Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1467710

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 21 maja 2014 r.
II OSK 1138/14
Skuteczność doręczenia zastępczego (art. 72 § 1 p.p.s.a.).

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1719/13 w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia (...) sierpnia 2013 r., nr (...) w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1719/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia (...) sierpnia 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza C. z dnia (...) lipca 2013 r. uchylającą czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu w dniu 31 marca 2011 r. zameldowania skarżącego na pobyt stały przy ul. M. (...) w C.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że W.M. wniósł skargę pismem z dnia 1 października 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach prawomocnym postanowieniem z dnia 14 grudnia 2013 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił radcę prawnego z urzędu. Następnie zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2014 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestniczce postępowania. Dla dokonania powyższej czynności wyznaczony został siedmiodniowy termin liczony od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.

Dalej Sąd podniósł, że w dniu 14 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego przeglądał akta sprawy. Wskazane powyższej wezwanie skierowane do pełnomocnika skarżącego doręczono mu natomiast w dniu 15 stycznia 2014 r. do rąk dorosłego domownika (matki adresata). W ocenie Sądu, zgodnie z art. 72 p.p.s.a., doręczenie to należy uznać za skuteczne. Wobec powyższego, licząc wyznaczony termin do uzupełnienia braku formalnego skargi od daty doręczenia wezwania, Sąd przyjął, że termin do uzupełnienia ww. braku formalnego upłynął w dniu 22 stycznia 2014 r. W dniu 24 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o wydanie kserokopii skargi celem sporządzenia jej odpisu, a następnie w tej samej dacie złożył żądany odpis skargi. W związku z faktem, iż brak formalny skargi uzupełniony został z uchybieniem terminu Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Skargą kasacyjną W. M. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1)

art. 72 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że pełnomocnikowi skarżącego prawidłowo doręczono odpis postanowienia w dniu 15 stycznia 2014 r. pomimo tego, iż domniemanie doręczenia wynikające ze wskazanego przepisu jest wzruszalne a nie zbadano czy osoba, która odebrała pismo miała świadomość doręczenia zastępczego oraz że przekazała pełnomocnikowi skarżącego prawidłową informację na temat terminu rzeczywistego odbioru przesyłki. Dopiero zbadanie tych okoliczności pozwoliłoby na ustalenie, że matka pełnomocnika skarżącego, która w normalnym trybie nie odbiera przesyłek kierowanych do kancelarii pełnomocnika nie miała świadomości odbioru przesyłki urzędowej i źle zapamiętała oraz przekazała pełnomocnikowi skarżącego informację o terminie odbioru przesyłki, co jest usprawiedliwione w świetle okoliczności, że matka pełnomocnika jest osobą w podeszłym wieku jako że ma już 89 lat. W takich okolicznościach nie można było przyjąć, że prawidłowe doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 15 stycznia 2014 r.;

2)

art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie i przyjęcie, że warunkiem formalnym złożonej skargi nieuzupełnionym w wyznaczonym terminie było nienadesłanie jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem celem doręczenia uczestniczce postępowania, choć niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie powoduje automatycznie odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, gdyż Sąd jest władny wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg sprawie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż odrzucając skargę Sąd pierwszej instancji oparł się na błędnych ustaleniach faktycznych w zakresie doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwania do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem.

Stosownie do art. 72 p.p.s.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, iż takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem.

W związku z powyższym, skoro w niniejszej sprawie wezwanie do nadesłania odpisu skargi odebrała pod adresem pełnomocnika w dniu 15 stycznia 2014 r. jego matka (k. 36 akt sądowych), to doręczenie to należy uznać za skuteczne. Składając podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zobowiązała się ona bowiem do oddania przesyłki. Niedochowanie natomiast należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 174/09).

Podkreślenia wymaga przy tym, że dla oceny zasadności zaskarżonego postanowienia bez znaczenia pozostają podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności dotyczące świadomości matki pełnomocnika co do skutków odebrania przedmiotowego pisma czy przekazania mu mylnej informacji co do daty jego odebrania. Skarżący kasacyjnie nie kwestionuje bowiem ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości uznania, że brak formalny skargi został uzupełniony po terminie. Próbuje natomiast uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do jego uzupełnienia, które nie podlegają ocenie na tym etapie postępowania. Mogły one stanowić uzasadnienie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, który nie został jednak w niniejszej sprawie wniesiony.

W związku z powyższym na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 72 p.p.s.a.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. także nie zasługiwał na uwzględnienie. W myśl bowiem art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Liczba odpisów pisma procesowego i odpisów załączników jest zależna od liczby stron uczestniczących w postępowaniu. Skarżący nie dołączył do skargi odpowiedniej liczby jej odpisów zatem Sąd prawidłowo wezwał go, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie odpisu skargi dla uczestniczki postępowania. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, na Sądzie pierwszej instancji nie ciąży obowiązek sporządzania we własnym zakresie odpisów skargi dla uczestników postępowania, gdyż taki obowiązek nie wynika z żadnego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 815/14; postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1259/10). Słusznie zatem w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji, w związku z nieuzupełnieniem przez skarżącego w terminie braku formalnego skargi poprzez nadesłanie jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem, zastosował art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. i odrzucił skargę.

Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.