Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722995

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 25 września 2019 r.
II GZ 181/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1256/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia (...) kwietnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1256/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmówił G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku tegoż Sądu z dnia 30 października 2018 r., którym oddalono skargę skarżącej na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia (...) kwietnia 2018 r. w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 13 listopada 2018 r. pełnomocnik spółki złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 października 2018 r. wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podał, że o treści ww. wyroku dowiedział się 7 listopada 2018 r. z internetowego systemu informacyjnego WSA w Warszawie. 31 października 2018 r. pełnomocnik starał się uzyskać telefonicznie informację o rozstrzygnięciu jednakże nie udało mu się dodzwonić do infolinii sądowej. 1 listopada 2018 r. był dniem wolnym od pracy, a w okresie od 2 do 4 listopada 2018 r. pełnomocnik przebywał na szkoleniu organizowanym przez Związek Biur Porad Obywatelskich. Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że po powrocie do pracy, tj. 5 i 6 listopada 2018 r. wskutek dużej ilości obowiązków służbowych połączonych z wyjazdami zapomniał skontaktować się z sekretariatem WSA w celu ustalenia treści wyroku z dnia 30 października 2018 r. Podane niedopatrzenie, w ocenie pełnomocnika skarżącej, skutkowało niezawinionym uchybieniem terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku.

W ocenie WSA pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, stosownie do wymagań określonych w art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.), braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

Według Sądu I instancji pełnomocnik spółki miał świadomość, że rozstrzygnięcia Sądu umieszczane są na stronie internetowej WSA w Warszawie (zakładka e-terminarz - informacje o sprawach). Rozstrzygnięcia umieszczane są na tej stronie w ciągu kilku godzin od wydania orzeczenia, najpóźniej w dniu następnym po dniu odbytego posiedzenia Sądu. Zatem już z tej przyczyny argumentacja strony o niezawinionym uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie może być uwzględniona.

Ponadto informacje umieszczane na stronach internetowych urzędów, organów są dostępne w każdym czasie i miejscu. Dlatego nie można uwzględnić argumentu strony o niezawinionym uchybieniu terminu spowodowanym wyjazdem szkoleniowym. Podobnie WSA ocenił tłumaczenie pełnomocnika spółki powołującego jako usprawiedliwienie uchybienia terminu ilość obowiązków służbowych, w wyniku których zapomniał skontaktować się z sekretariatem WSA, określając swoje zachowanie jako niedopatrzenie.

Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenia art. 86 § 1 oraz art. 87 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że uchybienie terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku miało charakter zawiniony przez pełnomocnika strony.

Skarżąca podtrzymała argumentację podniesioną we wniosku o przywrócenie terminu wskazując, że Sąd I instancji błędnie ocenił wyjaśnienia pełnomocnika spółki usprawiedliwiające uchybienie terminu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w art. 86 i następnych powołanej ustawy prawodawca przewidział możliwość przywrócenia uchybionego terminu. Określił jednocześnie przesłanki, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu oraz przesłanki, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.

W świetle art. 86 i art. 87 p.p.s.a. warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek:

1) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu,

2) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano,

3) uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz

4) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych.

Spośród wskazanych przesłanek przywrócenia terminu WSA zakwestionował jedynie uprawdopodobnienie w przedmiotowym wniosku okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zdaniem WSA, argumentacja podniesiona we wniosku o przywrócenie terminu nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi przez pełnomocnika skarżącej, na którym ciążył obowiązek dokonania czynności procesowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez WSA ocena wskazanych przez pełnomocnika skarżącej okoliczności mających uprawdopodabniać brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - była prawidłowa.

Z art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oznacza to, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Literatura i orzecznictwo do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.

W rozpatrywanym stanie faktycznym skarżąca korzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika, dlatego też to jego działanie bądź zaniechanie podlega ocenie pod kątem stwierdzenia braku winy, który jest konieczną przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Podkreślić przy tym należy, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (zob.m.in. postanowienia NSA: z dnia 13 stycznia 2011 r. o sygn. akt II GZ 439/10; z dnia 28 lipca 2016 r. o sygn. akt II GZ 741/16).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA prawidłowo uznał, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 października 2018 r. było zawinione przez pełnomocnika skarżącej. WSA trafnie uznał, że pełnomocnik skarżącej miał świadomość, iż rozstrzygnięcia Sądu umieszczane są na stronie internetowej WSA w Warszawie (zakładka e-terminarz - informacje o sprawach). Rozstrzygnięcia umieszczane są na tej stronie w ciągu kilku godzin od wydania orzeczenia, najpóźniej w dniu następnym po dniu odbytego posiedzenia Sądu.

Prawidłowa jest również ocena WSA, że informacje umieszczane na stronach internetowych urzędów, organów są dostępne w każdym czasie i miejscu. Dlatego nie można uwzględnić argumentu strony o niezawinionym uchybieniu terminu spowodowanym wyjazdem szkoleniowym, czy ilością obowiązków służbowych, w wyniku których zapomniał skontaktować się z sekretariatem WSA. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że, to na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Natomiast nieuwaga i zaniedbanie pełnomocnika traktowane być muszą tak samo, jak gdyby dopuściła się ich sama skarżąca, która w tej sytuacji nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru nad własnymi sprawami będzie rekompensowany przez Sąd, poprzez przywrócenie terminu Skoro zatem nie został uprawdopodobniony brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 października 2018 r., to brak było postaw do przywrócenia tego terminu. Tym samym za prawidłowe należy uznać stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.