Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1987135

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 23 października 2015 r.
II OSK 2441/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 324/15 odrzucającego skargę J.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 324/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J.O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) stycznia 2015 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz zwrócił skarżącej kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przedmiotowa skarga jako spóźniona podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W ocenie Sądu trzydziestodniowy termin do skutecznego złożenia skargi upływał w stosunku do skarżącej z dniem 5 marca 2015 r. Wprawdzie przedmiotowa skarga została złożona w dniu 4 marca 2015 r., ale bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zatem nie został spełniony warunek jej wniesienia za pośrednictwem organu, którego działalności skarga dotyczy (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Skarga została przez Sąd przekazana do organu w dniu 11 marca 2015 r. i to ten dzień uznano za datę skutecznego wniesienia skargi, a więc już po upływie ustawowego terminu.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła skarżąca, kwestionując je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, iż wniesienie skargi w ustawowym terminie bezpośrednio do sądu administracyjnego skutkuje jej odrzuceniem.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

W ocenie skarżącej stanowisko Sądu nie znajduje uzasadnienia w treści art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. Brak jest bowiem ustawowego stwierdzenia, że omyłkowe wniesienie skargi w terminie bezpośrednio do sądu skutkuje jej odrzuceniem, w sytuacji gdy Sąd nadał skargę do organu już po upływie ustawowego terminu. Wykładania taka nie tylko nie znajduje potwierdzenia w literalnym brzmieniu wskazanych przepisów, ale prowadzi do istotnego pogorszenia sytuacji strony skarżącej. Uzależnia bowiem skuteczność wniesionej skargi od aktywności pracownika sądu przesyłającego skargę do właściwego organu.

Nadto, zdaniem skarżącej, przeciwko stanowisku Sądu pierwszej instancji przemawia także wykładnia art. 65 § 2 k.p.a., która powinna się rozciągać także na postępowanie sądowoadministracyjne.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnicy postępowania - R. C. i A. C. wnieśli o jej oddalenie i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, zatem wniesiona skarga kasacyjna została rozpoznana w ramach podniesionych w jej treści zarzutów. Zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast w myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Ustawa nie przewiduje w tym zakresie żadnych wyjątków. Zatem z zestawienia powyższych przepisów wynika, iż żeby skutecznie wnieść do sądu skargę na decyzję organu administracji, skarżący musi to uczynić za pośrednictwem organu, którego decyzję kwestionuje, w terminie prawem przewidzianym. Wprawdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazuje, co się dzieje w sytuacji, gdy skarżący złoży skargę bezpośrednio do sądu czy innego organu, jednakże powyższą lukę uzupełnia orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzecznictwie tym dominuje pogląd, iż w przypadku złożenia przez skarżącego skargi do sądu, sąd ten powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (porównaj: postanowienia NSA: z dn. 11 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 2198/15; z dn. 30 lipca 2015 r. sygn. akt II FSK 1799/15; z dn. 15 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 1088/15; z dn. 12 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1918/08, z dn. 11 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 234/09 czy z dn. 10 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1433/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionowała, iż termin do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) stycznia 2015 r. upływał z dniem 5 marca 2015 r. Bezsporne jest również, że skarga na ww. decyzję została wniesiona, wbrew treści art. 54 § 1 p.p.s.a., bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu 6 marca 2015 r., a w dniu 11 marca 2015 r. została przekazana przez Sąd do właściwego organu. W takim stanie faktycznym sprawy rację ma Sąd pierwszej instancji, że datą skutecznego złożenia skargi jest dzień 11 marca 2015 r. Tym samym stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga została złożona już po upływie terminu do jej wniesienia, co uzasadniało jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W tej sprawie nie można także stwierdzić, że skuteczność wniesienia skargi zależała od aktywności pracownika sądu, jak czyni to skarga kasacyjna, bowiem w sprawie przedmiotowa skarga do Sądu pierwszej instancji wpłynęła w dniu 6 marca 2015 r., a więc dzień po terminie, zatem kwestia szybkości działań sądu w przekazaniu skargi właściwemu organowi nie miała żadnego znaczenia z punktu widzenia zachowania ustawowego terminu do jej wniesienia.

W tej sytuacji, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed noweli kwietniowej (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), orzeczono jak w sentencji.

Odnosząc się zaś do wniosku uczestników postępowania R.C. i A. C. zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wyjaśnić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Wyjątki określone są w przepisach szczególnych. Kwestia zwrotu kosztów postępowania w zależności od wyniku postępowania została ograniczona do przypadków wskazanych w art. 203 i 204 p.p.s.a. Abstrahując już od tego, że uczestnicy postępowania nie należą do kategorii podmiotów wskazanych w tych przepisach, to podnieść należy, że przepisy te nie mają zastosowania, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie sądu pierwszej instancji kończące postępowanie w sprawie (patrz: uchwała NSA z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008/2/23). Zatem z powyższych względów wniosek uczestników o zwrot kosztów nie mógł zostać uwzględniony.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.