Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1572672

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 28 sierpnia 2014 r.
II GSK 827/13
Okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu (art. 58 § 1 k.p.a.).

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Bała (spr.).

Sędziowie: NSA Henryk Wach, del. WSA Mirosław Trzecki.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1642/12 w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) marca 2012 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych

1.

oddala skargę kasacyjną;

2.

odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od K. G. na rzecz Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z 20 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/WA 1642/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. G. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z (...) maja 2012 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Pismem z (...) sierpnia 2010 r. K. G. zwróciła się do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) o przywrócenie terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenie społeczne za kwiecień, czerwiec, lipiec, listopad i grudzień 2009 r. oraz luty 2010 r. Stwierdziła, iż niezachowanie terminów spowodowane było jej "niewiedzą w zakresie prawidłowego wypełniania oraz terminu nadesłania" tych wniosków.

Postanowieniem z (...) grudnia 2011 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił K. G. przywrócenia terminu.

Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z (...) maja 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż skarżąca nie spełniła przesłanek z art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), nie uprawdopodobniła bowiem, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

WSA w W. oddalił skargę na powyższą decyzję. Stwierdził, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak zatem którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza przywrócenie terminu. W sprawie sporna była przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi.

W ocenie Sądu nie było podstaw do przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Prawidłowo Minister Pracy i Polityki Społecznej uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Powoływana przez K. G. niewiedza w zakresie prawidłowego wypełnienia wniosków oraz nieznajomość terminów do ich składania nie tylko nie może być rozpatrywana w kontekście należytej staranności strony, ale wręcz wskazuje na całkowity brak staranności osoby podejmującej się prowadzenia działalności gospodarczej

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie i rozpoznanie skargi oraz uchylenie obu wydanych w sprawie postanowień, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarzucono:

1)

naruszenie prawa materialnego poprzez:

- niewłaściwe zastosowanie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 8, poz. 42 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej) w konsekwencji nieprawidłowego przyjęcia, iż skarżąca przekroczyła termin do złożenia wniosków o refundację składek na ubezpieczenie społeczne określony w tym przepisie,

- niewłaściwe zastosowanie § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej i nieprzywrócenie skarżącej terminu do złożenia wniosków Wn-U-G, mimo iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia tych wniosków bez własnej winy;

2)

naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia pomimo istnienia ku temu podstaw w konsekwencji naruszenia prawa materialnego i procesowego przez orzekający w sprawie organ administracji publicznej, w szczególności poprzez brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz wadliwe uzasadnienie postanowienia odmawiającego Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nietrafne przyjęcie, iż Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosków o refundację składek na ubezpieczenie społeczne;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 63 § 1 i 2 k.p.a. poprzez pominięcie faktu, iż pismo Skarżącej z dnia (...) stycznia 2008 r. adresowane do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zawierające prośbę o zrefundowanie składki emerytalnej obowiązującej od 1 stycznia 2008 r. wszczęło postępowanie administracyjne w sprawie refundacji składek;

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom ustawowym w konsekwencji zaaprobowania wadliwie ustalonego stanu faktycznego przez orzekający w sprawie organ administracji publicznej;

- art. 151 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i niezasadne oddalenie skargi.

W uzasadnieniu przedstawiono szczegółowe argumenty na poparcie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Wbrew bowiem zarzutom skargi kasacyjnej Sąd I instancji nie naruszył § 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 8, poz. 42).

Zgodnie z tym przepisem terminy do złożenia wniosku Wn-U-G i wniosku Wn-U-A przywraca się na prośbę wnioskodawcy, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Skarżąca nie uprawdopodobniła jednak braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosków o refundację składek za sporne miesiące w 2009 i 2010 r., gdyż za takie uprawdopodobnienie nie mogła być uznana podawana przez skarżącą "niewiedza w zakresie prawidłowego wypełnienia oraz terminu składania wniosków". Sąd I instancji trafnie przy tym podkreślił, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona - tak jak w niniejszej sprawie - dopuściła się niedbalstwa.

Nie można przy tym podzielić prezentowanego w skardze kasacyjnej poglądu, iż Skarżąca nie uchybiła terminowi do złożenia wniosku, gdyż złożyła "zbiorczy" wniosek już (...) stycznia 2008 r., wnosząc o "zrefundowanie składki emerytalnej obowiązującej od 1 stycznia 2008 r.".

Autor skargi kasacyjnej pomija bowiem, że złożenie takiego "zbiorczego" wniosku nie mogło być skuteczne, gdyż wniosek dotyczy poszczególnych miesięcy, dotyczy refundacji składki, a to oznacza, iż taka składka powinna zostać wcześniej uiszczona, a sam wniosek jest sformalizowany i powinien zawierać aktualne dane, co wynika z treści § 6, § 7 i § 8 omawianego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

W § 6 ust. 1 tegoż rozporządzenia jednoznacznie przy tym stwierdzono, że osoba niepełnosprawna wykonująca działalność gospodarczą składa wniosek Wn-U-G w terminie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne.

Okoliczność zaś, że wnioski Skarżącej o refundację składek były rozpatrywane z opóźnieniem nie miała żadnego znaczenia sprawie przywrócenia Skarżącej terminu do złożenia wniosku o refundację składek.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

Na podstawie art. 207 § 2 tej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od obciążenia Skarżącej kosztami postępowania kasacyjnego, gdyż Skarżąca jest osobą niepełnosprawną i schorowaną. Nie posiada też wystarczających środków utrzymania, o czym świadczy fakt, iż uzyskała prawo pomocy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.