Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3090718

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 15 września 2020 r.
II OSK 1257/20
Zgodność projektu budowlanego z prawem miejscowym albo decyzją o warunkach zabudowy

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser.

Sędziowie: NSA Jerzy Siegień (spr.), del. WSA Mirosław Gdesz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 15 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. i M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1675/19 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) maja 2019 r., znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1675/19, po rozpoznaniu skargi M. W., uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) maja 2019 r., znak: (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) czerwca 2016 r., znak: (...) uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z (...) października 2014 r., znak: (...) i orzekającej, na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce nr (...), położonej w W.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnieśli J. R. i M. R. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucili na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi M. W. w wyniku nieprawidłowej kontroli działalności administracji publicznej i błędne uznanie, że organ w zaskarżonej decyzji orzekał jak kolejna instancja, nie zaś jako organ działający w trybie postępowania nadzwyczajnego, w sytuacji gdy organ w niniejszym stanie faktycznym prawidłowo zastosował art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdził nieważność decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z (...) czerwca 2016 r., znak: (...) z powodu rażącego naruszenia prawa;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez uwzględnienie skargi M. W. w wyniku nieprawidłowej kontroli działalności administracji publicznej i błędne uznanie, że decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu nieważnościowym nie można skutecznie zarzucić rażącego naruszenia prawa, w postaci art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, albowiem zdaniem Sądu nie jest rażącym naruszeniem prawa zastosowanie przepisu, którego wykładnia prowadzi do odmiennych rezultatów, w sytuacji gdy odmowa zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego zawierającego rozwiązania, których realizacja doprowadziłaby do spełnienia wymogu określonego w decyzji o warunkach zabudowy w zakresie geometrii dachu, jednoznacznie stanowi o rażącym naruszeniu ww. przepisów Prawa budowlanego.

W konkluzji skargi kasacyjnej J. R. i M. R. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego.

Jednocześnie skarżący kasacyjnie oświadczyli, że zrzekają się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie występują enumeratywnie wyliczone w przepisie art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu tej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Zasadniczy przedmiot sporu w niniejszej sprawie stanowi ocena zgodności wykonanych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym zrealizowanym na działce nr (...) w W. z decyzją Wójta Gminy B. z (...) maja 2007 r., ustalającą warunki zabudowy dla tego obiektu, a w konsekwencji związana z tym możliwość wydania, w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, pozytywnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z powyższym przepisem, w brzmieniu na dzień wydania decyzji Lubelskiego WINB: "Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego (...)". Stosownie natomiast do art. 51 ust. 1 pkt 3 - "w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (właściwy organ) - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian". Przy czym zaznaczyć trzeba, że zgodność z prawem, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, oznacza, że projekt budowlany zamienny powinien spełniać również wymagania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku, wydanej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla obiektu będącego przedmiotem postępowania naprawczego (zob.m.in. wyroki NSA z 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 1420/12; z 9 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 534/08; z 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 330/16; z 7 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1289/15 - publ. w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie wskazana wyżej kwestia sporna została już w istocie przesądzona w zapadłych w niej wcześniej, a przywołanych przez Sąd pierwszej instancji, prawomocnych wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 22 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 646/11 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 857/12. W pierwszym z wymienionych orzeczeń WSA w Lublinie wyraźnie stwierdził, że skoro w obrocie prawnym pozostaje decyzja Wójta Gminy B. z (...) maja 2007 r. o warunkach zabudowy, wskazująca, że kalenica dachu planowanego budynku powinna być usytuowana równolegle do drogi powiatowej, to zrealizowanie tego budynku prostopadle do tej drogi skutkuje stanem niezgodności z prawem i powyższe nie może być zaakceptowane w decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaakceptował tym samym stanowisko zajęte przez WSA w Lublinie i potwierdził konieczność sprawdzenia przez organy nadzoru budowlanego w prowadzonym postępowaniu naprawczym zgodności projektu budowlanego zamiennego z decyzją o warunkach zabudowy lub ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w powyższych wyrokach są wiążące w tej sprawie dla orzekających w niej organów administracji publicznej oraz sądów, w tym sądów administracyjnych.

W takim stanie prawnym, należało podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, który w kontekście stanowiska wyrażonego w powołanych wyżej wyrokach: WSA w Lublinie z 22 listopada 2011 r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 sierpnia 2013 r., trafnie wskazał, że decyzji Lubelskiego WINB z (...) czerwca 2016 r. nie można przypisać, tak jak to uczynił GINB w zaskarżonej decyzji, wady rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przypomnieć należy, że kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją z (...) czerwca 2016 r. Lubelski WINB uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ uznał, że wprowadzone w nim rozwiązanie, tj. dwa lukarny o własnych tylko kalenicach równoległych do drogi, w sytuacji gdy kalenica dachu budynku jest nadal usytuowana prostopadle do tej drogi, nie powoduje, że obiekt będzie odpowiadać wymogom decyzji o warunkach zabudowy w tym zakresie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zważywszy na zapadłe w niej wcześniej prawomocne i wiążące wyroki sądów administracyjnych, nie można zatem skutecznie zarzucić - jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji - że ww. decyzja z (...) czerwca 2016 r. rażąco naruszyła prawo, ponieważ GINB odmiennie od Lubelskiego WINB ocenił rozwiązania przyjęte w projekcie zamiennym. Należy też zauważyć, na co zwrócił pośrednio uwagę również Sąd pierwszej instancji, że przedmiotem postępowania nieważnościowego prowadzonego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej w jej całokształcie, lecz wyłącznie zbadanie, czy wydana w niej decyzja rażąco narusza prawo w rozumieniu tego przepisu. W sprawie niniejszej zaś, jak powyżej wykazano, na akceptację zasługuje stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że decyzja Lubelskiego WINB nie jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W rezultacie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia zarówno tego przepisu, jak i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego należało uznać za nieusprawiedliwione.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.