Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1666946

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 4 lutego 2015 r.
II OSK 1632/13
Niepodzielanie przez sąd stanowiska zajętego w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego a naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.).

Sędziowie: NSA Anna Łuczaj, del. WSA Iwona Bogucka.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 166/13 w sprawie ze skargi T. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich

1.

oddala skargę kasacyjną;

2.

zasądza od T. R. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 166/13 oddalił skargę T. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Komendant Główny Policji ww. decyzją z dnia (...) grudnia 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. R. od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia (...) października 2012 r. nr (...) cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich, utrzymał w mocy tę decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia (...) października 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. cofnął T. R. pozwolenie na broń palną myśliwską. Powodem takiego rozstrzygnięcia było uzyskanie, opatrzonego klauzulą prawomocności w dniu (...) lipca 2012 r. przez Sąd Okręgowy w C. (...) Wydział Karny Odwoławczy sygn. akt (...), wyroku Sądu Rejonowego w Z. (...) Wydział Karny z dnia (...) lutego 2010 r. o sygn. akt (...), uznającego T. R. winnym popełnienia czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 271 § 13 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. polegającego na tym, że działając z góry powziętym zamiarem, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, usiłował doprowadzić Skarb Państwa do wypłaty nienależnego podatku VAT, w kwocie co najmniej 1.895.868,07 zł, w ten sposób, że odbierał od innej osoby czeki (...), celem ich podrobienia i fikcyjnego potwierdzenia wywozu papierosów za granicę, rzekomo zakupionych w ramach sprzedaży detalicznej w sklepie spółki (...), połączonej ze zwrotem tego podatku, które następnie wręczył osobie trzeciej, celem ich dalszego przekazania osobom, które miały dokonać fikcyjnego udokumentowania wywozu papierosów za granicę, lecz zamierzonego celu nie osiągnął wobec odmowy wypłaty tego podatku przez Urząd Skarbowy w Z. Za powyższy czyn T. R. został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat tytułem próby.

Od decyzji tej T. R. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji to, że zaliczył go, z powodu skazania, do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, i nie uzasadnił swojego stanowiska. Na poparcie swojego stanowiska przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, iż przy cofaniu pozwolenia na broń nie można powoływać się na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez stronę czynem, za który została skazana i cechami jej charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawę wskazaną w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. T. R. podkreślił ponadto, iż od popełnienia czynu, za który został skazany upłynęło 12 lat, a w okresie tym nie naruszył w żaden sposób prawa. Dodał, że jest osobą bardzo dobrze postrzeganą wśród sąsiadów i w środowisku myśliwych, oraz że pełni odpowiedzialne funkcje społeczne. Stwierdził, że odebranie mu prawa do broni stanowi dodatkową karę.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Komendant Główny Policji wydał wskazaną na wstępie decyzję i wyjaśnił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6. W niniejszej sprawie zastosowano pkt 6 tego przepisu, w myśl którego pozwolenia na broń nie mogą posiadać osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności jeśli zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu, z treści tego przepisu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób w nim określony uzasadnia sam fakt prawomocnego skazania, m.in. za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu. Do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią.

Organ zwrócił uwagę, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, że posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie skazanej prawomocnie za popełnienie przestępstwa, m.in. przeciwko mieniu. Bezspornym jest natomiast, iż czyny z art. 286 § 1 k.k. i z art. 294 § 1 k.k. znajdują się w katalogu przestępstw zakwalifikowanych jako przestępstwa przeciwko mieniu. Przestępstwa polegały na działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co mogło doprowadzić Skarb Państwa do wypłaty nienależnego podatku VAT. Ustalenie, że T. R. za popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu został skazany i skazanie to nie uległo zatarciu, jest dla organów Policji wiążące w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. W takich bowiem przypadkach ustawa sama rozstrzyga, że obawa użycia broni sprzecznie z prawem - w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - wynika m.in. z faktu skazania za popełnienie tego rodzaju przestępstwa. Zatem osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie wolno, a wydane - w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy należy cofnąć.

Organ, odnosząc się do pozytywnej opinii T. R. w miejscu zamieszkania czy środowisku myśliwych stwierdził, że opinia taka nie może wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ ustalenia te nie eliminują z obrotu prawnego prawomocnego wyroku sądu karnego, skazującego go za czyny godzące w mienie.

Organ zwrócił również uwagę, że pozbawienie T. R. prawa do posiadania broni palnej myśliwskiej, będące konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z dyspozycji przepisów ustawy o broni i amunicji, mających zastosowanie do osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, nie uniemożliwia mu udziału w pracach na rzecz koła łowieckiego i nie oznacza zakazu uczestniczenia w polowaniach, bowiem nie będzie miał jedynie prawa do dokonywania odstrzałów zwierzyny. Dodatkowo organ wyjaśnił, że decyzja o cofnięciu uprawnień do posiadania broni nie oznacza, że w przyszłości uprawnień tych T. R. nie będzie mógł odzyskać.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi T. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1.

art. 2, art. 42 ust. 3 art. 31 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Obywatela i Podstawowych Wolności;

2.

prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie ustawy o broni i amunicji, w tym art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6;

3.

prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 5 w związku z art. 95 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 5 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG; Dz. Urz. L 256 z dnia 13 września 1991 r., s. 51) zmienionego dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r.;

4.

prawa procesowego przez niewłaściwą wykładnię przepisów, a w szczególności art. 6, 7, 9, 75, 77, 78, 80, art. 97-100 k.p.a. wobec niezebrania i nierozpatrzenia (pominięcia) całego materiału dowodowego, w tym dowodów świadczących o tym, że skarżący nie ma cech oraz nie dawał swym zachowaniem i postawą dowodów świadczących, że stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego;

5.

art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przez organy Policji, czyli instytucji zawieszenia postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;

6.

zasady lex mitior retro agit - nakaz stosowania ustawy względniejszej.

W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi dotyczących uchybienia przepisom postępowania Sąd podkreślił, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle poważne, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przy wydaniu decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Odpowiadając na zarzuty skarżącego odnośnie obowiązku organu umorzenia postępowania, Sąd tego zarzutu nie podzielił, bowiem postępowanie w sprawie skarżącego zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, do którego przepis art. 98 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania.

Jeśli zaś chodzi o zarzut skarżącego dotyczący podjęcia przez organ zawieszonego postępowania w dniu (...) listopada 2011 r., podczas gdy prawomocność orzeczenia z dnia (...) lutego 2010 r. o sygn. akt (...) została nadana dopiero (...) lipca 2012 r., a zatem już po podjęciu zawieszonego postępowania, to zdaniem Sądu nie jest to na tyle poważne naruszenie przepisów prawa procesowego, którego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd wskazał, że organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do twierdzeń skarżącego, a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Z tej przyczyny Sąd stwierdził, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Sąd wskazał, że w dniu 10 marca 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ustawy nowelizującej przepisy ustawy o broni i amunicji, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich zostało wszczęte w dniu (...) października 2006 r., a zatem podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 10 marca 2012 r.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), który był podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Ustawodawca nie pozostawił zatem uznaniu organu Policji kwestii cofnięcia pozwolenia na broń w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6.

Powołany wyżej przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 zastosowany został w niniejszej sprawie w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowiącym, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Sąd wskazał, że w sprawie nie zachodzi wątpliwość, iż skarżący skazany został prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu. W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji trafnie stwierdził, że fakt ten obligował do cofnięcia T. R. pozwolenia na broń palną myśliwską.

Sąd stwierdził, że wprawdzie w przeszłości stosowanie powołanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji wywoływało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i prezentowane były poglądy również takie, jak przedstawione w skardze, jednakże Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów, która wyjaśniła powołane wyżej przepisy prawne. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji".

W uzasadnieniu uchwały NSA wskazał, iż z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 wynika, że "ma on przede wszystkim zastosowanie do osób skazanych za którekolwiek z przestępstw wskazanych w tym przepisie. W takim bowiem przypadku osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "użycie słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo analizować i uzasadnić istnienie takiej obawy".

Sąd podzielił stanowisko zajęte w powołanej wyżej uchwale i podkreślił, że posiadanie broni jest w polskim systemie prawnym ściśle reglamentowane i ograniczone w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Ustawodawca uznał, że osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu rękojmi takiej nie dają i istnieje co do nich uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W ocenie Sądu organ nie miał obowiązku przeprowadzać jakiejkolwiek oceny celem wykazania istnienia obawy, o której mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w odniesieniu do skarżącego. Zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia przez organ związku przyczynowego pomiędzy popełnionym przestępstwem a zaistnieniem uzasadnionej obawy Sąd uznał za nieuzasadniony.

Zdaniem Sądu w sprawie pozostają bez znaczenia takie okoliczności jak powołane w skardze pozytywna ocena w kręgach łowieckich i w społeczności lokalnej. Wskazane opinie w żadnym zakresie nie odnoszą się bowiem do tych faktów i zdarzeń z życia skarżącego, z których organ wywiódł uzasadnioną obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny uzasadniał zatem zdaniem Sądu wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który jako przepis obligatoryjny, nie pozostawia organowi Policji żadnych możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd wskazał, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem, które ma charakter wyjątkowy. Pozwolenie to może zostać wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie. Cofnięcie pozwolenia na broń - przy zaistnieniu przesłanek ustawowych - nie stanowi dodatkowej kary za popełnienie przestępstwa, lecz uzasadnione jest potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Odpowiadając na zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia przez organ prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 5 w związku z art. 95 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 5 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG; Dz. Urz. L 256 z dnia 13 września 1991 r., s. 51) zmienionego dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r., Sąd podzielił stanowisko organu, że dyspozycja ww. przepisu zakłada, iż Państwa Członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej sklasyfikowanej w kategorii B wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego ani dla bezpieczeństwa publicznego. Mając zatem na uwadze realia przedmiotowej sprawy, Sąd podkreślił, iż skarżący został prawomocnie skazany przez sąd karny m.in. za czyn z art. 286 § 1 k.k. oraz art. 294 § 1 k.k., tj. za czyny określone w rozdziale XXXV Kodeksu karnego jako przestępstwa przeciwko mieniu. Dlatego też osoba skazana za popełnienie ww. czynów jest osobą, która stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto Sąd wskazał, że ustawodawca europejski dopuszcza w tym przepisie (art. 3) dla ustawodawcy krajowego zaostrzenie kryteriów m.in. wydawania pozwoleń na broń.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył T. R., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1. Naruszenie art. 1 § 1 i 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 97 § 2 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie wadliwości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, które to polegało na zastosowaniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. czego skutkiem było zawieszenie postępowania na blisko 5 lat, mimo że nie istniały obligatoryjne przesłanki ku temu, a następnie podjęto postępowanie również z naruszeniem przepisów, bowiem zagadnienie wstępne, które miało być przedmiotem rozpoznania innego organu (sądu karnego) nie zostało rozstrzygnięte, gdyż prawomocność orzeczenia Sądu Okręgowego w C. została stwierdzona blisko 8 miesięcy po wydaniu decyzji cofającej pozwolenie na broń skarżącemu. W efekcie tych naruszeń Sąd był zobligowany do zastosowania się do normy zapisanej w art. 135 p.p.s.a., tj. powinien wszelkimi możliwymi środkami usunąć wykryte naruszenie prawa, które nie budzi wątpliwości, czyli uchylić decyzje naruszające prawo, a co za tym idzie niejako usunąć z rzeczywistości prawnej całe postępowanie, które powinno zostać wszczęte z urzędu na nowo. Powyższe naruszenia przepisów k.p.a. organów administracyjnych miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby organ prawidłowo załatwił sprawę w 2006 r. (we właściwym czasie) musiałby przyjąć dominujący pogląd doktryny i orzecznictwa (w tamtym czasie) co do wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, który to postulował, by organ badał czy zarzucany czyn jest w związku z zagrożeniem jakie dana osoba może stwarzać dla siebie i społeczeństwa. W tym sensie merytoryczne załatwienie sprawy byłoby korzystne dla skarżącego, gdyby sprawa została załatwiona zgodnie z przepisami;

2. Naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez zastosowanie błędnej wykładni polegającej na przyjęciu poglądu (zaprezentowanego w uchwale NSA z 18 listopada 2009 r. w sprawie II OPS 4/09), że każdy wyrok skazujący za przestępstwo przeciwko mieniu jest wystarczającą przesłanką do uznania, że w stosunku do takiego skazanego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem społecznym, mimo że w doktrynie istnieje drugi równorzędny (wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., w sprawie II OSK 855/10, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1615/09), a co ważniejsze sprzeczny pogląd, który stanowi, że przy ocenie należy badać rzeczywisty wpływ wyroku skazującego na możliwość wystąpienia uzasadnionej obawy, że broń może zostać wykorzystana w sposób sprzeczny z prawem, tj. że musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy czynem a obawą.

W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, jak również uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia (...) grudnia 2012 r. nr (...), decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia (...) października 2012 r. nr (...) oraz postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania z dnia (...) listopada 2011 r. nr (...), jak również decyzji o zawieszeniu postępowania i wszczynającego postępowanie, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 97 § 2 k.p.a. oraz art. 135 p.p.s.a. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. za skuteczny może zostać uznany zarzut naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na istotny wpływ na wynik sprawy zawieszenia postępowania administracyjnego i następnie jego podjęcia przed prawomocnym zakończenie postępowania karnego nie wskazuje okoliczność, że w okresie przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 (ONSAiWSA 2010/1/5), istniała możliwość innego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Hipotetyczna możliwość przyjęcia innego rozumienia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie oznacza, że pożądana przez skarżącego wykładnia niniejszego przepisu zostałaby przyjęta, skoro, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, istniała wówczas rozbieżność w orzecznictwie sądów administracyjnych. W takiej sytuacji brak jest podstaw, które przemawiałyby za przyjęciem, że zawieszenie postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy jednocześnie mieć na względzie, że zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. na postanowienie o zawieszeniu postępowania skarżącemu przysługiwało zażalenie, z którego to środka nie skorzystał, co wskazuje, że uznał ówczesną sytuację procesową za korzystną dla siebie.

Również niezasadny jest zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez zastosowanie błędnej wykładni polegającej na przyjęciu poglądu zaprezentowanego w uchwale NSA z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09.

Zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego, to przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że dokonana w uchwale składu poszerzonego interpretacja przepisów prawa administracyjnego jest wiążąca zarówno dla zwykłych, jak i rozszerzonych składów orzekających. Związanie to ma ten skutek, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przy tym przez pojęcie "stanowisko wyrażone w uchwale" należy rozumieć jedynie wykładnię wyrażoną w sentencji uchwały i tylko w granicach uzasadnionych treścią wniosku lub postanowienia. Wobec tego, jeżeli sąd w toku rozpoznania sprawy nie podzieli stanowiska wyrażonego w uchwale składu powiększonego, może jedynie powstałe zagadnienie prawne przedstawić do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi poszerzonemu. Uchwała wiąże od daty jej podjęcia, a traci moc tylko na skutek podjęcia na podstawie art. 269 nowej uchwały, odmiennie rozstrzygającej problem, którego dotyczyła wcześniejsza uchwała (por. np. Skoczylas A.: Działalność uchwałodawcza Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, s. 234-235; Romańska M.: Skuteczność orzeczeń sądów administracyjnych, Warszawa 2010, s. 230). Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne obowiązane są je respektować.

Reasumując, jeżeli skład sądzący w sprawie nie stwierdzi zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 p.p.s.a., to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego, nie można skutecznie zarzucić sądowi administracyjnemu złamania prawa, jeżeli zastosował on przepis prawa w znaczeniu nadanym mu uchwałą składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można mu również zarzucić uchybienia obowiązującym przepisom, jeżeli podzielił on stanowisko zajęte w uchwale składu poszerzonego i nie przedstawił rozstrzygniętego w niej zagadnienia prawnego do rozpoznania przez inny skład poszerzony. Wprost przeciwnie, nierespektowanie przez sąd administracyjny obowiązków wynikających z art. 269 p.p.s.a. jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) (wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r., I OSK 2054/11 (Legalis)). Dlatego też Sądowi pierwszej instancji, dokonującemu wykładni art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w rozumieniu przyjętym w uchwale NSA z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, nie można zarzucić naruszenia tego przepisu poprzez jego błędną wykładnię.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.