Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3028740

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 9 lipca 2020 r.
II GZ 169/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 marca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 166/20 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia (...) grudnia 2019 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 12 marca 2020 r. (sygn. akt II SA/Rz 166/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), odmówił A. I. (dalej zwanemu "Skarżącym") wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z (...) grudnia 2019 r. (nr (...)), która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

WSA wskazał, że Skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a w uzasadnieniu wniosku podał ogólnikowo, że zapłata nałożonej kary pieniężnej spowoduje powstanie co najmniej trudnych do odwrócenia skutków. WSA stwierdził, że Skarżący nie uzasadnił jednak w żaden sposób tak postawionego twierdzenia.

Zdaniem WSA, na podstawie przedstawionej przez Skarżącego lakonicznej argumentacji, jak i dokumentów złożonych w aktach sprawy nie było możliwe ustalenie, jakie negatywne skutki mogą dla Skarżącego wyniknąć z wykonania decyzji o nałożeniu kary. W ocenie WSA, Skarżący nie podjął chociażby próby wykazania swojego stanu majątkowego, w tym comiesięcznych dochodów oraz posiadanych oszczędności, czym uniemożliwił weryfikację sformułowanej w uzasadnieniu wniosku argumentacji o braku możliwości zapłacenia kary pieniężnej bez zagrożenia wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Skarżący złożył zażalenie na postanowienie WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię, przejawiającą się w uznaniu, że nie zostało przez Skarżącego uprawdopodobnione, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociąga za sobą nieodwracalne skutki lub wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzania Skarżącemu znacznej szkody, w sytuacji gdy WSA z urzędu winien przeprowadzić analizę materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w niniejszym przepisie;

2) art. 49 § 1 p.p.s.a. przez zaniechanie wezwania Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego polegającego na uzupełnieniu przez Skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności obrazujących sytuację ekonomiczną, finansową bądź osobistą Skarżącego w sytuacji uznania przez WSA konieczności ich podania we wniosku.

W uzasadnieniu Skarżący stwierdził w szczególności, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa zatem jedynie uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Skarżący stwierdził, że we wniosku wprost określił, jaka szkoda zostanie mu wyrządzona na skutek wykonania zaskarżonej decyzji, przy czym jest to szkoda o znacznych rozmiarach, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie do stanu poprzedniego. Zdaniem Skarżącego, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego "w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie".

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając że Skarżący nie wykazał, że w jego przypadku wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena WSA jest prawidłowa.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA miał podstawy, aby uznać, że argumentacja Skarżącego na poparcie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest lakoniczna. Wniosek i całe jego uzasadnienie sprowadzał się bowiem do stwierdzenia: "wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż jej wykonanie spowoduje dla skarżącego powstanie co najmniej trudnych do odwrócenia skutków".

W tej sprawie zaskarżona decyzja dotyczy kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Aby ocenić, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić Skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty do sytuacji majątkowej Skarżącego. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kary pieniężnej i majątku, jakim dysponuje Skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia Skarżącego, że w jego przypadku wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, których zresztą Skarżący nie sprecyzował.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego, brak wystarczającego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie obligował WSA do wezwania Skarżącego do usunięcia braków formalnych tego wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. przez wskazanie okoliczności obrazujących sytuację ekonomiczną, finansową bądź osobistą Skarżącego. Jak wskazano wyżej, ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do uprawdopodobnienia, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Brak takiego uprawdopodobnienia nie może być uznany za brak formalny wniosku (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie wniosku nie jest elementem obligatoryjnym, wpływającym na ważność wniosku i warunkującym jego dopuszczalność i nie podlega uzupełnieniu poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Ma ono za zadanie jedynie wykazanie i uprawdopodobnienie zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a więc niedostateczne uzasadnienie nie powoduje odrzucenia wniosku, a jedynie uniemożliwia ewentualną ocenę okoliczności sprawy w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 października 2013 r. o sygn. akt I OZ 848/13; z 16 września 2014 r. o sygn. akt I OZ 744/14; z 19 marca 2014 r. o sygn. akt I FZ 74/14; z 15 stycznia 2015 r. o sygn. akt I FZ 482/14; z 7 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II GZ 255/17; z 17 października 2017 r. o sygn. akt II GZ 769/17 - treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela odmiennych poglądów zaprezentowanych w orzeczeniach przywołanych w zażaleniu.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego, WSA nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie analizy materiału dowodowego pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA ocenił, że "na podstawie przestawionej przez stronę skarżącą lakonicznej argumentacji, jak i dokumentów złożonych w aktach sprawy, nie było możliwe ustalenie, jakie negatywne skutki mogą dla niej wyniknąć z wykonania decyzji o nałożeniu kary". Przy ocenie wniosku Skarżącego WSA wziął zatem pod uwagę okoliczności wynikające z akt sprawy. Zgodzić się przy tym należy z WSA, że ocena w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie mogła być przeprowadzona na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, ponieważ z akt sprawy nie wynika, jaka jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa Skarżącego, a ponadto Skarżący nie sprecyzował nawet, w czym upatruje trudności w odwróceniu skutków wykonania zaskarżonej decyzji w razie ewentualnego jej wykonania przed zakończeniem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie. Z tego względu za prawidłową należy uznać ocenę WSA, że Skarżący nie uprawdopodobnił, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. umożliwiające zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

PG

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.