Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987160

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 27 października 2015 r.
II OSK 2634/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 391/15 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 391/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. G. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.

Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 12 marca 2015 r. (złożonym w placówce pocztowej w dniu 17 marca 2015 r.) Z. G. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2015 r., doręczoną jego pełnomocnikowi w dniu 16 lutego 2015 r. Wobec wniesienia skargi z pominięciem trybu przewidzianego w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.)- dalej p.p.s.a., Zastępca Przewodniczącego Wydziału II w dniu 20 marca 2015 r. zarządził przekazanie skargi organowi II instancji, celem nadania dalszego biegu.

Sąd I instancji podkreślił, że na gruncie obowiązujących aktualnie przepisów regulujących tryb wnoszenia skargi do Sądu administracyjnego, skargę tę wnosi się za pośrednictwem organu. Wpływ skargi bezpośrednio do Sądu skutkuje koniecznością przekazania jej właściwemu organowi, zaś za datę wniesienia skargi uznaje się dzień przekazania jej organowi. Dopiero z tą chwilą skardze nadawany jest prawidłowy bieg. Bezpośrednie skierowane skargi do Sądu skutkowało koniecznością jej odesłania do organu, którego rozstrzygnięcie zostało zaskarżone. Mimo, że skarga została nadana w urzędzie pocztowym w zakreślonym terminie, to jednak ostateczne przesłanie jej organowi odwoławczemu przez Sąd nastąpiło po terminie do wniesienia skargi (tekst jedn.: w dniu 23 marca 2015 r.) Uwzględniając powyższe okoliczności, Sąd odrzucił skargę jako spóźnioną.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Z. G., zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 p.p.s.a.- poprzez rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi pomimo jej wniesienia w ustawowym terminie. Wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarżący kasacyjnie zmierza do wykazania, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji podyktowane było jedynie interpretacją przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, normujących tryb wnoszenia przedmiotowego środka zaskarżenia, nie zaś wyraźnym brzmieniem tych przepisów. Brak jest, zdaniem skarżącego kasacyjnie, przepisu, z którego treści wynikałoby wprost, iż w razie skierowania skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego, za datę jej wniesienia uważać należy dzień przekazania jej właściwemu organowi. Akceptacja stanowiska skarżącego kasacyjnie oznaczałaby jednak, że wszelkie sytuacje prawnie relewantne powinny zostać explicite uregulowane w przepisach prawa, a ich konsekwencje nie mogą wynikać z prawidłowej interpretacji obowiązujących przepisów. Skarżący kasacyjnie pomija treść art. 54 § 1 p.p.s.a., który wyraźnie wskazuje, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Prawidłowa interpretacja przedmiotowych przepisów wyłącza możliwość uznania, że skargę można skutecznie wnieść bezpośrednio do sądu administracyjnego z datą nadania przesyłki w placówce pocztowej operatora publicznego. W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub za pośrednictwem niewłaściwego organu administracji publicznej sąd ten lub organ powinien zatem przekazać sprawę właściwemu organowi. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje w takim wypadku data nadania skargi przez sąd (lub organ) pod adres właściwego organu. Wniosek taki, stanowiąc logiczną konsekwencję prawidłowej interpretacji przepisów regulujących tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie oraz doktrynie (por. post. NSA z 29 maja 2008 r., I FSK 631/08, Legalis, wyr. NSA z 20 maja 2008 r., II FSK 426/07, Legalis, post. NSA z 30 stycznia 2008 r., II FSK 1724/06, Legalis, post. NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 2483/10; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 103). Dla oceny zachowania tego terminu nie można przyjąć daty nadania skargi do sądu lub do organu niewłaściwego w rozumieniu art. 54 § 1 p.p.s.a., gdyż na tym etapie postępowania niedopuszczalne jest zastosowanie trybu przewidzianego w art. 65 k.p.a. (por. A. Kabat, (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 54, lex.). Należy zatem przyjąć, że na tym etapie nie działa ochrona stron przed konsekwencjami nieznajomości prawa ani zasada udzielania pomocy stronom wyrażona w art. 6 p.p.s.a. (por. post. NSA z 26 czerwca 2008 r., I OZ 463/08, Legalis). Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przekazał wniesioną bezpośrednio do Sądu skargę organowi odwoławczemu, co stanowiło dopiero wyczerpanie trybu wnoszenia przedmiotowego środka zaskarżenia, przewidzianego ustawą procesową. Przekazanie skargi organowi przez Sąd nastąpiło już po upływie trzydziestodniowego terminu, przewidzianego na wniesienie tego środka zaskarżenia, co nie może jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy, stanowić przedmiotu zarzutu pod adresem Sądu, skoro ten podjął niezwłoczne działania w celu nadania skardze dalszego biegu. Samo zaś wyrażenie przez skarżącego woli zaskarżenia decyzji administracyjnej, przejawiające się w nadaniu skargi w ustawowym terminie, z pominięciem jednak procedury jej wnoszenia, nie może świadczyć o zachowaniu terminu do wniesienia skargi.

W niniejszej sprawie skarżący w toku postępowania administracyjnego reprezentowany był przez zawodowego pełnomocnika. Udzielone pełnomocnictwo swoim zakresem obejmowało również etap postępowania sądowego. Z treści skargi wynika jednak, że skarżący wniósł ją w imieniu własnym. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia, czy w postępowaniu sądowym występuje samodzielnie, czy też działa przez pełnomocnika. Wobec braku odpowiedzi, Sąd przyjął, że skarżący występuje w postępowaniu przed Sądem samodzielnie. W kontekście powyższych ustaleń istotne jest jednak, że w decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia (...) stycznia 2015 r. organ ten zawarł wyraźne pouczenie o możliwości wniesienia skargi na tę decyzję do sądu administracyjnego, za pośrednictwem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pouczenie ma na celu wyjaśnić stronie nieposiadającej profesjonalnego pełnomocnika, jakie działania i w jakim terminie powinna podjąć, jeżeli nie zgadza się z doręczonym jej rozstrzygnięciem. Jak wynika z treści samej skargi, skarżący prawidłowo odczytał treść pouczenia, błędnie jednak zaadresował kopertę, wskazując jako bezpośredniego adresata Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W sytuacji, gdy skarżący nie zastosował się do precyzyjnego pouczenia zawartego w decyzji, będącego elementem realizacji gwarancji prawa do sądu, sam uniemożliwił sobie skorzystanie z tego prawa i spowodował, że droga do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny została zamknięta.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.