Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987138

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 28 października 2015 r.
II OSK 2459/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 19 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 514/15 w zakresie odrzucenia skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z (...) marca 2015 r. znak (...) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 19 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z (...) marca 2015 r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 kwietnia 2015 r., a skarga została skierowana drogą pocztową (data stempla 8 maja 2015 r.) bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału skarga została przesłana Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w (...) w dniu 14 maja 2015 r. Sąd I instancji podkreślił, że w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, z uwagi na treść art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., o zachowaniu terminu do jej wniesienia decyduje data nadania skargi przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, za pośrednictwem którego winna być ona wniesiona. W niniejszej sprawie będzie to data 14 maja 2015 r., co wskazuje, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 53 § 1 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. P., zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 54 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a., poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że wniesienie skargi bezpośrednio do sądu, nie zaś za pośrednictwem organu skutkuje przekroczeniem terminu określonego do wniesienia skargi, podczas gdy właściwa wykładnia winna zmierzać do ustalenia, iż zachowano wskazany termin ze względu na brak uregulowania w ustawie następstw wniesienia skargi bezpośrednio do sądu właściwego do rozpoznania sprawy; art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy zachodzi podstawa do odrzucenia skargi, z tej przyczyny, iż skarga została wniesiona po terminie; art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez niezastosowanie przewidzianej w tym przepisie zasady prawa obywatela do sądu i przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w oparciu o wskazane wyżej przepisy p.p.s.a., że wniesienie skargi przez skarżącego bezpośrednio do WSA w Kielcach, będącego przecież adresatem tejże skargi (zamiast do organu administracji, który wydal zaskarżoną decyzję), stanowi wystarczającą podstawę do odrzucenia skargi.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest bezskuteczne i nie powoduje zachowania terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 11 marca 2010 r., II FSK 2198/09, Legalis). W przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu sąd ten przekazuje skargę właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd na adres właściwego organu administracji publicznej, gdyż to właśnie przez złożenie skargi do organu następuje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2007 r., I OSK 248/07, Legalis), przy czym sąd nie ma ustawowego obowiązku dbałości o to, by skarga trafiła do organu w przepisanym terminie (por. postanowienia NSA: z 7 maja 2008 r., I OSK 505/08, Legalis; z 18 grudnia 2007 r. I OSK 1794/07, Legalis; z 18 października 2007 r., I OSK 1501/07, Legalis). Trzeba też wskazać, że dla oceny zachowania terminu nie można przyjąć daty nadania skargi do sądu lub do niewłaściwego organu, bowiem na tym etapie postępowania nie można zastosować trybu przewidzianego w art. 65 k.p.a. (por. postanowienia NSA: z 12 stycznia 2009 r., II OSK 1918/08, Legalis; z 18 grudnia 2008 r., II FSK 1352/07, Legalis; z 30 września 2011 r., II FSK 1768/11, Legalis). Wskazane przepisy należy odczytywać w połączeniu z art. 83 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zgodnie z powyższymi rozważaniami prawnymi, aby oddanie pisma w urzędzie pocztowym odniosło skutek prawnoprocesowy kluczowe jest prawidłowo zaadresowanie go do organu administracyjnego, którego działanie, bezczynność lub przewlekłość są przedmiotem skargi.

W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 kwietnia 2015 r., zatem termin do wniesienia skargi z art. 53 § 1 p.p.s.a. upływał w dniu 8 maja 2015 r. Wniesienie skargi do organu nastąpiło z kolei dopiero w dniu 14 maja 2015 r., tj. z chwilą przesłania jej przez Sąd do organu. Wniesienie natomiast skargi bezpośrednio do Sądu w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie wywiera żadnego skutku procesowego, a tym bardziej przerwania biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi.

Podkreślić należy, że w myśl art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna, w stosunku do której może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi, co w niniejszej sprawie zostało spełnione. Zaskarżona decyzja zawiera pouczenie o przysługującym stronie prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach oraz sposobie (za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...)) i terminie (30 dni) jej wniesienia. Przepisy p.p.s.a. nie przewidują, by w przypadku omyłkowego wniesienia skargi bezpośrednio do Sądu zachowanie terminu do jej złożenia mogło być oceniane odmiennie od reguł wynikających z przytoczonych na wstępie przepisów. Wniesienie pisma zawierającego skargę bezpośrednio do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że sąd powinien ją przekazać, zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd do właściwego organu administracji publicznej. Jeżeli czynność ta nastąpiła po upływie terminu do wniesienia skargi - tak jak w sprawie niniejszej - to następuje jej odrzucenie. Z tych też przyczyn wniesiona skarga jako spóźniona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji. Niezasadne są więc zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące naruszenia art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W konsekwencji nie można też przyjąć, że zaskarżone postanowienie narusza konstytucyjną zasadę prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego i nieograniczonego prawa do składania skarg. Wymóg zachowania terminów ustawowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.