Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1450868

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 30 stycznia 2014 r.
II OSK 2077/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz.

Sędziowie: NSA Małgorzata Dałkowska-Szary (spr.), del. WSA Sławomir Wojciechowski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2398/11 w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę

1.

oddala skargę kasacyjną,

2.

zasądza od E. M. na rzecz Z. B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2398/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) sierpnia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Prezydent W., decyzją z dnia (...) lutego 2011 r. nr (...) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi Z. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na terenie działki o nr ew. (...) z obrębu (...) przy ul. S. (...) w W., dzielnica W. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy nr (...) z dnia (...) marca 2007 r., jest kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające uprawnienia budowlane, został zaopiniowany przez rzeczoznawców w zakresie wymagań higienicznych, zdrowotnych i zabezpieczeń pożarowych. Inwestor dostarczył warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej, zaopatrzenia w wodę i odprowadzenie ścieków oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Od powyższej decyzji odwołali się E. M., Z. W. oraz T. I. W odwołaniu zarzucono, że planowana inwestycja narusza ład przestrzenny wyszczególniony w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717). Ponadto podnieśli, że zatwierdzony projekt budowlany nie spełnia warunków określonych w decyzji o warunkach zabudowy z dnia (...) marca 2007 r. w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich oraz charakterystycznych danych inwestycji.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia (...) sierpnia 2011 r. uchylił w całości ww. decyzję Prezydenta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W ocenie organu odwoławczego krąg stron postępowania w niniejszej sprawie został przez Prezydenta ustalony w sposób nieprawidłowy. Prezydent za jedną ze stron postępowania uznał Z. W. i "spadkobiercy". W toku postępowania odwoławczego ustalono (na podstawie przesłanego przy piśmie urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia 11 sierpnia 2011 r. odpisu skróconego aktu zgonu W. W., zgodnego z treścią aktu zgonu nr (...)), iż W. W. zmarł w dniu (...) stycznia 1991 r. W związku z tym, że charakter strony postępowania administracyjnego przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci, organ pierwszej instancji nieprawidłowo uznał za stronę postępowania "spadkobierców" W. W.

Organ odwoławczy podniósł, przywołując art. 30 § 4 i 5 k.p.a., że w postępowaniu zakończonym badaną w trybie odwoławczym decyzją Prezydenta W. nie brali udziału następcy prawni W. W., bądź w wypadku gdyby spadek po zmarłym nie został objęty, osoby sprawujące faktyczny zarząd masą spadkową. Oceniając postępowanie organu I instancji organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu tym doszło do naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 § 1 k.p.a.

W ocenie organu odwoławczego, rozpatrując ponownie sprawę Prezydent W. powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy postępowanie spadkowe po zmarłym W. W. zostało zakończone prawomocnym postanowieniem sądowym o stwierdzeniu nabycia spadku, bądź czy doszło do sporządzenia notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Gdyby powyższe nie miało miejsca organ pierwszej instancji powinien ustalić faktycznych zarządców masy spadkowej, a jeśli to nie będzie możliwe winien podjąć czynności celem ustanowienia kuratora. W ocenie organu odwoławczego, Prezydent W. winien poinformować następców prawnych W. W. o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi Z. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym lokalizowanym na terenie działki o nr ew. (...) przy ul. S. (...) w W. oraz zapewnić im możliwość brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu.

Skargą Z. B. zaskarżyła powyższą decyzję zarzucając organowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 i 5 oraz art. 10 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że decyzja Prezydenta z (...) lutego 2011 r. wydana została z naruszeniem przepisów postępowania i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku podkreślił, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Mazowieckiego uchylająca na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzję Prezydenta W. z dnia (...).02.2011 r. wydaną w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Przesłanką wydania decyzji kasatoryjnej był fakt, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brali udziału następcy prawni współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości W. W., bądź w przypadku, gdyby spadek nie został objęty - osoby sprawujące faktyczny zarząd masą spadkową lub kurator spadku. Sąd wskazał, że nie podziela stanowiska organu odwoławczego, że to organy administracji (w tym przypadku Prezydent W.) miały obowiązek doprowadzenia w drodze odpowiednich postępowań do ustalenia spadkobierców osób które mają przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zapewnienie prawa udziału stronom postępowania administracyjnego w postępowaniu administracyjnym odbywać się powinno w ramach reguł z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W grę wchodzić tu będą art. 30 § 4 i 5 k.p.a. Pierwszy z nich stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywanych lub dziedziczonych w razie zbycia lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Przepis ten reguluje zatem przypadek, gdy do utraty zdolności sądowej dochodzi już w toku postępowania administracyjnego i nie odnosi się do sytuacji, gdy osoby potencjalnie zainteresowane w sprawie zmarły jeszcze przed wszczęciem postępowania, tak jak miało to miejsce w niniejszym postępowaniu. Skoro - jak to wynika z treści 28 ust. 2 Prawa budowlanego - interes prawny w takim postępowaniu mają inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli. Nie ma natomiast jakichkolwiek podstaw do oczekiwania organów lub inwestora na doprowadzenie do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze prowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych. Względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby będące spadkobiercami osób zmarłych, w przypadku gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości, same doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych, które prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). Przerzucanie ciężaru takiego obowiązku na organ administracyjny nie znajduje, zdaniem Sądu, oparcia w omawianym przepisie. Z kolei przepis art. 30 § 5 k.p.a. stanowi, że w sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczany przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Sposób sprawowania zarządu spadkiem nie objętym regulują przepisy art. 666-668 k.p.c. Spadek uważa się za nie objęty, jeżeli spadkobiercy nie sprawują nad majątkiem spadkowym faktycznej pieczy, zwłaszcza nie wykonują czynności wchodzących w zakres zarządu, w rozumieniu przepisów o zarządzie rzeczą wspólną. Przepisów o spadkach nie objętych nie stosuje się, jeżeli spadek objął choćby jeden ze spadkobierców; w takim bowiem wypadku ochronę pozostałych spadkobierców zapewniają przepisy art. 199-205 k.c. w zw. z art. 611-616 k.p.c. o zarządzie rzeczą wspólną, mające zastosowanie z mocy art. 1035 k.c. Z tego względu przepis art. 30 § 5 k.p.a. nie mógł mieć w rozpoznawanej sprawie zastosowania, albowiem jak wynika z akt sprawy, organ ustalił, że nieruchomością nr (...) przy ul. S. (...) włada żona zmarłego w dniu (...).01.1991 r. W. W. i to ona brała udział w prowadzonym postępowaniu i do niej organ skierował wydaną decyzję. Tak więc nieruchomość ta nie wchodziła w skład spadków nie objętych w znaczeniu wynikającym z art. 666 k.p.c., wobec objęcia jej przez uczestniczkę postępowania. Zatem, w ocenie Sądu, prowadzenie postępowania z udziałem Z. W. i skierowanie do niej decyzji organu I instancji czyniło zadość obowiązkowi ustalenia stron postępowania i nie stanowiło naruszenia zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

Skargą kasacyjną E. M. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1)

prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że organ pierwszej instancji ustalił, że nieruchomością nr (...) przy ul. S. (...) włada żona zmarłego w dniu (...) stycznia 1991 r. W. W.; naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie właściwie zostały ustalone strony postępowania;

2)

prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku ustalenia stron postępowania, a jedynie powinien tylko i wyłącznie ustalić w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu; naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji Sąd uznał, że w sprawie właściwie zostały ustalone strony postępowania;

3)

prawa materialnego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię oraz w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, tj. uznanie przez Sąd za stronę postępowania "Z. W. i spadkobierców"; naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4)

prawa procesowego poprzez naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Wojewody w sytuacji, gdy nie było podstaw do jej uchylenia; naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż została uchylona decyzja odpowiadająca prawu;

5)

prawa procesowego poprzez naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na lakoniczność wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, uniemożliwiającą odtworzenie sposobu rozumowania Sądu w kwestii oceny oraz zakresu ustaleń faktycznych dokonanych przez organy.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd niezasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie prawidłowo ustalono krąg stron postępowania. Jak wynika z akt sprawy, dopiero na etapie postępowania odwoławczego Wojewoda ustalił, iż W. W. zmarł w dniu (...) stycznia 1991 r. Już tylko ta okoliczność przemawia za tym, że nie sposób przyjąć, iż organ pierwszej instancji podjął wystarczające kroki, aby ustalić wszystkie strony postępowania. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta brak jest ustaleń co do współwłaścicieli nieruchomości przy ul. S. (...). Nie ma także wyjaśnień w jakich okolicznościach organ ten wykluczył z postępowania W. W., a przyjął, że stroną tą są nieustaleni spadkobiercy. W szczególności zaś nie jest zasadne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku twierdzenie, iż organ ustalił, że nieruchomością nr (...) przy ul. S. (...) włada żona zmarłego. Organ pierwszej instancji nie przedstawił żadnych ustaleń co do samodzielnego i rzekomo reprezentatywnego władania nieruchomością przez Z. W. Co więcej, nawet nie wskazał, iż przyjmuje takie stanowisko. Sąd natomiast uchylając decyzję Wojewody zaaprobował taki nieprawidłowy sposób działania organu pierwszej instancji i wszystkie niedociągnięcia wytknięte przez organ odwoławczy. Bezpodstawnie też przyjął, iż organ ten ustalił sposób władania nieruchomością mimo, iż Z. W. nie była spadkobiercą po W. W., nie zarządzała spadkiem i nie była osobą władającą nieruchomością.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie oparto na naruszeniu przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. obliguje wnoszącego skargę nie tylko do wskazania naruszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym przepisów proceduralnych, ale także do wykazania, iż wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc taki, którego zaistnienie wywiera wpływ na możliwą potencjalnie odmienną treść rozstrzygnięcia sądu I instancji. Natomiast naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. występuje, gdy sąd pierwszej instancji: dokonał błędnej wykładni (interpretacji) istniejącej normy prawnej, czyli niewłaściwie zrozumiał treść lub znaczenie przepisu prawnego; zastosował nieistniejącą normę prawną albo przyjął nieistnienie przepisu w rzeczywistości istniejącego bądź popełnił błąd w subsumpcji, czyli wadliwie przyjął istnienie lub nieistnienie związku przyczynowego zachodzącego pomiędzy ustalonym stanem faktycznym a określoną normą prawną.

Podkreślić należy, że przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej stanowiła decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a więc decyzja kasacyjna. Na podstawie tej decyzji została uchylona decyzja Prezydenta W. z dnia (...) lutego 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy podniósł, przywołując art. 30 § 4 i 5 k.p.a., że w postępowaniu zakończonym badaną w trybie odwoławczym decyzją Prezydenta W. nie brali udziału następcy prawni zmarłego przed wszczęciem postępowania administracyjnego W. W., bądź w wypadku gdyby spadek po zmarłym nie został objęty, osoby sprawujące faktyczny zarząd masą spadkową. Oceniając postępowanie organu I instancji organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu tym doszło do naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 § 1 k.p.a. i nakazał organowi I instancji ustalenie następców prawnych zmarłego współwłaściciela sąsiedniej działki.

Kontrola sądowa przeprowadzona na skutek skargi inwestora - Z. B., sprowadzała się zatem do oceny, czy zaistniały podstawy do wydania decyzji opartej na art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji uchylając decyzję organu odwoławczego uznał, że przesłanki wydania decyzji kasatoryjnej, opartej o przepis art. 138 § 2 k.p.a w niniejszej sprawie nie zachodziły i okoliczność ta nie została zakwestionowana w skardze kasacyjnej. Sąd uznał, że wskazywane przez organ odwoławczy naruszenie przepisów art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 10 § 1 k.p.a. nie nastąpiło oraz że w sprawie nie miały zastosowania przepisy art. 30 § 4 i 5 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji nie było podstaw do nałożenia na Prezydenta W. obowiązku doprowadzenia w drodze odpowiednich postępowań do ustalenia spadkobierców zmarłego przed wszczęciem postępowania współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości.

Brak w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez WSA w Warszawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. oceny, czy zaskarżony wyrok narusza prawo w sposób określony w art. 174 p.p.s.a.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. poprzez uznanie przez Sąd, że organ I instancji ustalił, że nieruchomością przy ul. S. (...) włada żona zmarłego w 1991 r. W. W.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji nie miał obowiązku ustalenia stron postępowania, a jedynie powinien tylko i wyłącznie ustalić w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji Wojewody w sytuacji, gdy nie było podstaw do jej uchylenia; art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na lakoniczność wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - przy braku zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. - nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a co za tym idzie, stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacyjnej.

Powołane w podstawie skargi kasacyjnej przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i b p.p.s.a. określają wyłącznie zakres uprawnień orzeczniczych sądu administracyjnego pierwszej instancji.

Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że podstawą uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji lub postanowienia w całości lub w części jest: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Wskazany w ramach podstaw skargi kasacyjnej art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż wymienione w hipotezie tego przepisu przepisy postępowania nie obejmują swym zakresem art. 145. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt FSK 1471/04; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 91/07; wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 458/07; wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 468/08; wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1668/10). Rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd jest efektem postępowania przed tym Sądem, a przepisy określające sposób rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd nie są przepisami regulującymi proces dochodzenia do rozstrzygnięcia. Artykuł 145 p.p.s.a. jest przepisem regulującym sposób rozstrzygnięcia sprawy, a więc wynik sprawy, a nie sposób postępowania Sądu przed określeniem wyniku tego postępowania. Podstawą natomiast skargi kasacyjnej, wymienioną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., mogą być jedynie przepisy regulujące proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, a przepisy określające samo rozstrzygnięcie tylko w przypadku nadania rozstrzygnięciu innej niż przewidziana w przepisie formuły. Niewskazanie w skardze kasacyjnej żadnego z przepisów regulujących proces dochodzenia do rozstrzygnięcia, którego naruszenie spowodowało, że Sąd I instancji stwierdził naruszenie prawa przez organ administracyjny II instancji, czyni ten zarzut całkowicie nieusprawiedliwionym. Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania należało wskazać konkretne przepisy normujące postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, ewentualnie zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z konkretnymi przepisami procedury administracyjnej (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 87/10).

Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. Uznanie przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, że skoro - jak to wynika z treści 28 ust. 2 Prawa budowlanego - interes prawny w takim postępowaniu mają inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się o obszarze oddziaływania obiektu, to obowiązkiem organów jest tylko i wyłącznie ustalenie w odpowiednich urządzeniach ewidencyjnych (księgach wieczystych, rejestrze gruntów) tych właścicieli i nie ma jakichkolwiek podstaw do oczekiwania organów lub inwestora na doprowadzenie do uzgodnienia zapisów ewidencyjnych z rzeczywistym stanem prawnym w drodze prowadzenia postępowania spadkowego po tych zmarłych osobach oraz do wpisania tych osób do urządzeń ewidencyjnych, jest trafne, znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 861/09) i nie może być uznane za prowadzące do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.

Zasadnie też podkreślono, że względy należytej dbałości o własne interesy wymagają, by osoby będące spadkobiercami osób zmarłych, w przypadku gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości, same doprowadziły w odpowiednim czasie do uwzględnienia aktualnego i rzeczywistego stanu prawnego w księgach wieczystych, które prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). Przerzucanie ciężaru takiego obowiązku na organ administracyjny nie znajduje oparcia w omawianym przepisie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wskazać należy, że skarżący nie będąc, jak wynika z akt sprawy, pełnomocnikiem spadkobierców zmarłego przed wszczęciem postępowania W. W., nie może skutecznie domagać się uwzględnienia ich obecności w postępowaniu administracyjnym, sygnalizując zaistnienie przesłanki wznowieniowej. Jak wskazywano wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnionym do zgłoszenia zarzutu nie wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy jest wyłącznie ta osoba, która domaga się uczestnictwa w nim. Z tych też przyczyn podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., do której zmierza argumentacja analizowanego zarzutu, może skutecznie podnieść tylko osoba, której ona bezpośrednio dotyczy. Sąd może ją zaś uwzględnić z urzędu tylko w przypadku wniesienia przez taki podmiot stosownego środka zaskarżenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08; z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1628/08, publ. OSP 2011 r., z. 2, poz. 23; z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1781/08; z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 277/10; z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 990/10).

Nie może być także uwzględniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa bowiem jedynie składniki jakie powinno posiadać uzasadnienie wyroku tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia zawiera natomiast wszelkie elementy określone w omawianym przepisie i możliwa była w związku z tym jego kontrola instancyjna. Podkreślenia przy tym wymaga, że wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd pierwszej instancji dokonał oceny zaskarżonej decyzji w świetle przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Możliwość oceny natomiast, czy dokonał tego w sposób prawidłowy, pozostaje poza zasięgiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na niewłaściwe sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej i związanie Sądu granicami tej skargi.

Nie doszło również do zarzucanego naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż Sąd nie dokonywał wykładni art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, a uznanie, w stanie faktycznym sprawy przez Sąd, że prowadzenie postępowania z udziałem Z. W. i skierowanie do niej decyzji organu I instancji czyniło zadość obowiązkowi ustalenia stron postępowania i nie stanowiło naruszenia zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, nie może świadczyć o niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego znajduje uzasadnienie w przepisie art. 204 ust. 1 pkt 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.