Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 15 maja 2008 r.
II GSK 503/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Edward Kierejczyk.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2007 r. sygn. akt I SA/Kr 902/07 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na uchwałę Zgromadzenia Związku Komunalnego Gmin W., Z. i B. ds. Budowy Oczyszczalni Ścieków i Kolektorów z dnia (...) marca 2007 r. Nr (...) w przedmiocie układu wykonawczego budżetu Związku Komunalnego na 2007 r. postanawia: odrzucić skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 902/07 odrzucił skargę Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. na uchwałę Zgromadzenia Związku Komunalnego Gmin W., Z. i B. ds. Budowy Oczyszczalni Ścieków i Kolektorów z dnia (...) marca 2007 r. nr (...) w przedmiocie układu wykonawczego budżetu Związku Komunalnego na 2007 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd uznał, że organ uchybił trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi, określonemu w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ponieważ skarga ta wpłynęła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 18 czerwca 2007 r., i została doręczona, zgodnie z właściwością, Związkowi Komunalnemu Gmin W., Z. i B. w dniu 25 czerwca 2007 r. (potwierdzenie daty wpływu). Sąd I instancji podzielił przeważający w orzecznictwie pogląd, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wynosi 30 dni, a bieg tego terminu rozpoczyna się po upływie ostatniego dnia terminu 30 dni do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności danej uchwały. W rozpoznawanej sprawie Regionalna Izba Obrachunkowa w K. otrzymała zaskarżoną uchwałę w dniu 29 marca 2007 r., termin do wniesienia skargi do sądu minął 30 maja 2007 r., a złożenie skargi bezpośrednio do Sądu I instancji w dniu 18 czerwca 2007 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu.

Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie w dniu 11 października 2007 r., która w dniu 25 października 2007 r. wniosła skargę kasacyjną, podpisaną przez Prezesa Izby J. K. Do skargi dołączono pełnomocnictwo, w którym do reprezentowania Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. i jej Kolegium przed sądami administracyjnymi Prezes Izby upoważnił radcę prawnego Izby A. S. Prezes Izby został wezwany do usunięcia braków przez przedstawienie zaświadczenia, że jest osobą uprawnioną do sporządzenia skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 175 § 1 p.p.s.a, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia. We wskazanym przez Sąd terminie strona nadesłała skargę kasacyjną o tej samej treści, ale podpisaną zarówno przez Prezesa Izby J. K. i radcę prawnego A. S. Jako pełnomocnik Izby wyjaśnił on, że sam opracował i złożył skargę kasacyjną, a do sądu omyłkowo przesłano jej egzemplarze podpisane wyłącznie przez Prezesa Izby. Powołując się na komentarze dotyczące art. 175 p.p.s.a. wskazał, że dopuszczalna jest taka forma uzupełnienia braków skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obwarowanie jej tzw. przymusem adwokackim, wynikającym z art. 175 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie takiej skardze odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego ze względu na wymagania wynikające z art. 176 p.p.s.a., których niespełnienie może spowodować jej odrzucenie bez jej merytorycznego rozpoznania. Ustawodawca wyszedł z założenia, że pełnomocnicy strony, wymienieni w art. 175 p.p.s.a. są profesjonalistami o wysokiej wiedzy prawniczej, którzy we właściwy sposób ochronią stronę przed takimi negatywnymi konsekwencjami.

Część wstępna skargi kasacyjnej została sformułowana w następujący sposób: "Strona skarżąca: Regionalna Izba Obrachunkowa w K. (...) reprezentowana przez Prezesa Izby J. K. zastępowanego przez radcę prawnego A. S. (pełnomocnictwo)". Z załączonego do akt pełnomocnictwa wynika, że radca prawny A. S. został upoważniony do reprezentowania organu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tej konkretnej sprawie. Skarga kasacyjna została podpisana tylko przez Prezesa Izby.

Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a także, w myśl § 3 tego przepisu, w sprawach obowiązków podatkowych przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności przemysłowej - rzecznika patentowego. Tak sformułowany przymus adwokacki nie przewiduje sporządzenia skargi kasacyjnej przez działającego w imieniu organu Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K., chyba że osoba ta jest wpisana na listę adwokatów lub radców prawnych, a wykonywanie funkcji Prezesa Izby nie powoduje zawieszenia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego na podstawie art. 28 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie ustanowiony w sprawie pełnomocnik organu tłumaczy, że skargę kasacyjną w rzeczywistości opracował umocowany w tej sprawie radca prawny, a jedynie omyłkowo do Sądu przesłano egzemplarze podpisane tylko przez Prezesa Izby. Ponadto, podpisanie skargi kasacyjnej dodatkowo przez Prezesa Izby miało na celu potwierdzenie reprezentowania organu w woli zweryfikowania poprawności orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a brak podpisu osoby uprawnionej do jej sporządzenia, czyli radcy prawnego, ma charakter braku formalnego, usuwalnego w trybie art. 49 p.p.s.a.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 49 p.p.s.a. możliwy był do zastosowania tylko i wyłącznie w celu wyjaśnienia, czy osoba, która podpisała skargę kasacyjną jest uprawniona do jej sporządzenia w świetle wspomnianego art. 175 p.p.s.a. Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie podkreśla się, że przez sporządzenie skargi kasacyjnej rozumie się nie tylko jej napisanie, ale także podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która skargę sporządziła (por. Jan Paweł Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, s. 377, oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 859/04 niepubl.). Podkreślenia wymaga fakt, że wymóg wynikający z tego przepisu ma charakter materialnoprawny i nie podlega sanowaniu. Dlatego należy się również zgodzić z takim poglądem, że dopóki nie upłynie termin do wniesienia tego środka zaskarżenia, dopóty można ją uzupełnić poprzez jej podpisanie przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, czy też złożyć nową skargę kasacyjną spełniającą wszystkie wymogi (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 421). Po upływie tego terminu braki tego rodzaju są nieusuwalne, a skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. nie wykazał, że jest on radcą prawnym czy adwokatem uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej. Natomiast z samej jej treści nie wynika, że sporządził ją umocowany w sprawie radca prawny, a jedynie fakt, że zastępuje on Prezesa Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjaśnienia pełnomocnika organu o omyłkowym przesłaniu egzemplarzy skargi kasacyjnej podpisanych tylko przez Prezesa Izby nie mogą być uwzględnione. W podobny sposób została sformułowana część wstępna skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podpisana też tylko przez Prezesa Izby.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.