II OSK 2352/17 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2560698

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2018 r. II OSK 2352/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak.

Sędziowie: NSA Paweł Miładowski, del. WSA Krzysztof Dziedzic (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2042/16 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2016 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2042/16 uchylił zaskarżone postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) lipca 2016 r., nr (...) w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia (...) maja 2016 r., nr (...).

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

PINB dla m. st. Warszawy, w związku z wnioskiem Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy (...) m. st. Warszawy o wydanie decyzji nakazującej Wspólnocie osuszenie zewnętrznych ścian budynku przy ul. G. w Warszawie, w dniu 16 października 2015 r. przeprowadził oględziny budynku. Organ ustalił, że budynek nie posiada izolacji przeciwwilgociowej ścian fundamentowych poziomej i pionowej. Na parterze budynku, przy przejściu bramowym od strony południowej, znajduje się lokal użytkowy o powierzchni 73,4 m2, do którego przynależy piwnica o powierzchni 37,5 m2, będący własnością m. st. Warszawy. Piwnica została poddana remontowi przez ówczesnego najemcę (Biuro Porad Obywatelskich) we wrześniu 2015 r.

Według organu poczynione ustalenia nie były wystarczające do oceny przyczyn zawilgocenia lokalu i sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wentylowania pomieszczeń w tym lokalu. Wobec tego postanowieniem z (...) grudnia 2015 r. (nr (...)), na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) - dalej jako pr. bud., organ nałożył na ZGN w Dzielnicy (...) m. st. Warszawy obowiązek przedstawienia oceny stanu technicznego lokalu, uwzględniającej przyczyny zawilgocenia wraz z podaniem sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wentylowania pomieszczeń.

Mazowiecki WINB postanowieniem z (...) stycznia 2016 r., nr (...) uchylił powyższe postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy zauważył, że ZGN jest jednostką budżetową m. st. Warszawy, a więc nie ma podstaw prawnych do nałożenia na niego obowiązku, o którym mowa w art. 81c pr. bud.

W dniu 4 marca 2016 r. organ I instancji dokonał powtórnych oględzin obiektu budowlanego i ustalił, że na ścianie zewnętrznej widoczne są ślady zawilgocenia, w piwnicy wyczuwalny jest zapach stęchlizny. Organ uznał, że przyczyną zawilgocenia ściany piwnicznej jest prawdopodobnie brak izolacji pionowej oraz fakt, że nawierzchnia asfaltowa przy budynku jest nieszczelna, co powoduje zalewanie ścian wodami opadowymi. Wobec tego postanowieniem z (...) marca 2016 r., nr (...), na podstawie art. 81c ust. 1 i ust. 2 pr. bud., nałożył na właściciela lokalu - m. st. Warszawa obowiązek dostarczenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego przewodów wentylacyjnych spornego lokalu. To postanowienie zostało uchylone postanowieniem Mazowieckiego WINB z dnia (...) kwietnia 2016 r., nr (...), który stwierdził, że jeżeli nieprawidłowości stanu technicznego lokalu są wynikiem stanu technicznego części wspólnych budynku (ścian konstrukcyjnych, dachu, przewodów kominowych), adresatem nakładanych obowiązków powinien być właściciel lub zarządca nieruchomości (Wspólnota Mieszkaniowa (...) w Warszawie).

Kierując się tymi wytycznymi organ I instancji w dniu 27 kwietnia 2016 r. wezwał Wspólnotę do przedstawienia protokołu rocznego przeglądu technicznego budynku. Wspólnota przedstawiła żądany dokument 11 maja 2016 r. Organ przyjął jednak, że jest niezbędne przedstawienie przez Wspólnotę oceny technicznej przewodów wentylacyjnych i postanowieniem z dnia (...) maja 2016 r., nr (...) nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową (...) w Warszawie obowiązek przedstawienia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych lokalu użytkowego znajdującego się na parterze budynku przy ul. G. w Warszawie, w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.

W zażaleniu na to postanowienie Wspólnota Mieszkaniowa podała, że z protokołu przeglądu wynika, że przewody wentylacyjne spełniają swoje funkcje, zaś wszelkie nieprawidłowości w stanie technicznym lokalu są związane z samowolną zmianą jego sposobu użytkowania przez najemcę.

Mazowiecki WINB postanowieniem z (...) lipca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z (...) maja 2016 r. Organ stwierdził, że zawilgocenie i zagrzybienie lokalu może być spowodowane niewłaściwym zabezpieczeniem czy nieodpowiednim stanem technicznym ścian zewnętrznych budynku. Zgodnie z art. 61 pr. bud. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany utrzymywać budynek w należytym stanie technicznym. W związku z tym na ten podmiot należy nałożyć obowiązek, o którym mowa w art. 81c ust. 2 pr. bud. Ocena techniczna przewodów wentylacyjnych lokalu użytkowego znajdującego się na parterze, sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, jest niezbędna do rozstrzygnięcia czy roboty budowalne przy tym budynku zostały wykonane prawidłowo. Opinię tę muszą poprzedzać stosowne pomiary i obliczenia, których organy nadzoru budowlanego nie są w stanie wykonać we własnym zakresie.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa (...) w Warszawie, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącej organy obu instancji pominęły całkowicie okoliczność, że pozostałe lokale w budynku nie są zawilgocone i że ten stan lokalu jest wynikiem samowolnej adaptacji pomieszczeń piwnicznych przez najemcę. W tej sytuacji nie ma podstaw do nałożenia na skarżącą obowiązków z art. 81c ust. 2 pr. bud.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym na wstępie wyroku uznał skargę za zasadną stwierdzając, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji narusza prawo.

Sąd wskazał, iż wydawane na podstawie art. 81c ust. 2 pr. bud. postanowienie o charakterze dowodowym, ma zastosowanie w sytuacji, gdy stan techniczny obiektu budowlanego budzi wątpliwości organu budowlanego, a ich wyjaśnienie wymaga wiedzy specjalistycznej. Nałożenie na stronę postępowania obowiązku określonego w tym przepisie wymaga jednak uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego stosownie do art. 7 i art. 77 k.p.a. Dotyczy to zarówno samego obowiązku jak też jego zakresu i wreszcie rodzaju wymaganego od strony dokumentu, który powinien wyjaśniać stwierdzone wątpliwości organu. WSA podkreślił, że organ nadzoru budowlanego prowadzi określone postępowanie i wykonuje zadania ustawowe w ramach swoich kompetencji dotyczących np. kontroli przestrzegania właściwego stanu technicznego obiektów budowlanych. Dlatego nałożony obowiązek dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy i oceny technicznej powinien być skorelowany z uprawnieniami organu wykonującego właśnie te zadania. Oznacza to z jednej strony uprawnienia organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu istniejących nieprawidłowości, z drugiej zaś strony konieczność jednoznacznego ustalenia przez organ prawdopodobieństwa występowania takich nieprawidłowości. Sąd podkreślił, że organ nie może, korzystając z uprawnień dowodowych, przerzucać całego ciężaru takiego postępowania dowodowego na stronę obciążając ją kosztami takiego postępowania.

W ocenie Sądu przepis art. 81c ust. 2 pr. bud., który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie - przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują - rozstrzygnąć powstałych wątpliwości. Omawiany przepis nie może być nadużywany. Nie może być zatem tak, że arbitralnym rozstrzygnięciem nakłada się na strony obowiązek bez żadnego czy dostatecznego uzasadnienia (np. wyrok NSA z 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1486/11). Dlatego Sąd nie podzielił stanowiska organów, że w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do żądania dostarczenia przez Wspólnotę oceny technicznej, która miałaby rozwiać wątpliwości co do stanu technicznego przewodów wentylacyjnych w spornym lokalu.

Sąd zwrócił uwagę, że postępowanie toczyło się w związku z wnioskiem Zarządu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy (...) m. st. Warszawy o wydanie decyzji nakazującej Wspólnocie osuszenie zewnętrznych ścian budynku przy ul. G. w Warszawie. Organy stwierdziły, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ściany lokalu znajdują się w złym stanie technicznym, co jest najprawdopodobniej wynikiem braku izolacji budynku oraz konstrukcji drogi asfaltowej. W przypadku, gdy nie ma wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego budynku, organy nadzoru budowlanego nie mogą domagać się dostarczania odpowiednich ocen technicznych i muszą jakość robot i stan techniczny obiektów budowlanych oceniać samodzielnie (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 486/10). Ponadto Sąd uznał, że zobowiązanie skarżącej do złożenia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych nie jest uzasadnione również dlatego, że ta ocena dotyczy skutków stwierdzonych nieprawidłowości (złego stanu technicznego, zawilgocenia ścian), a nie ich przyczyn - braku odpowiedniej izolacji.

Reasumując Sąd wskazał, iż uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego ścian mogłyby stanowić podstawę faktyczną postanowienia, ale organy nie wykazały, jakie konkretnie okoliczności spowodowały powstanie takich uzasadnionych wątpliwości, a wręcz przeciwnie - uznały, że stan techniczny ścian jest nieodpowiedni i określiły prawdopodobne jego przyczyny. W konsekwencji nie było podstaw prawnych do żądania dostarczenia przez Wspólnotę opinii określającej zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia przewodów kominowych obsługujących pomieszczenia w lokalu do stanu zgodnego z prawem.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu na naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 172 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie:

1.

art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) - dalej jako p.u.s.a., w zw. z art. 145 § i pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 pr.bud., przez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej, tj. Mazowieckiego WINB i wydanego przez ten organ postanowienia Nr (...) z dnia (...) lipca 2016 r., co skutkowało wydaniem przez WSA w Warszawie wyroku uwzględniającego skargę wniesioną przez Wspólnotę Mieszkaniową (...) w Warszawie;

2.

art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. w zw. z art. 81o ust. 2 pr. bud., przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonanie błędnego ustalenia faktycznego sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych do żądania dostarczenia przez Wspólnotę opinii określającej zakres robót budowanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia przewodów kominowych obsługujących pomieszczenia lokalu do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy z akt sprawy wynika, że organy nadzoru budowlanego wyjaśniły i wykazały w sposób należyty istnienie uzasadnionych wątpliwości uprawniających do żądania sporządzenia i przedstawienia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych lokalu oraz w sposób prawidłowy i przekonujący zostało to uzasadnione w rozstrzygnięciach wydanych w sprawie;

3.

art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową (...) w Warszawie pomimo tego, że organy nadzoru budowlanego wyjaśniły z jakich powodów został nałożony obowiązek sporządzenia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych lokalu, co zostało wskazane w uzasadnieniu postanowienia Mazowieckiego WINB oraz podjęły rozstrzygnięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami;

4.

art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku, nieodpowiadającego wymaganiom zawartym w treści art. 141 p.p.s.a., polegające na dokonaniu nieprawidłowych ustaleń faktycznych, niezgodnie ze stanem rzeczywistym w oparciu o znajdujący się w aktach materiał dowodowy, który doprowadził do wydania zaskarżonego wyroku;

5.

art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez zawarcie w uzasadnieniu wadliwego wskazania co do dalszego trybu postępowania pomimo tego, że istniały przesłanki do oddalenia skargi Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w Warszawie.

Wskazując na powyższe, na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a., Mazowiecki WINB wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skargi Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w Warszawie poprzez jej oddalenie. W przypadku uznania przez Sąd, iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 188 p.p.s.a., na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., Mazowiecki WINB wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Dodatkowo, na podstawie art. 203 p.p.s.a., wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. W razie uznania, że wyrok odpowiada prawu, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Mazowiecki WINB wniósł o stwierdzenie, że jego uzasadnienie jest nieprawidłowe i o jego zmianę.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji nie jest wolne od wad.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy w stanie faktycznym sprawy uzasadnione było wydanie przez organ nadzoru budowlanego postanowienia dowodowego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zobowiązującego Wspólnotę Mieszkaniową (...) w Warszawie do przedstawienia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych lokalu użytkowego znajdującego się na parterze budynku przy ul. G. w Warszawie.

Zgodnie z tym przepisem, organy nadzoru budowlanego mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Zgodnie zaś z ust. 1 art. 81c organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów określonych w tym przepisie.

Z cytowanych przepisów wynika, że przyznane organom w art. 81c ust. 2 uprawnienie stanowi zarazem uzupełnienie uprawnień jakie wynikają z art. 81c ust. 1, co oznacza, że organy uprawnione są do korzystania z możliwości wynikających z ust. 2 dopiero wówczas, gdy środki przewidziane w ust. 1, tj. informacje, dokumenty o jakich mowa w tym przepisie, są niewystarczające do oceny stanu sprawy. Dopóki zatem możliwe jest wyjaśnienie, dokonanie oceny sprawy w oparciu o uprawnienia wynikające z ust. 1, organ nie powinien korzystać z możliwości wynikających z ust. 2 (por. wyrok NSA z dnia 13 września 2011 r., sygn. II OSK 1331/10). Podkreślić przy tym należy, że zobowiązanie strony do przedłożenia ekspertyzy jest możliwe dopiero po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a., które nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia jej.

Dla oceny zatem czy organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do wydania postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego istotne jest zawsze w ramach jakiego postępowania zostało wydane przedmiotowe postanowienie dowodowe oraz czy w ramach tego postępowania istniały uzasadnione wątpliwości, a więc znajdujące uzasadnienie w okolicznościach sprawy, które to wątpliwości nie mogą być wyjaśnione przy pomocy innych środków dowodowych.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczy stanu technicznego lokalu użytkowego usytuowanego na parterze przy istniejącym przejściu bramowym od strony południowej w budynku przy ul. G. w Warszawie. Wobec stwierdzenia zawilgocenia ścian przynależnych do tego lokalu pomieszczeń piwnicznych istotne było ustalenie przyczyn tego stanu rzeczy.

W związku z tym należy zauważyć, że w aktach sprawy administracyjnej znajduje się ekspertyza techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego J. S. P., na którą organ powołuje się w skardze kasacyjnej, a w której w sposób jednoznaczny wskazano jakie są przyczyny zawilgocenia ścian w części pomieszczeń piwnicznych budynku przy ul. G. w Warszawie. Mianowicie z ekspertyzy tej wynika, że główną przyczyną niewłaściwego stanu technicznego pomieszczeń w części podpiwniczenia budynku jest zmiana sposobu użytkowania tych pomieszczeń. Pomieszczenia te nie były przeznaczone na stały pobyt ludzi i tak też były zaprojektowane. W związku ze zmianą przeznaczenia pomieszczeń nastąpiło podwyższenie temperatury w tych pomieszczeniach (do + 20 dla pomieszczeń związanych z przebywaniem ludzi zamiast +5 przewidzianych dla pomieszczeń magazynowych), a ponadto zastąpiono drzwi ażurowe szczelnymi drzwiami pomiędzy pomieszczeniami. Zawilgocenie przegród budowlanych spowodowane jest przez brak odpowiedniej wentylacji tych pomieszczeń oraz niewielkie nieszczelności nawierzchni betonowej przy budynku.

Te wskazane przez rzeczoznawcę przyczyny zawilgocenia ścian nie były, jak wynika także z treści skargi kasacyjnej, podważane przez organy nadzoru budowlanego, a zatem jasne było, że przyczyną zawilgocenia ścian w części pomieszczeń podpiwniczenia była zmiana przeznaczenia tych pomieszczeń przez właściciela lokalu (najemcę), na skutek której to zmiany istniejący sposób wentylacji tych pomieszczeń stał się nieodpowiedni.

W tym kontekście wskazać należy, że niezrozumiałe jest zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenie, że "zobowiązanie do złożenia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych nie jest uzasadnione dlatego, że ta ocena dotyczy skutków stwierdzonych nieprawidłowości (złego stanu technicznego, zawilgocenia ścian), a nie ich przyczyn - braku odpowiedniej izolacji." Otóż w ocenie organów było wprost przeciwnie - stan techniczny przewodów wentylacyjnych miał być przyczyną zawilgocenia ścian. Organy jednak pomijały zupełnie okoliczność, że jak wynika z materiału dowodowego, w szczególności z cytowanej ekspertyzy, stan techniczny przewodów wentylacyjnych był odpowiedni dla pierwotnego przeznaczenia pomieszczeń piwnicznych (jako pomieszczeń magazynowych bez stałej obecności ludzi), natomiast był nieodpowiedni po zmianie przeznaczenia tych pomieszczeń na pomieszczenia związane z przebywaniem ludzi.

W związku z powyższym stwierdzić trzeba, iż ustalone nieprawidłowości nie powstały w trakcie normalnego użytkowania budynku, lecz zaistniały na skutek zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń lokalu znajdującego na parterze przy istniejącym przejściu bramowym od strony południowej.

Jakkolwiek zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek utrzymania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 oraz zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, to jednak poza sferą władztwa właściciela (zarządcy obiektu) pozostają czynności podejmowane przez inne podmioty, w tym wszelkiego rodzaju remonty i prace budowlane wykonywane przez właścicieli poszczególnych lokali. W szczególności dotyczy to robót budowlanych, które prowadzą, tak jak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, do zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W sytuacji dokonania takiej zmiany sposobu użytkowania to na podmiocie dokonującym zmiany spoczywa obowiązek takiego wykonywania związanych z tym prac, który pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowalnej, a w przypadku ich naruszenia również obowiązek usunięcia skutków tych naruszeń.

Skoro zatem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy niewłaściwy stan techniczny lokalu użytkowego, usytuowanego na parterze przy istniejącym przejściu bramowym od strony południowej w budynku przy ul. G. w Warszawie, w szczególności zawilgocenie ścian przynależnych do tego lokalu pomieszczeń piwnicznych, nie wynika z nieprawidłowości powstałych w trakcie normalnego użytkowania budynku, lecz jest następstwem dokonanej przez właściciela (najemcę) lokalu zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń przynależnych do tego lokalu, to nie było podstaw do nakładania w toku związanego z tym postępowania obowiązków dowodowych na wspólnotę mieszkaniową, a na podmiot, który dokonał zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń, w wyniku czego doszło do powstania nieprawidłowości. Dotyczy to w szczególności nałożonego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązku przedstawienia oceny technicznej przewodów wentylacyjnych lokalu użytkowego znajdującego się na parterze budynku przy ul. G. w Warszawie, gdyż jak to już wskazano wyżej, z materiału dowodowego znajdującego w aktach administracyjnych wynika, że stan tych przewodów był odpowiedni dla poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczeń, a jest nieodpowiedni dla sposobu użytkowania po zmianie dokonanej przez właściciela (najemcę) lokalu.

Ocena Sądu I instancji o konieczności uchylenia kontrolowanych postanowień była zatem prawidłowa, choć przyczyny, dla których Sąd uznał to za konieczne nie zostały jasno wyartykułowane.

Wskazać w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną również w sytuacji, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, to jest, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny błędów zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji sentencja nie uległaby zmianie. Taka sytuacja ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, bowiem pomimo częściowej wadliwości stanowiska Sądu I instancji odnośnie kontrolowanych w sprawie postanowień, rozstrzygnięcia te i tak podlegały uchyleniu, a sprawa winna być przedmiotem ponownego rozpoznania przez organy nadzoru budowlanego. Oznacza to, że organ ponownie rozpoznając sprawę będzie związany oceną zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, a nie oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze i wobec faktu, że zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.