika, że przedmiotowy budynek został wykonany z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, ale roboty zostały wykonane zgodnie z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną, a użytkowanie budynku nie stanowi zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, środowiska i bezpieczeństwo mienia. W tej sytuacji prawidłowo decyzją z dnia 15 września 2009 r. zatwierdzono projekt budowlany zamienny rozbudowy i nadbudowy o część mieszkalno - usługową przedmiotowego budynku mieszkalnego.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego wynika, iż w przypadku gdy budowa została zakończona brak jest podstaw do udzielenia zezwolenia na wznowienie robót budowlanych. Formułowany, zatem w tym zakresie zarzut był bezzasadny, gdyż z opisu znajdującego się w projekcie zamiennym przedłożonym przez inwestora wynikało jednoznacznie, że rozbudowa budynku została zakończona i stwierdzono, że budynek nadaje się do użytkowania.

Analizując z kolei kwestię braku możliwości procedowania w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 2 listopada 1998 r., Sąd stwierdził, iż to właśnie ten tryb jest właściwy do legalizacji robót budowlanych prowadzonych po wyeliminowaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, który to pogląd znajduje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie.

Ustosunkowując się do zarzutu zalegalizowania decyzją z dnia 15 września 2009 r. samowoli budowlanej w postaci garażu, Sąd wskazał na granice postępowania prowadzonego przez organ powiatowy oraz organy prowadzące postępowanie nieważnościowe. Pierwsze postępowanie dotyczyło wyłącznie istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce z dnia (...) listopada 1998 r. Postępowanie to było prowadzone w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego i miało na celu zalegalizowanie istotnych odstępstw. Nie dotyczyło i nie mogło dotyczyć innych części budynku zrealizowanych przed wydaniem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Sokółce z dnia (...) listopada 1998 r. Ustalenie legalności realizacji garażu wymagałoby natomiast przeprowadzenia odrębnego postępowania. Tym bardziej kwestia legalności garażu nie mogła być przedmiotem postępowania nieważnosciowego, gdzie dokonano oceny wystąpienia przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 k.p.a.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia warunków technicznych, Sąd pierwszej instancji również podzielił stanowisko organu, iż z projektu zagospodarowania działki nr (...) w Sokółce, sporządzonego do projektu zamiennego wynika, że projektowana rozbudowa i nadbudowa (oznaczona literą B) znajduje się w odległości 3,60 m od granicy z działką nr (...), która jest współwłasnością G. M., a dodatkowo ściana ta nie posiada otworów okiennych i drzwiowych. W konsekwencji powołany § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie został naruszony, podobnie jak § 271 ust. 1, bowiem z treści zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że ściana rozbudowy od strony działki wnioskodawczyni jest ścianą oddzielenia pożarowego, zaś ww. przepis odnosi się wyłącznie do odległości między zewnętrznymi ścianami niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego.

Sąd stwierdził, że organy obu instancji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem reguł z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., oceniły zgromadzony materiał dowodowy zgodnie z art. 80 k.p.a., zaś uzasadnienie odpowiada art. 107 § 3 k.p.a. Zarzut pozbawienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia (...) września 2009 r. mógłby stanowić podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła G. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1.

na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd skargi i jej oddalenie z powodu pozbawienia G. M. jako pełnomocnika J. K., C. Z. i M. M. możności obrony praw w postępowaniu sądowym, co na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. skutkuje wznowieniem postępowania,

- naruszenie prawa polegające na pozbawieniu G. M. jako pełnomocnika J. K., C. Z. i M. M. możności obrony praw w postępowaniu sądowym, co narusza art. 32 i art. 34 p.p.s.a.

2.

na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polegającej na naruszeniu przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 151 P.p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd skargi i jej oddalenie, a tym samym dokonanie przez Sąd niewłaściwej kontroli działalności organów nadzoru budowlanego, co stanowi naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w sytuacji naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania

- naruszenie prawa polegające na nie zapewnieniu G. M. - pełnomocnikowi J. K., C. Z. i M. M. udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, co narusza art. 10 § 1, a przez to skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

3.

na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. polegającej na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd skargi i jej oddalenie, a tym samym dokonanie przez Sąd niewłaściwej kontroli działalności organów nadzoru budowlanego, co stanowi naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 1 Prawa o ustroju sadów administracyjnych w sytuacji naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów postępowania.

a.

naruszenie prawa w zakresie uznania, że organ nie miał obowiązku w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji dokonywać sprawdzenia zgodności z prawem decyzji w zakresie jej kompletności wynikającej z art. 107 § 1 k.p.a., a w szczególności w zakresie wykazywania przez organy w wydawanych decyzjach oznaczenia stron biorących udział w postępowaniach administracyjnych,

b.

naruszenie prawa poprzez odstąpienie od kontroli decyzji zatwierdzającej projekt zamienny w sytuacji, gdy został naruszony art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w ten sposób, że stanowi podstawę do zatwierdzenia w decyzji lokalizacji rozbudowy i nadbudowy budynku w zakresie niezachowania odległości od granicy działki Nr (...) będącej drogą i nie stanowiącej własności inwestorki, co stanowi naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1, a ponadto § 12 ust. 5 pkt 1 warunków technicznych.

4.

na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. polegającej na naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie przez Sąd skargi i jej oddalenie, a tym samym dokonanie przez Sąd niewłaściwej kontroli działalności organów nadzoru budowlanego, co stanowi naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w sytuacji naruszenia przez organy nadzoru budowlanego przepisów prawa materialnego:

a.

błędną wykładnię art. 51 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego przez uznanie, że wykonanie nadbudowy i rozbudowy budynku na wybudowanym bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc wybudowanym samowolnie garażu, co jest kontynuacją samowoli budowlanej, nie jest objęte postępowaniem naprawczym w sprawie istotnych odstępstw od projektu zamiennego rozbudowy i nadbudowy budynku, co narusza art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 w zw. z art. 48 Prawa budowlanego, nie jest rażącym naruszeniem prawa,

b.

błędną wykładnię art. 51 ust. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i w zw. z art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez kontynuowanie postępowania naprawczego dotyczącego istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zakończonego wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego w sytuacji, gdy przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego została orzeczona nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na budowę skutkująca wycofaniem z obiegu prawnego tego projektu jest zgodne z prawem i nie jest rażącym naruszeniem prawa,

c.

błędną wykładnię art. 50a Prawa budowlanego poprzez uznanie, że uchylanie się Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce od obowiązku obligatoryjnego zastosowania art. 50a w stosunku do robót budowlanych wykonanych po ich wstrzymaniu, a ponadto błędną wykładnię art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że kontynuowanie postępowania naprawczego zakończonego wydaniem decyzji, w sytuacji gdy wcześniej nie zostały zalegalizowane roboty wykonane samowolnie po ich wstrzymaniu, nie jest rażącym naruszeniem prawa,

d.

błędną wykładnię art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że odstąpienie Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w Sokółce od obowiązku obligatoryjnego udzielenia pozwolenia na wznowienie wstrzymanych robót, po wcześniejszym wydaniu postanowienia o ich wstrzymaniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa,

e.

błędną wykładnię art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z § 271 ust. 1 warunków technicznych poprzez uznanie, że zlokalizowanie rozbudowy i nadbudowy w odległości ok. 5,0 m od budynku mieszkalnego skarżącej istniejącego na działce Nr (...), co skutkuje występowaniem zagrożenia pożarowego, a tym samym z występowaniem zagrożenia dla ludzi i mienia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

Odpowiedź na skargę kasacyjną z wnioskiem o jej oddalenie złożyła T. S.

W piśmie z dnia 24 września 2015 r. pełnomocnik skarżącej przedstawił dodatkowe uzasadnienie podstaw kasacji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Oceniając wniesioną w sprawie skargę kasacyjną w granicach określonych przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a., za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w związku z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. w związku z art. 32 i art. 34 tej ustawy, albowiem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy J. K., C. Z. i M. M. nie zostali pozbawieni możności obrony swoich spraw. Jak wynika z akt sprawy, ww. uczestnicy postępowania zostali poinformowani o terminie rozprawy i wezwani do wyjaśnienia, czy będą w sprawie występować osobiście, czy przez pełnomocnika G. M., na co jednak nie udzielili odpowiedzi. Także skarżąca została wezwana do nadesłania pełnomocnictw uprawniających ją do reprezentowania ww. uczestników, jednak w zakreślonym terminie również i ona nie nadesłała stosownych pełnomocnictw. Pełnomocnictwa zostały złożone do akt sprawy dopiero wraz z rozpoznawaną skargą kasacyjną. Nie można jednak przyjąć, aby w sytuacji nie wykonywania wezwań Sądu pierwszej instancji, przy jednoczesnym zawiadomieniu uczestników postępowania osobiście oraz skarżącej osobiście o terminie rozprawy zaistniała przesłanka z art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. Po pierwsze, takie działanie Sądu pierwszej instancji nie naruszyło żadnych praw ww. uczestników postępowania, a po drugie wypełniło obowiązek określony w art. 299 § 3 p.p.s.a. oraz w art. 37 § 1 w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a.

Jako bezzasadny należało także ocenić zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 151 w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. - zwanej dalej P.u.s.a.). w związku z art. 10 § 1a i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Po pierwsze, zauważyć trzeba, iż ostatnia z ww. podstaw prawnych dotyczy wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności, będącego przedmiotem niniejszej sprawy. Po drugie zaś, podzielić należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż fakt pominięcia kogoś w postępowaniu mógł być dochodzony jedynie poprzez żądanie wznowienia postępowania administracyjnego. Postępowania nadzwyczajne, jak wielokrotnie podkreślano tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie są względem siebie niekonkurencyjne, co oznacza, że poszczególne tryby mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być one stosowane zamienne, czy też łącznie. Naruszenie tej zasady może w okolicznościach konkretnej sprawy prowadzić nawet do zaistnienia w odniesieniu do takiego trybu postępowania przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut pozbawienia udziału w postępowaniu administracyjnym może być, zatem rozpoznawany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 marca 1998 r. sygn. akt IV SA/Wa 988/97, LEX 45673; z dnia 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 343/01, LEX nr 55741; z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt I OSK 120/08, LEX nr 485364; z dnia 3 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 184/10, LEX nr 992502 oraz B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie 13. Warszawa 2014, str. 566- 567).

Oddaleniu podlegał wreszcie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 1 P.u.s.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a. Skarżona w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawiera, bowiem wymagane tym przepisem elementy, w tym oznaczenie stron prowadzonego postępowania nieważnościowego. Stwierdzić należy, iż ograniczenie się organu do wskazania skarżącej jako żądającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 września 2009 r. znajdowało swoje uzasadnienie w treści samego wniosku.

Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 1 P.u.s.a. w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W ustalonych okolicznościach sprawy, jak wskazał Sąd pierwszej instancji projektowana rozbudowa i nadbudowa znajduje się w odległości 3,60 m od granicy z działką nr (...) a ponadto nie posiada otworów okiennych i drzwiowych. Tym samym budowa ta spełnia warunki z § 12 ww. rozporządzenia. Podkreślić trzeba, iż w przepisie tym jest mowa o odległości "od granicy z sąsiednią działką budowlaną". Wskazywanie, zatem na działkę nr (...), która jak zauważa sama skarżąca jest drogą - a więc nie działką budowlaną - pozostawało bez znaczenia do oceny spełnienia wymogu tego przepisu.

W odniesieniu z kolei do zarzutów błędnej wykładni norm prawa materialnego będącego podstawą materialnoprawną decyzji badanej w sprawie, podzielić należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż po stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę zrealizowanej już inwestycji, obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było wdrożenie postępowania legalizacyjnego z art. 50-51 Prawa budowlanego. Stanowisko takie, jak słusznie zresztą zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie budzi żadnych zastrzeżeń w orzecznictwie, jak i nie budziło wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą kasację. Kwestia natomiast wybudowania garażu jak trafnie przyjął Sąd pierwszej instancji wykracza poza granice niniejszej sprawy administracyjnej i może zostać oceniona wyłączenie w odrębnym postępowaniu. Podkreślić bowiem trzeba, iż oceniane w kontrolowanym postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięcie dotyczyło jedynie legalności rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku o część mieszkalno - usługową. Prowadzone postępowanie nie dotyczyło natomiast budowy garażu.

Strona skarżąca nie zdołała również wykazać, aby ściana od granicy z działką nr (...) nie była ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, co pozwalałoby na ocenę jej legalności w świetle § 271 ww. rozporządzenia. Tymczasem, jak trafnie eksponował to w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji, postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym i z założenia służy do usuwania z obrotu prawnego tylko rozstrzygnięć obarczonych najcięższymi wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Nie stanowi ono powtórzenia postępowania jurysdykcyjnego. Także ustalenie, iż roboty budowlane zostały zakończone w chwili zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, nie stanowiło podstaw do udzielania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wobec braku konieczności ich kontynuowania. Z tych też przyczyn, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 w związku z art. 3 § 2 p.p.s.a. i art. 1 P.u.s.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 51 ust. 4 w związku z art. 48 Prawa budowlanego, a także w związku z art. 51 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 50a i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego i § 271 ust. 1 ww. rozporządzenia.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny, nie dostrzegając wystąpienia przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. na podstawie art. 184 tej ustawy oddalił rozpoznawaną kasację.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.