II GSK 4518/16, Uchybienie przepisom postępowania jako zarzut kasacyjny. - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2704678

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2019 r. II GSK 4518/16 Uchybienie przepisom postępowania jako zarzut kasacyjny.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Kuba.

Sędziowie: NSA Andrzej Skoczylas (spr.), del. WSA Tomasz Smoleń.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1/16 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2015 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1/16, po rozpoznaniu skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) października 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) lipca 2015 r.; oraz 2/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego, zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i oddalenia skargi strony, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), przejawiające się w mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy dokonały niewystarczających ustaleń w sprawie co do charakteru przewożonego ładunku, podczas gdy organy wykazały, co potwierdza bezspornie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (vide: protokół kontroli, dokument przewozowy nr (...)), że przedmiotem przewozu w dniu kontroli był siarczan magnezu, który został zapakowany w 25kg worki, który przewożony w ten sposób nie sposób uznać za ładunek sypki w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, co zostało wykazane przez organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (vide: strona nr 3 i nr 6), statuując jednocześnie w ten sposób poglądy odmawiające przyznania przewożonemu ładunkowi charakteru sypkiego;

2. przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, gdyż stan faktyczny sprawy nie został jednoznacznie ustalony i budzi wątpliwości, a w konsekwencji, że organy nie zgromadziły i nie dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego, podczas gdy stan faktyczny sprawy został ustalony należycie, w sposób wyczerpujący zgromadzono wszelkie możliwe do przeprowadzenia dowody w sprawie, zaś zaskarżona decyzja odpowiadała prawu, zawierając przy tym uzasadnienie faktyczne i prawne rzetelnie wyjaśniające motywy zapadłego rozstrzygnięcia;

Z ostrożności procesowej zarzucono także naruszenie: 3. przepisów postępowania - art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie niewłaściwej (nieistniejącej) podstawy prawnej uchylenia decyzji organów administracji (lit. e art. 145 § 1 p.p.s.a. - vide: strona nr 8 uzasadnienia wyroku Sądu I instancji), podczas gdy obowiązujące przepisy p.p.s.a. nie przewidują takiej podstawy prawnej.

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. W skardze kasacyjnej sformułowano wyłącznie zarzuty naruszenia prawa procesowego.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu administracji, Sąd I instancji nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. WSA słusznie bowiem przyjął, że brak stosownych ustaleń co do charakteru ładunku nie pozwala stwierdzić, czy przewożony siarczan magnezu stanowił, czy też nie, ładunek sypki. Trafnie podkreślił również WSA, iż organy obydwu instancji naruszyły w tym zakresie obowiązek należytego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, a nadto - nie wyjaśniły swoich poglądów odmawiających charakteru ładunku sypkiego przewożonemu towarowi. Zasadnie zwrócono także uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że tylko jedno zdanie w tym przedmiocie zawarte jest w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, w którym wskazano, iż siarczan magnezu zapakowany był w 25-kilogramowe worki (strona 6 decyzji).

Za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw uznać należało zarzut, iż WSA nie wziął pod uwagę, że organ drugiej instancji odniósł się do tej kwestii na stronie 3 uzasadnienia decyzji. Na tej stronie organ, co prawda wskazuje, że rodzaj ładunku został ustalony na podstawie dokumentu nr (...) z (...) maja 2015 r. znajdującego się w aktach sprawy, jednak analiza tego dokumentu nie pozwala na ustalenie, że siarczan magnezu - ładowany był w worki. Na tym dokumencie jest bowiem jedynie adnotacja siarczan magnezu - 25 kg.

Rację ma także Sąd I instancji, że brak podstaw w zgromadzonych materiałach dowodowych do przyjęcia tego faktu jako podstawy rozstrzygnięcia. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, iż nie potwierdza go protokół kontroli, ani zgromadzone w aktach zdjęcia. Powoduje to, że prawidłowa jest ocena WSA, iż organy nie wyjaśniły, na jakiej podstawie przyjęły za udowodnioną tą okoliczność. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

Podzielając zatem stanowisko Sądu I instancji, wskazującego na naruszenie przez organy przepisów postępowania administracyjnego odnoszących się do prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zważyć nadto trzeba, iż w myśl naczelnej zasady postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i skonkretyzowanej przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają każdorazowo obowiązek dokonać wszechstronnej oceny konkretnej sprawy, jak i podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego. Powyższe z kolei winno znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Brak takiego działania po stronie organów musiał skutkować przyjęciem naruszeń stwierdzonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zaś ich wykazanie dawało podstawę do uchylenia decyzji objętej skargą. Zaniechanie dokładnego wyjaśnienia przez orzekające w sprawie organy istotnego elementu jej stanu faktycznego czynić musiało bezzasadnym przywołany wyżej zarzut skargi kasacyjnej.

Uwzględniając powyższe za oczywiście nieusprawiedliwiony uznać należy także kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenie zaskarżonego wyroku w zakresie naruszenia przez organy - w rezultacie zaniechania dokładnego uzasadnienia wszystkich okoliczności sprawy - przepisu art. 107 § 3 k.p.a., odnoszącego się do prawidłowości sporządzenia uzasadnienia decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanie na naruszenie przez organ tego przepisu (wraz z wymienionymi przez Sąd I instancji przepisami art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.), z uwagi na niewyjaśnienie w pełnym zakresie stanu faktycznego, było uzasadnione. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż w konsekwencji nie wykazania przez organ należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a., organ nie mógł sporządzić uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymaganiom stawianym przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Uznając, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można temu Sądowi - wskazującemu na konieczność wyjaśnienia kwestii zachowania zasad przeprowadzenia kontrolowanego postępowania konkursowego, w tym także należytego wyjaśnienia tego zagadnienia w decyzjach - postawić zarzutu naruszenia (poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji) przepisu art. 107 § 3 k.p.a.

Za całkowicie chybiony uznać należy także zarzut naruszenia art. 145 § 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie niewłaściwej (nieistniejącej) podstawy prawnej uchylenia decyzji. W motywach wyroku Sąd I instancji przedstawił opis tego co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej, przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wytknięta pkt 3 petitum skargi kasacyjnej pomyłka w uzasadnieniu polegająca na nieprawidłowym wskazaniu jednostki redakcyjnej przepisu art. 145 § 1 p.p.s.a. (tj. nieistniejącej litery e zamiast litery c) nie mogła mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu należy podkreślić, iż o skuteczności zarzutów kasacyjnych stawianych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie wymienionego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny.

Z punktu widzenia przedstawionych uwag stwierdzić należy, że omawiany zarzut nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez stronę. Z jego uzasadnienia nie wynika bowiem, na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionego przepisu (art. 145 § 1 p.p.s.a.) na wynik sprawy.

W konsekwencji z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych postaw, podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.