II GZ 896/14, Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - OpenLEX

II GZ 896/14, Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1628828

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 r. II GZ 896/14 Brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Jagielska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 października 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2471/14 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 31 października 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 2471/14 na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. odmówił K. Ł. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...) o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. odrzucił skargę K. Ł. na powyższą decyzję z powodu wniesienia z uchybieniem terminu. Wnioskiem z dnia 3 października 2014 r. K. Ł. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym argumentowała, że opiekuje się chorą psychicznie matką. W dniach 26 lipca - 28 września 2014 r. stan zdrowia matki pogorszył się na tyle, że matka wymagała stałej opieki. Z uwagi na tę okoliczność, wnioskodawczyni nie mogła dopilnować swoich spraw, w tym wnieść skargi w terminie. Do wniosku skarżąca załączyła orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia (...) czerwca 2012 r. i z dnia (...) lipca 2014 r. potwierdzające całkowitą niezdolność matki skarżącej do pracy do 30 czerwca 2014 r. oraz częściową niezdolność matki skarżącej do pracy do 30 czerwca 2017 r.

Sąd pokreślił, że termin do wniesienia skargi upłynął 31 lipca 2014 r., a skarżąca nadała skargę pocztą 1 sierpnia 2014 r., wobec czego uchybiła terminowi do dokonania tej czynności. Uznając wniosek za niezasadny Sąd przyjął, że skoro K. Ł. sporządziła skargę 31 lipca 2014 r. i tego dnia opłaciła od niej wpis oraz załączyła do skargi liczne dokumenty, których zebranie wymagało czasu i jednocześnie świadczyło o przygotowywaniu się do złożenia skargi, to choroba matki nie stanowiła przeszkody we wniesieniu skargi, zatem, powołując się na tę chorobę i w związku z tym na opiekę nad matką, skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi. Poza tym Sąd ocenił, że skarżąca w dniu 31 lipca 2014 r. mogła nadać skargę pocztą, korzystając z pomocy innych osób, a z orzeczenia lekarskiego z dnia (...) lipca 2014 r. nie wynika, by w terminie otwartym do wniesienia skargi matka skarżącej wymagała stałej opieki. Ponadto Sąd wyjaśnił, że skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, o czym stanowi art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.

W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) K. Ł. domagała się uchylenia postanowienia oraz przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Podobnie jak przed Sądem I instancji argumentowała, że w dniach 26 lipca - 28 września 2014 r. sprawowała opiekę nad chorą psychicznie matką, której stan zdrowia pogorszył się na tyle, że nie pozwolił skarżącej wnieść skargi w terminie. Składająca zażalenie podkreśliła, że nie mogła przewidzieć kiedy i na jaki czas jej matka będzie wymagała opieki. Pogorszenie stanu zdrowia psychicznego matki było nagłe i spowodowało, że skarżąca skorzystała z pomocy osoby trzeciej, która w jej imieniu nadała skargę na poczcie 1 sierpnia 2014 r. W ocenie skarżącej, wystąpienie nagłej choroby dostatecznie uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminowi.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określono kryteriów, według których należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r. o sygn. akt I PKW 273/99, publik. OSNAP z 2000 r. Nr 20, poz. 757).

Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 10 września 2010 r. o sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2 października 2002 r. o sygn. akt V SA 793/02, publik. Monitor Prawniczy z 2002 r. Nr 23, poz. 1059).

Jak trafnie przyjął Sąd I instancji skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Jako jedyną okoliczność przemawiającą za brakiem winy w uchybieniu terminowi skarżąca wskazywała obowiązek sprawowania opieki nad matką z zaburzeniami psychicznymi. Twierdziła, że w okresie 26 lipca - 28 września 2014 r. matka wymagała stałej opieki, a w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi stan matki nagle się pogorszył, co uniemożliwiło skarżącej należyte zadbanie o swoje sprawy. NSA podziela ocenę Sądu, że ta okoliczność nie uprawdopodabnia braku winy K. Ł. w nieterminowym złożeniu skargi. W oparciu o wyjaśnienia skarżącej i dokumenty przedłożone do akt sprawy nie można bowiem uznać, że matka skarżącej uległa nagłej chorobie, która stanowiła przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia przy dołożeniu zwykłej staranności.

Podkreślenia wymaga, że skarżąca zdawała sobie sprawę ze stanu zdrowia swej matki, wiedziała, iż jest to osoba wymagająca opieki (przynajmniej w okresie 26 lipca - 28 września 2014 r.), a także - jak wynika z treści zażalenia - mając świadomość upływającego terminu, mogła się posłużyć i posłużyła inną osobą w celu nadania skargi na poczcie. Choroba matki, jak wynika z akt sprawy, nie wystąpiła nagle, lecz trwała od dłuższego czasu, nie powinna zatem negatywnie wpłynąć na terminowe zrealizowanie przez skarżącą czynności wniesienia skargi i nie może usprawiedliwiać niedochowania terminu.

Reasumując, K. Ł. nie dołożyła należytej staranności w dbaniu o swoje sprawy, a ponadto jest niekwestionowane, że skarżąca ponosi skutki wadliwego działania osoby, która w jej imieniu wniosła skargę z uchybieniem terminu.

Jedynie na marginesie NSA wskazuje, że nie ma przeszkód prawnych co do ponowienia starannie udokumentowanego oraz uzasadnionego wniosku o umorzenie należności wobec ZUS.

Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.