Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1628916

Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 22 stycznia 2015 r.
II KK 323/14
Gwarancyjny charakter normy z art. 93 k.k. Obowiązek wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa przed zastosowaniem środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. a złożenie przez oskarżonego wniosku na podstawie art. 387 § 1 k.p.k.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Małgorzata Gierszon.

Sędziowie SN: Rafał Malarski (spr.), Eugeniusz Wildowicz.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie J. K. skazanego z art. 157 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 22 stycznia 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 września 2014 r.;

uchyla zaskarżony wyrok i - na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. - umarza postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z 10 września 2014 r., uwzględniając złożony na rozprawie głównej wniosek J. K. o dobrowolne poddanie się karze, skazał go za ciąg dwóch przestępstw z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz za występek z art. 157 § 2 k.k., wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz - na podstawie art. 96 § 1 k.k. - orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się 18 września 2014 r.

Kasację od wskazanego wyroku złożył w trybie art. 521 § 1 k.k. na korzyść skazanego Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 387 § 2 k.p.k., co doprowadziło do rażącej obrazy prawa materialnego i procesowego, to jest art. 93 k.k. w zw. z art. 96 k.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania.

Na etapie postępowania kasacyjnego uzyskano informację, że J. K. zmarł w dniu 12 września 2014 r. (odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu 12 grudnia 2014 r. przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m. W.).

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja okazała się zasadna - i to w stopniu oczywistym, co - zważywszy na jej kierunek - pozwoliło na jej uwzględnienie w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Rozpoznaniu kasacji nie stanęła na przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie w postaci śmierci skazanego (art. 529 k.p.k.).

Od dawna ugruntowane jest w judykaturze zapatrywanie prawne, że zastosowanie środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., to jest uprzedniego wysłuchania lekarzy psychiatrów oraz psychologa, a to dlatego, iż przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej w odniesieniu do wszystkich środków zabezpieczających. Nie ma tu znaczenia, że wniosek o zastosowanie takiego środka złożył na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. sam oskarżony (zob. post. SN z 20 października 2011 r., V KK 347/11, OSNKW 2012,. 2, poz. 15; wyr. SN z 7 grudnia 2011 r., V KK 349/11, R-OSNKW 2011, poz. 2100; wyr. SN z 20 listopada 2013 r., III KK 409/13, LEX nr 1394092).

W niniejszej sprawie nie tylko nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego psychologa, ale także - wbrew dyspozycji art. 93 in fine k.k. - nie przesłuchano biegłych lekarzy psychiatrów na rozprawie. Zgoda J. K. na takie procedowanie nie miała nic do rzeczy.

Dlatego Sąd Najwyższy, podzielając punkt widzenia autora kasacji, uchylił zaskarżony wyrok w całości. Wobec jednak wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej w postaci śmierci oskarżonego, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., orzeczenie następcze przybrało postać umorzenia postępowania (art. 537 § 2 k.p.k.). O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.