Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 746232

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 30 września 2010 r.
II GSK 793/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.).

Sędziowie NSA: Hanna Kamińska, Maria Lorych-Olszanowska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "O. B. J. W. Z." Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1313/05 w sprawie ze skargi "O. B. J. W. Z." Spółki z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) marca 2005 r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 listopada 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1313/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę O. B. J. W. Z. Spółki z o.o. w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia (...) marca 2005 r. nr (...) w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego słownego Z.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia.

W dniu (...) czerwca 2003 r. do Urzędu Patentowego RP (data nadania (...) maja 2003 r.) wpłynął wniosek Z. B. i A. Z. im. F. S. z K. o unieważnienie znaku towarowego słownego Z., (...), zarejestrowanego na rzecz O. B. J. W. Z. Sp. z o.o. w W., przeznaczonego do oznaczania usług w klasach 35, 41 i 42. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że rejestracja spornego znaku powoduje ograniczenia możliwości swobodnego używania i ochrony oznaczeń podobnych zawierających słowo "z.", jako znaków towarowych i jako nazwy firmy wnioskodawcy. Sytuacja ta prowadzi do powstania konfuzji u przeciętnego odbiorcy i pozostaje w kolizji ze słownym znakiem (...) i ze znakiem słowno-graficznym (...), do których uprawniony jest wnioskodawca. Znak sporny jest znakiem słownym, a wnioskodawca uważa, że posiada co najmniej takie samo prawo do używania w swojej działalności takiego oznaczenia. Podkreślił, że Z. jako oznaczenie funkcjonuje w obrocie od roku 1966 i jest to skrót od nazwy Z. T. O. M. i od tego czasu jest nieprzerwanie znakiem firmowym wnioskodawcy. Wskazał również na podobieństwo i powiązanie rodzajowe usług zgłoszonych do oznaczania spornym znakiem przez uprawnioną spółkę Z. z W. oraz usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wnioskodawcy Z. z K.

Wnioskodawca jako podstawę prawną wniosku o unieważnienie wskazał przepisy art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 pkt 1 i 2, art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm., dalej cytowana jako u.z.t.). Wyjaśnił, że interes prawny wywodzi z faktu, iż słowny znak towarowy Z. "może ograniczyć wnioskodawcy możliwość używania członu Z. w nazwie swojego przedsiębiorstwa i wprowadzić w błąd przedsiębiorców co do pochodzenia oferowanych towarów i usług".

Decyzją z (...) marca 2005 r. działając na podstawie art. 7 i art. 8 pkt 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze. zm., dalej jako: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. Urząd Patentowy unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego (...).

W uzasadnieniu wskazał, iż wnioskodawca wykazał swój interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ze spornego znaku, albowiem powołał się na używanie w swojej nazwie tożsamego oznaczenia, jak również na przysługujące mu prawa wyłączne wynikające z zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem znaków towarowych (...) oraz (...). Nazwa firmy podlega ochronie w świetle art. 23 i 24 w związku z art. 43 kodeksu cywilnego, a zatem te przepisy prawa materialnego uzasadniają interes prawny wnioskodawcy. Nabyte przez wnioskodawcę prawa ochronne na znaki towarowe z elementem Z. -tożsamym ze spornym znakiem również uzasadniają interes prawny wnioskodawcy.

Organ wskazał, że wniosek został złożony (...) czerwca 2003 r. tj. pod rządami p.w.p. zatem stosuje się do niego art. 165 usty.1 p.w.p. ograniczający możliwość wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie z powodu używania znaku przez okres kolejnych 5 lat od jego zarejestrowania bez sprzeciwu ze strony uprawnionego z rejestracji znaków wcześniejszych. Jednak zdaniem organu podniesiony przez wnioskodawcę zarzut rejestracji spornego znaku towarowego Z. w warunkach istnienia złej wiary znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym, a więc zgodnie z art. 165 ust. 2 p.w.p. wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie spornego prawa nie doznaje ograniczeń czasowych. Z akt sprawy wynika, iż oznaczenie Z. funkcjonuje od stycznia 1971 r. jako nazwa przedsiębiorstwa państwowego Z. T. O. M. Z. z siedzibą w K., mającego swe oddziały terenowe, w tym utworzony w 1971 r. Oddział w W. W wyniku kolejnych zmian organizacyjnych wyłonione zostało w 1976 r. P. P. O. B. i K. J. W. P. M. w W., którego następcą prawnym jest uprawniony ze spornej rejestracji O. B. J. W. Z. Sp. z o.o. Natomiast wnioskodawca również wywodzący się z P. P. Z. w K. po różnorodnych zmianach strukturalnych obecnie jest przedsiębiorstwem państwowym o nazwie Z. B. i A. Z. im. F. S. z siedzibą w K. Wnioskodawca jest uprawniony z rejestracji znaku towarowego słownego (...) oraz znaku słowno-graficznego (...), zaś spółka z W. jest uprawniona z rejestracji znaku słowno-graficznego (...). Zatem w zaistniałej sytuacji, skoro obydwa podmioty mają zarejestrowane znaki Z. z wyróżnikami, to rejestracja słownego znaku Z. na rzecz jednego z tych podmiotów w świetle art. 7 u.z.t. nie pozwala na identyfikację źródła pochodzenia tak oznaczanych usług, bowiem uczestnicy obrotu gospodarczego nie mogliby bez dodatkowego wyróżnika prawidłowo zlokalizować producenta tak oznaczanych usług.

Urząd uznał jednocześnie, iż zgłoszenie spornego znaku nastąpiło z naruszeniem zasad współżycia społecznego, o których mowa w art. 8 pkt 1 u.z.t., to jest w warunkach istnienia złej wiary. Sporne oznaczenie funkcjonowało w okresie od (...) stycznia 1967 r., a obie strony wywodzą się z tego samego źródła. Uprawniona ze spornej rejestracji, jako zorientowana w sytuacji prawnej obydwu przedsiębiorstw, działała w złej wierze zgłaszając znak towarowy Z., chcąc w ten sposób zawłaszczyć to oznaczenie w momencie, gdy oba podmioty mają zarejestrowane znaki towarowe z odpowiednimi wyróżnikami.

Organ uznał także za uzasadniony zarzut naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t. bowiem sporny znak pozbawia lub uniemożliwia używanie tego oznaczenia w charakterze nazwy przedsiębiorstwa wnioskodawcy.

Kolegium Orzekające uznało za zasadny również zarzut udzielenia prawa z rejestracji znaku Z. wbrew postanowieniom wynikającym z art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t., bowiem sporny znak jest podobny do dwóch znaków zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem, znaku słownego (...) oraz znaku słowno-graficznego (...), do których uprawnionym jest wnioskodawca. Ponadto znaki te są przeznaczone do oznaczania tożsamych bądź podobnych usług, co niesie za sobą ryzyko wprowadzenia w błąd co do źródła pochodzenia oznaczanych w ten sposób usług.

Organ podał, że brak daty we wniosku nie powoduje jego wadliwości ponieważ istotnym jest data wpływu tego wniosku do Urzędu Patentowego, co jest zgodne z uregulowaniem art. 61 § 3 k.p.a., stanowiącym, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej.

Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. uprawniona - O. B. J. W. Z. Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 8 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 u.z.t. a także art. 164, art. 165 ust. 1 i 2 p.w.p. oraz art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. wskazując na brak interesu prawnego wnioskodawcy oraz brak złej wiary uprawnionego a także błędną ocenę zdolności odróżniającej znaku i brak podobieństwa ze znakami wnioskodawcy, które mogłoby powodować niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego co do pochodzenia usług.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 listopada 2005 r. oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wnioskodawca wykazał, iż zachodzi związek rejestracji spornego znaku z sytuacją prawną wnioskodawcy, zatem interes prawny został wykazany. Wnioskodawca zasadnie wywiódł go z przysługującego mu prawa do ochrony firmy oraz z kolizji z zarejestrowanymi na jego rzecz znakami słownym i słowno-graficznym (...) i (...), a także z faktu, że zarejestrowanie spornego znaku może ograniczyć wnioskodawcy swobodne używanie i ochronę oznaczeń zarówno w formie znaku towarowego jak i w formie nazwy przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu pierwszej instancji, także sposób oznaczenia usług skarżącego stwarza niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia świadczonych usług, a tym samym uzasadnia interes prawny katowickiego przedsiębiorstwa do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego.

Sąd wskazał, że żądanie unieważnienia prawa ochronnego nie jest ograniczone w czasie, jest natomiast wyłączone w przypadkach wskazanych w art. 165 p.w.p. Nie można wystąpić z wnioskiem o unieważnienie z powodu kolizji z wcześniejszym znakiem bądź naruszenia praw osobistych lub majątkowych wnioskodawcy, jeżeli przez okres pięciu kolejnych lat używania zarejestrowanego znaku wnioskodawca będąc świadomym jego używania nie sprzeciwił się temu. Powyższe wyłącznie nie wchodzi w grę, jeżeli zgłoszenie znaku towarowego nastąpiło w złej wierze (art. 165 ust. 2 p.w.p.). Sąd ustalił, że wniosek o unieważnienie został złożony przed upływem 5 letniego terminu, o którym mowa w art. 165 p.w.p., zatem nie zachodzi potrzeba badania złej wiary. Wyjaśniając to stanowisko Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Urząd Patentowy RP za datę wszczęcia postępowania w sprawie przyjął datę wpływu do Urzędu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy tj. (...) czerwca 2003 r. Jednak omawiany wniosek został nadany w polskim urzędzie pocztowym w dniu (...) maja 2003 r., wobec powyższego nie został przekroczony pięcioletni termin na złożenie wniosku o unieważnienie znaku od daty rejestracji spornego znaku.

W ocenie Sądu, rejestracja spornego znaku Z. naruszała art. 7 u.z.t., zgodnie z którym jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak mający dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. W sytuacji, gdy na rynku znajduje już się co najmniej dwóch przedsiębiorców świadczących usługi tego samego rodzaju i posługujących się znakami Z. z wyróżnikami "K." i "Q", które nie mają mocy dystynktywnej, sporny znak Z. w chwili jego rejestracji nie spełniał swojej podstawowej funkcji.

Jednocześnie znak (...) był na tyle podobny do innych zarejestrowanych znaków tj. (...) i (...), iż zdaniem Sądu zachodziło niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia świadczonych usług. W chwili jego rejestracji istniała więc względna przeszkoda rejestracji określona w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.

Wreszcie skarżąca spółka rejestrując sporny znak naruszyła zasady współżycia społecznego, a jego rejestracja odbyła się wbrew zakazowi określonemu w art. 8 pkt 1 u.z.t. Wprawdzie zasady współżycia społecznego zostały w art. 8 ust. 1 powołanej ustawy odniesione do znaku towarowego, a nie do zachowania zgłaszającego znak do rejestracji, jednakże w orzecznictwie przyjęto, iż przy badaniu naruszenia tych zasad należy również uwzględnić elementy podmiotowe. Z art. 24 ust. 4 u.z.t. wynika, że na gruncie tej ustawy zła wiara jest jednak brana pod uwagę, jako przesłanka dopuszczalności rejestracji znaku towarowego. Skarżąca była jednym z wielu podmiotów, które pracowały na znajomość i jakość tego znaku. Dlatego też rejestracja słownego znaku bez wyróżnika, zdaniem sądu, miała na celu jego zawłaszczenie.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył O. B. J. W. Z. Spółka z o.o. w W. Spółka zaskarżyła wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W.e oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzuciła naruszenie:

I.

art. 3 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a. poprzez zaniechanie rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi na decyzję Urzędu Patentowego RP, w następstwie czego decyzja ta nie została poddana kontroli pod względem jej zgodności z prawem,

II.

art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przyjęcie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością wyrażające się w:

a)

dowolnym ustaleniu przez Sąd stanowiska Wnioskodawcy w sprawie podstawy jego interesu prawnego w unieważnieniu prawa z rejestracji (...) i pominięciu faktu, że stanowisko to zostało jednoznacznie określone w piśmie Wnioskodawcy z dnia (...) grudnia 2004 r., co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, iż Wnioskodawca posiada interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie rejestracji znaku "Z.", (...),

b)

dowolnym ustaleniu przez Sąd daty złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego (...) i przyjęciu bez oparcia w konkretnych dowodach i wbrew ustaleniom dokonanym przez Urząd Patentowy RP, że datą tą jest (...) maja 2003 r., co doprowadziło do bezpodstawnego uznania przez Sąd wniosku o unieważnienie znaku towarowego "Z." (...) za złożony w terminie,

c)

błędnym ustaleniu przez Sąd zakresu przedmiotowego wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego (...) i pominięciu faktu, iż zgodnie z pismem Wnioskodawcy z dnia (...) grudnia 2004 r. wniosek o unieważnienie został ograniczony tylko do części prawa z rejestracji (...), co doprowadziło do bezpodstawnego uznania przez Sąd za prawidłową decyzji Urzędu Patentowego unieważniającej prawo z rejestracji znaku towarowego (...) w całości,

d)

błędnym ustaleniu przez Sąd, iż w aktach sprawy określony został "sposób oznaczania usług Skarżącego" i uznaniu, iż sposób ten stanowi naruszenie praw z rejestracji znaków towarowych "Z. K." (...) i (...), co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, iż nastąpiło naruszenie przez Skarżącego prawa Wnioskodawcy z rejestracji znaków towarowych "Z. K." i w konsekwencji do uznania interesu prawnego Wnioskodawcy,

e)

błędnym ustaleniu przez Sąd, że usługi Wnioskodawcy i Skarżącego oznaczane znakami towarowymi "Z." i "Z. K." są tożsame, wbrew treści wykazów dotyczących tych rejestracji, co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, iż naruszone zostały prawa z rejestracji znaków towarowych "Z. K." i w konsekwencji do uznania interesu prawnego Wnioskodawcy,

III.

art. 252 p.w.p. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten odnoszący się do postępowania zgłoszeniowego przed Urzędem Patentowym RP, nie ma zastosowania do postępowania spornego przed tym Urzędem,

IV.

art. 30 ust. 1 u.z.t. w zw. z art. 315 p.w.p. poprzez jego zastosowanie podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie,

V.

art. 164 p.w.p. w zw. z art. 315 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, a także poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż Wnioskodawca ma interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego (...),

VI.

art. 165 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie,

VII.

art. 7 u.z.t. poprzez jego błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu że znak towarowy "Z." (...) nie posiada zdolności odróżniającej,

VIII.

art. 8 pkt 1 u.z.t. poprzez błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że znak "Z." został zgłoszony w złej wierze,

IX.

art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. poprzez błędne zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że występuje kolizja między znakiem "Z.", a znakami "Z. K.",

X.

art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez WSA, pomimo naruszenia przez Urząd Patentowy art. 164, art. 165, art. 255 ust. 4 p.w.p. oraz art. 7, art. 8 pkt 1, 8 pkt 2, 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. mającego istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniającego uchylenie decyzji Urzędu Patentowego.

W uzasadnieniu zarzutu zaniechania kontroli decyzji w części dotyczącej istnienia interesu prawnego wnioskodawcy, wnoszący skargę kasacyjną podał m.in., że zarówno Urząd Patentowy, jak i WSA uzupełniły oświadczenie wnioskodawcy w tym zakresie złożone w piśmie z dnia (...) grudnia 2004 r., dodając do niego elementy niewystępujące w stanowisku wnioskodawcy. Powyższe działanie w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną rażąco naruszało prawo. Sam bowiem wnioskodawca wywiódł swój interes prawny nie z normy prawnej, a z faktu, że sporna rejestracja znaku słownego "Z." może ograniczyć możliwość używania członu "Z." w nazwie jego przedsiębiorstwa i wprowadzić w błąd przedsiębiorców co do pochodzenia oferowanych towarów i usług. Wnioskodawca nie uzasadnił jednak na czym opiera swoje przypuszczenia w tym zakresie. Kasator zarzucił, że WSA uzupełnił to uzasadnienie przytaczając art. 43 k.c., przez wnioskodawcę niewskazany, a nadto wyprowadził samodzielną tezę, iż wnioskodawca wywodził swój interes prawny z naruszenia przez skarżącego praw z rejestracji znaków "Z. K." R-97787 oraz (...).

W skardze kasacyjnej podniesiono, że WSA, nie uzasadniając swojego stanowiska, przyjął inną niż Urząd Patentowy datę złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, tj. dzień (...) maja 2003 r. Tymczasem ustalona przez Urząd Patentowy data (...) czerwca 2003 r. nie była kwestionowana w postępowaniu przed organem. Opierając się na tej dacie organ uznał, że termin 5 letni został przekroczony, jednak istnienie złej wiary uprawnionego pozwala na jego nieuwzględnienie.

Kasator wskazał, że brak podstaw do przyjęcia, iż został zachowany pięcioletni termin na złożenie wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego (...). Dla przyjęcia dopuszczalności takiego wniosku niezbędne jest zastosowanie art. 165 ust. 2 p.w.p. i zbadanie istnienia złej wiary uprawnionego z rejestracji znaku jako przesłanki dopuszczalności wniosku o unieważnienie tej rejestracji.

Kasator zarzucił Sądowi zastosowanie art. 252 p.w.p. przy ustalaniu daty wniosku o unieważnienie znaku towarowego "Z.", podczas gdy przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym o unieważnienie rejestracji znaku towarowego. Omawiany przepis umieszczony jest poza tytułem siódmym p.w.p. dotyczącym postępowania spornego i znajduje się w tytule szóstym odnoszącym się do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy.

Wnoszący skargę kasacyjną podniósł także, że z treści pisma wnioskodawcy z dnia (...) grudnia 2004 r. wynika, iż wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji spornego znaku towarowego ma charakter wniosku o unieważnienie tego prawa jedynie w części, bowiem nie obejmuje części usług objętych rejestracją (...). Urząd Patentowy RP wbrew żądaniu wnioskodawcy unieważnił przedmiotowe prawo w całości, co zostało zaakceptowane przez WSA.

Przy ocenie interesu prawnego wnioskodawcy Sąd niezasadnie przyjął, iż ma zastosowanie do tej oceny przepis art. 30 ust. 1 u.z.t. poprzez art. 315 p.w.p. Zgodnie bowiem z tym ostatnim przepisem, przepisy u.z.t. będą miały zastosowanie jedynie dla oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy, natomiast przepisy u.z.t. nie mają zastosowania do wniosków o unieważnienie prawa z rejestracji złożonych po dacie wejścia w życie p.w.p. W konsekwencji powyższego naruszenia Sąd oparł wyrok na przepisie, który nie ma odniesienia do przedmiotu sprawy. Jednocześnie Sąd pominął akcentowany przez Urząd Patentowy art. 164 p.w.p. dotyczący weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy odnoście niespełnienia ustawowych warunków uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy.

Kwestionując interes prawny wnioskodawcy kasator wskazał, że wbrew stanowisku Sądu, element "z." nie jest istotnym elementem firmy wnioskodawcy. Zasadniczym elementem wyróżniającym tej firmy (Z. B. i A. Z. im. P. F. S.) stał się człon zawierający dane personalne patrona przedsiębiorstwa.

Zdaniem strony skarżącej nie można także oprzeć interesu prawnego wnioskodawcy na kolizji między prawem z rejestracji znaku "Z.", a prawem z rejestracji znaków "Z. K.". Kolizja ta nie istnieje, na co wskazuje brak jednorodzajowości usług, dla których zarejestrowane zostały znaki, a także brak wykazania sposobu oznaczania usług przez skarżącego i brak wykazania sposobu naruszania praw wnioskodawcy.

Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że WSA błędnie zastosował art. 7 u.z.t., gdyż znak "Z." posiada zdolność odróżniającą w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego, zaś brak niebezpieczeństwa wystąpienia pomyłek co do ich pochodzenia wynika dodatkowo z faktu, że występujące w sprawie podmioty mają swoje siedziby w odległych od siebie miejscowościach (W., K.), co stanowi istotny czynnik indywidualizacji usług i przesądza o zróżnicowaniu klienteli.

Postępowanie kasacyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało zawieszone postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2006 r., sygn. akt II GSK 51/06 z uwagi na fakt, że przed Urzędem Patentowym RP toczyły się postępowania sporne nr (...) i (...) z wniosków O. B. J. W. Z. Sp. z o.o. w W. o unieważnienie znaków towarowych: słownego i słowno graficznego "Z.-K.e", należących do Z. B. i A. Z. im. F. S. z K. Oba postępowania zostały umorzone na skutek cofnięcia wniosków, a wówczas postępowanie w sprawie niniejszej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zostało podjęte postanowieniem z dnia 6 lipca 2010 r., sygn. akt II GSK 51/06.

Pismem z dnia (...) września 2010 r. wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżąca Spółka i uczestnik postępowania - Z. B. i A. Z. im. F. S., wniosły zgodnie o uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi oraz uchylenie decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia (...) marca 2005 r. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazały, że doszły do porozumienia i zawarły ugodę w kwestii posiadania i używania znaku Z., a wnioskodawca chciałby cofnąć wniosek o jego unieważnienie.

III

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania sądowego. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, wyznacza strona przez wskazanie podstaw kasacyjnych. Zarzuty kasacyjne odnoszą się zawsze do wadliwego działania sądu pierwszej instancji i skierowane są przeciwko zaskarżonemu wyrokowi sądu, a jedynie pośrednio przeciwko decyzji administracyjnej. Zawarte przez strony porozumienie dotyczące przedmiotu sprawy nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonego wyroku, który to wyrok musi być oceniony pod względem zgodności z prawem w granicach wyznaczonych przez skargę kasacyjną.

Skarga kasacyjna jest uzasadniona.

W rozpatrywanej skardze kasacyjnej kasator zarzucił naruszenie prawa polegające na dowolnym ustaleniu przez Sąd i wbrew ustaleniom dokonanym przez organ, że datą złożenia wniosku jest dzień (...) maja 2003 r. Kasator wskazał, że Sąd nie może dokonywać samodzielnych ustaleń odmiennych niż to uczynił organ w zaskarżonej decyzji.

Zarzut powyższy jest usprawiedliwiony.

W sprawie niniejszej kwestia daty złożenia wniosku o unieważnienie prawa jest bardzo istotna, gdyż zachowanie lub niezachowanie terminu 5 letniego od daty rejestracji wywołuje daleko idące skutki, co do możliwości unieważnienia spornego prawa. Zgodnie z art. 165 § 2 p.w.p. z wnioskiem o unieważnienie można wystąpić po upływie 5 lat od rejestracji używanego bez sprzeciwu prawa, tylko jeżeli uprawniony uzyskał je w złej wierze. Zachowanie terminu 5 letniego ma więc znaczenie fundamentalne dla oceny możliwości i zasadności prowadzenia postępowania o unieważnienie, zatem kwestia ta powinna zostać ustalona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości.

W sprawie niniejszej z treści uzasadnienia decyzji wynika, że Urząd Patentowy, bez bliższego wytłumaczenia swego stanowiska, określił datę złożenia wniosku o unieważnienie na dzień (...) czerwca 2003 r. Zaznaczył także, że sporny znak został zarejestrowany w dniu (...) maja 1998 r., jednak z zestawienia tych dat nie wyciągnął żadnych wniosków. Dalej organ wywiódł, że w sprawie nie ma zastosowania ograniczenie możliwości złożenia wniosku o unieważnienie wynikające z art. 165 ust. 1 p.w.p. (po upływie 5 lat od daty rejestracji spornego znaku) wobec istnienia złej wiary uprawnionego i zastosowania art. 165 ust. 2 p.w.p.

Sąd pierwszej instancji badając tę kwestię ustalił samodzielnie, że wniosek o unieważnienie został nadany w dniu (...) maja 2003 r. i ocenił, że data ta ma znaczenie dla zachowania terminu do dokonania czynności wobec zastosowania art. 61 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. W tym stanie rzeczy Sąd I instancji, odmiennie niż to uczynił organ, ustalił, że termin 5 lat na złożenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego nie został przekroczony.

Opisane wyżej działanie Sądu I instancji narusza zasady i zakres kontroli sądowoadministracyjnej określone w art. 1 ustawy p.u.s.a. Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję ocenia prawidłowość działania organu także w zakresie poczynionych ustaleń oraz skutków prawnych tych ustaleń. Oceniając trafność poczynionych przez organ ustaleń Sąd konfrontuje je z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy. Jeżeli w ocenie Sądu z akt sprawy wynika, że ustalenia organu są nieprawidłowe lub niejasne, a są to ustalenia mające wpływ na wynik sprawy, koniecznością jest uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 80 k.p.a. i 256 ust. 1 p.w.p. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ze wskazówkami, gdzie tkwi źródło błędu lub niejasności i co powinno zostać ustalone i ocenione ponownie. Sąd nie wskazuje oczywiście jak organ ma ocenić dokumenty i fakty oraz jakie wnioski ma z nich wyciągnąć, gdyż to należy do organu. Sąd może natomiast i powinien wskazać istotne okoliczności i dokumenty oraz powołać przepisy prawa, które pozwolą organowi ocenić je należycie.

Sąd nie może samodzielnie na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy czynić własnych ustaleń odmiennych niż poczynił to organ i na podstawie tych odmiennych ustaleń dokonywać własnych, odmiennych niż organ, ocen prawnych. A taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, w której Sąd uznał, że w świetle prawa należy przyjąć, iż z akt sprawy wynika inna, niż to przyjął organ, data złożenia wniosku o unieważnienie a następnie z faktu tego wyprowadził podstawowy dla sprawy niniejszej wniosek w kwestii zastosowania art. 165 p.w.p. i oceny zachowania terminu 5 letniego dla złożenia wniosku o unieważnienie.

Omawiane działanie Sądu I instancji zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej, co wynika z treści zarzutu II b) oraz zarzutu III, VI i X oraz ich uzasadnienia. Omawiane zarzuty kasacyjne uznać należy za usprawiedliwione, co powoduje konieczność uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważy, czy oceniając kwestię daty złożenia wniosku o unieważnienie, Urząd Patentowy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym datę nadania wniosku w Urzędzie Pocztowym oraz znaczenie tego faktu w świetle treści art. 57 § 5 k.p.a., a także czy została w sposób wystarczający uzasadniona prawnie, przyjęta przez organ, data złożenia wniosku w dniu, w którym wpłynął on do Urzędu Patentowego. Sąd weźmie pod uwagę treść art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.z.t. oraz art. 256 ust. 1 p.w.p. i oceni, czy ustalenia organu w kwestii daty złożenia wniosku o unieważnienie zostały przez organ należycie wyjaśnione i uzasadnione. Jeżeli Sąd uzna, że ustalenia organu w omawianych kwestiach budzą wątpliwości lub są niewystarczające, postąpi zgodnie z przedstawionymi wyżej uprawnieniami kontrolnymi sądu administracyjnego.

Omawiany zarzut dotyczy naruszenia prawa procesowego, które to naruszenie, z uwagi na znaczenie prawne okoliczności ustalonych samodzielnie przez Sąd, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zarzut jest usprawiedliwiony i konieczne okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku, rozważanie zarzutów naruszenia prawa materialnego należy uznać za przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.