Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1398125

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 29 października 2013 r.
II GZ 606/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia RP na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 75/13 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi RP na postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. postanowieniem z 3 września 2013 r., sygn. akt III SA/Po 75/13 odmówił RP przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z (...) listopada 2013 r., nr (...).

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata skarżący wskazał, że nie ma żadnego dochodu, jest zadłużony z winy organu, został eksmitowany, a sąd wpisał go do rejestru dłużników niewypłacalnych. Zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie majątkowe nie zawierało jednak informacji o źródłach przychodu, wysokości przychodu, kosztów uzyskania przychodu ani też kosztów utrzymania koniecznego. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do wyjaśnienia źródeł dochodów skarżący stwierdził, że nie ma żadnych dochodów, jest bezdomny i zadłużony z winy skarżonego organu na ponad 500.000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że utrzymuje się z datków od ludzi oraz żebractwa.

Postanowieniem z 21 maja 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, wskazując, że nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych lub kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.

Na skutek wniesionego przez skarżącego sprzeciwu Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że skarżący nie wykazał ani wysokości przychodów, ani kosztów utrzymania koniecznego, zaś ogólnikowe twierdzenia, że utrzymuje się z pożyczek należy uznać jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Zdaniem Sądu, wyjaśnienia te w żaden sposób nie identyfikują ani źródła, ani wysokości przychodu i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji informacje te nie stanowią właściwej podstawy do oceny zdolności płatniczych skarżącego. Sąd uznał wobec tego, że na obecnym etapie postępowania skarżący nie wykazał ziszczenia się w jego sytuacji materialnej i rodzinnej przesłanek przyznania prawa pomocy.

R.P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Wniósł o uchylenie tego orzeczenia, jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy ustawodawca uzależnił od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 p.p.s.a., który uzależnia przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga z przesłanek została określona treścią art. 247 p.p.s.a. i ma charakter negatywny. Oznacza to, że jej wystąpienie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy chociażby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy z art. 246 § 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.

O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej, nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wystąpiła przesłanka stanowiąca o oczywistej bezzasadności skargi. Należy wskazać, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie organu w sprawie włączenia dowodu do sprawy. Dlatego też skarga na postanowienie o niedopuszczalności wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące włączenia dowodu do sprawy, nie może spowodować uwzględnienia wniosku skarżącego odnośnie uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 247 p.p.s.a. powodująca niemożliwość przyznania skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.