Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1450815

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 4 marca 2014 r.
II GZ 74/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Robotowska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia (...) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 775/13 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi (...) na postanowienie Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia (...) czerwca 2013 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności bezpośrednich postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na postanowienie Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) czerwca 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, odmówił przywrócenia terminu do złożenia skargi.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżone postanowienie skarżący otrzymał w dniu 21 czerwca 2013 r., natomiast skargę do Sądu złożył w dniu 23 września 2013 r.

Zarządzeniem z dnia (...) grudnia 2013 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego został wezwany do podania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego; podania okoliczności wskazujących na zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi; do uprawdopodobnienia tych okoliczności - w terminie 14 dni.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 17 grudnia 2013 r. pełnomocnik (...) wyjaśnił, że skarżący znajduje się w bardzo trudnej sytuacji zarówno majątkowej jak i osobistej. W dniach od 7 do 13 maja 2013 r. przystąpił do egzaminu maturalnego, w dniach 17 i 18 czerwca 2013 r. przystąpił do egzaminu zawodowego o specjalności technik mechanik - zakończonego wynikiem negatywnym. W dniu 27 sierpnia 2013 r. skarżący przystąpił do egzaminu poprawkowego, uzyskując wynik pozytywny. Ponadto skarżący zajmuje się osobiście prowadzeniem gospodarstwa rolnego po matce, która zmarła 9 sierpnia 2012 r. Po zakończeniu egzaminów skarżący cały czas poświęcił na zajmowanie się gospodarstwem, w którym prace trwały do 21 września 2013 r.

Pełnomocnik zaznaczył, że (...) złożył skargę po upływie ustawowego terminu, jednakże bez swojej winy, bowiem zajmował się sprawami kluczowymi dla jego przyszłości, nie mogąc liczyć na pomoc ojca, który znajduje się pod opieką kuratora.

Sąd pierwszej instancji uzasadniając oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi wskazał, iż (...) nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu, nie przedstawił żadnych obiektywnych okoliczności, które wystąpiłyby w trakcie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i które Sąd mógłby rozważyć oraz ewentualnie potraktować jako przeszkody uniemożliwiające skarżącemu zachowanie terminu do wniesienia skargi na postanowienie organu administracji publicznej.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do argumentacji skarżącego w zakresie jego sytuacji majątkowej i osobistej wskazał, że jest ona trudna, lecz o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.

(...), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, a nieopłaconej w całości ani w części.

W uzasadnieniu skarżący wskazał argumentację tożsamą z argumentacją wynikającą z wniosku z dnia 17 grudnia 2013 r.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu.

Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego.

Jak przyjmuje się w orzecznictwie instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 grudnia 2012 r., II OZ 1104/12 oraz z dnia 2 października 2012 r., II OZ 829/12). W szczególności zaś przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw ani nieznajomość prawa (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 czerwca 2012 r., I OZ 450/12 oraz z dnia 18 grudnia 2012 r., II OZ 1104/12).

Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu Sąd pierwszej instancji zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Wymóg ten oznacza, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego, uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności.

Odnosząc te rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać, że wśród powołanych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie występują żadne, które mogłyby być kwalifikowane jako przeszkody, których strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku.

Należy bowiem przyjąć, że można oczekiwać od każdej rozsądnej i należycie dbającej o swoje interesy osoby, by umiała pogodzić prowadzenie swojej codziennej aktywności z udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności, jeśli - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - została ona prawidłowo pouczona o swoich prawach i obowiązkach z nim związanych.

W konsekwencji więc należy przyjąć, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie nadmiar obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, trudna sytuacja majątkowa i osobista, jak również przystąpienie do egzaminu maturalnego i zawodowego (...) nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia skargi.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 197 § 1 i 2 orzekł jak w sentencji.

W zakresie wniosku o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należy stwierdzić, że podlega on rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.