Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987139

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 27 października 2015 r.
II OSK 2461/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku M.G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2014 r., znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1347/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2014 r., znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M.G., w której zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącej i spowodowanie trudnych, niemożliwych do odwrócenia skutków poprzez niemożność faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej w wybudowanym obiekcie i in., niemożność obsługi przyjętych na siebie zobowiązań finansowych, likwidację kilkudziesięciu miejsc pracy dla pracowników zatrudnionych bezpośrednio w obiekcie gastronomicznym, likwidację kolejnych miejsc pracy u dostawców towarów i usług dla Skarżącej, a w konsekwencji powstanie roszczeń przeciwko Skarbowi Państwa.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w przypadku wydania przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę, wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalny jest również na etapie postępowania kasacyjnego i podlega wówczas rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r. Nr 4, poz. 77).

W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Można o niej mówić również, jeżeli rozmiary szkody spowodowane wykonaniem zaskarżonej decyzji są większe niż zwykle wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które powodują trwałą zmianę, przy czym powrót do stanu poprzedniego następuje tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Należy podkreślić, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej wskazanego art. 61 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania.

Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności zależy przede wszystkim od charakteru prawnego decyzji, której rozpoznawany wniosek dotyczy. Co do zasady, decyzja utrzymująca w mocy lub uchylająca decyzję stwierdzająca nieważność innej decyzji nie posiada atrybutu wykonalności jednakże ten fakt nie przesądza o tym, że jej wykonanie in concreto w danej sprawie nie może wywołać skutków o jakich mowa we wskazanym wyżej przepisie. Oceniając bowiem zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania aktu nie sposób czynić tego w oderwaniu od skutków jakie to rozstrzygnięcie może powodować dla strony. Nie można wykluczyć takiej sytuacji, w której w konkretnych okolicznościach sprawy decyzja stwierdzająca nieważność określonego aktu może wywoływać skutki, o jakich mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. Decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę może powodować niekiedy daleko idące skutki prawne dla strony.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie przywoływana argumentacja wniosku oraz charakter prawny zaskarżonej decyzji może stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2014 r., znak: (...), stwierdzającą na wniosek R.K. nieważność decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia (...) czerwca 2006 r., Nr (...), znak: (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) M.G. pozwolenia na budowę zjazdu publicznego z drogi krajowej nr 11 (ul. P.) na działkę nr ewid. A z pasami włączeń i wyłączeń w miejscowości K. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wywołuje dla skarżącej trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Bowiem jak wykazuje strona skarżąca w uzasadnieniu rozpoznawanego wniosku, stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę wiąże się z koniecznością zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w wybudowanym obiekcie oraz likwidacją kilkudziesięciu miejsc pracy zatrudnianych przez stronę skarżącą w obiekcie gastronomicznym.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś mniejszym lub większym zakresie rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, Monitor Prawniczy, 2006 r., nr 14, s. 677).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Podobne stanowisko zajął również Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 9 września 2014 r.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.