Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1616480

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 listopada 2013 r.
II OSK 1361/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser.

Sędziowie: NSA Jerzy Bujko (spr.), del. WSA Iwona Bogucka.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1904/11 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową

1.

oddala skargę kasacyjną;

2.

zasądza od R.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia (...) kwietnia 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) oraz art. 104 i art. 268a k.p.a., cofnął R.S. pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. Organ wskazał, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu oraz przeciwko wiarygodności dokumentów, tj. o czyny określone w art. 270 § 1 i art. 286 § 1 k.k. Podkreślił także, że w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji cofnięcie pozwolenia na broń uzasadnia już samo ustalenie, że przeciwko danej osobie toczy się postępowanie karne o jedno ze wskazanych w katalogu omawianego przepisu przestępstw. Skarżący został oskarżony o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, o którym mowa w art. 286 § 1 k.k., które to przestępstwo zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 cytowanej ustawy. W konsekwencji, w związku z obligatoryjnym charakterem przepisu art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, należało cofnąć mu pozwolenie na posiadanie broni palnej gazowej. Organ podkreślił, że dodatkowo postawiony skarżącemu zarzut popełnienia przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, który to czyn może zostać popełniony wyłącznie umyślnie, potwierdza prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.S., zarzucając organowi naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez wadliwe przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Skarżący zarzucił organowi także naruszenie przepisów postępowania, poprzez przyjęcie błędnych ustaleń faktycznych dotyczących utraty wiarygodności strony, w sytuacji w której charakter stawianych zarzutów i etap toczącego się postępowania karnego w żaden sposób na to nie wskazują, jak również pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu.

Zaskarżoną decyzją Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy. Wskazał, że to organy Policji ustalają czy zachodzi domniemanie, a nie pewność, że posiadacz broni może użyć jej w sposób sprzeczny z prawem. Komendant Główny Policji stwierdził, że w niniejszej sprawie zebrany materiał dowodowy niewątpliwie potwierdza, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co z kolei obligowało organ I instancji do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.S., podnosząc zarzuty analogiczne jak w odwołaniu. Dodatkowo wskazał, że organ naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o podstawy sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności dotyczącym cech osobowościowych skarżącego, na skutek skupienia się wyłącznie na fakcie prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Oddalając skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji daje organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni lub podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na broń, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Nie ulega wątpliwości, że każdy taki przypadek wymaga indywidualnej oceny, przy czym skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy samego prawa oznacza, że istnieje uzasadniona obawa, iż sprawcy tych przestępstw mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podobnie rzecz się ma, gdy chodzi o prowadzenie postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko jednemu ze wskazanych dóbr. Właściwy organ Policji ma w takiej sytuacji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Organ nie musi więc, wobec tych osób, przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Nie jest także zobowiązany do badania innych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie ograny miały więc wystarczające podstawy do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń w związku z toczącym się wobec niego postępowaniem karnym o popełnieni przestępstwa przeciwko mieniu. Sąd wyjaśnił, że ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195) prawodawca zmienił m.in. katalog przyczyn cofnięcia pozwolenia na broń, nadając nowe brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednak zmiana ta weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. i nie mogła być uwzględniona w rozpoznawanej sprawie, gdyż zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną gazową nosi datę 10 stycznia 2011 r. (doręczone stronie w dniu 13 stycznia 2011 r.), natomiast w świetle art. 3 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R.S., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. na skutek braku uchylenia przez Sąd I instancji decyzji organu II instancji, pomimo tego, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o podstawy sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, szczególnie dotyczącym cech osobowościowych skarżącego, na skutek skupienia się wyłącznie na fakcie prowadzenia wobec niego postępowania karnego. Zarzucono naruszenie art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z pominięciem słusznego interesu obywatela. W skardze kasacyjnej zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji na skutek jego nadinterpretacji polegającej na niesłusznym przyjęciu, iż fakt toczenia się wobec skarżącego postępowania karnego stanowi bezwzględną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową w sytuacji, w której ustalona linia orzecznictwa wyraźnie wskazuje na to, że nie zachodzą ku temu przesłanki wobec osób, które pomimo tego, iż toczy się wobec nich postępowanie karne, nie stanowią jednakże zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznoprawnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez dokonanie ich błędnej wykładni i niewłaściwe zastosowanie. Sąd I instancji stwierdził bowiem, iż zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym ukształtowanym uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu z mocy samego prawa oznacza, że istnieje uzasadniona obawa, iż sprawcy takich przestępstw mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd stwierdził, iż podobnie jest regulowana sytuacja, gdy toczy się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowanie karne o popełnienie jednego z tych przestępstw. Podobna regulacja prawna obu sytuacji nie oznacza jednak, że do tych sytuacji ma zastosowanie teza z powołanej wyżej uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 18 listopada 2009 r. Uchwała ta dotyczyła bowiem wyłącznie osób skazanych prawomocnie za przestępstwa wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Oznacza to, iż w sytuacji prowadzenia postępowania karnego o popełnienie tych przestępstw organ ma podstawy do pozbawienia pozwolenia na posiadanie broni, jeżeli na podstawie oceny wszystkich istotnych okoliczności sprawy ustali, że powstała uzasadniona obawa użycia przez oskarżonego posiadacza pozwolenia na broń broni, w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy. Nie jest bowiem dopuszczalne (jak stwierdził NSA w wyroku z 8 kwietnia 2010 r., II OSK 2023/09, Lex nr 597475), na zasadzie automatyzmu, cofanie pozwolenia na broń każdej osobie, w stosunku do której wszczęto postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z winy umyślnej (podobnie NSA w wyrokach z 14 maja 2010 r., II OSK 847/09 i z 9 marca 2012 r., II OSK 2506/12, Lex nr 1219109).

W rozpoznawanej sprawie organy nie poprzestały jednak na stwierdzenie, że przeciwko R.S. zostało wszczęte postępowanie karne, lecz na podstawie okoliczności z tym związanych oceniły, iż zaistniała uzasadniona obawa, że skarżący może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Świadczy o tym ilość i waga zarzucanych mu czynów w postępowaniu karnym. R.S. został bowiem oskarżony o popełnienie siedmiu przestępstw zakwalifikowanych z art. 286 § 1 w zw. z art. 270 § 1 k.k. lub z art. 270 § 1 k.k., polegających na przerobieniu dokumentów lub cech nabywanych samochodów w celu ich późniejszej sprzedaży po nieuzasadnionej, zawyżonej cenie. Fakt popełnienia tych przestępstw przez skarżącego został uprawdopodobniony wstępną ocena państwowego organu uprawnionego do ścigania przestępstw, jakim jest prokurator. Należy też zauważyć, iż mimo upływu 3 lat od skierowania aktu oskarżenia do właściwego sądu skarżący nie przedstawił orzeczenia uniewinniającego go albo umarzającego postępowanie.

Wykazanie, iż zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia przez skarżącego szeregu przestępstw z chęci zysku, związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą wskazuje też, że zaistniała uzasadniona obawa, iż skarżący może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie szeregu przestępstw umyślnych z chęci zysku świadczy o rażącym naruszaniu przez sprawcę obowiązującego prawa i o jego aspołecznym postępowaniu. Logiczny jest więc wywód Sądu I instancji, iż w stosunku do tak postępującej osoby może tez powstać uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w sposób wskazany w art. 15 § 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Istnienie tej obawy opiera się wyłącznie na prawdopodobieństwie powstania jej skutków, gdyż niemożliwe jest stwierdzenie sytuacji, która może powstać w przyszłości. Jednakże samo powstanie obawy, iż skarżący mógłby użyć broni niezgodnie z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego daje podstawę, zgodnie z omawianymi przepisami, do cofnięcia pozwolenia na broń. Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Wobec powyższych ustaleń za nieuzasadnione należy uznać także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Skarżący nie wykazał żadnej sprzeczności ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nie wykazał też, że w przeprowadzonych postępowaniach nie podjęto wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Za przekonywujące należy bowiem uznać stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż w świetle wagi zarzutów postawionych skarżącemu w postępowaniu karnym nawet pozytywne opinie środowiskowe o jego osobie nie podważały ustaleń co do zaistnienia przesłanek do cofnięcia pozwolenia na broń. skarga kasacyjna nie wskazała też jakich konkretnie okoliczności stanu faktycznego nie wyjaśniono w toku przeprowadzonego postępowania.

Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej należało więc uznać za nieuzasadnione. Dlatego skarga ta podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.