Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1447218

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 18 marca 2014 r.
II GSK 393/14
Obowiązek podpisania protestu przez osobę upoważnioną.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Myślińska.

Sędziowie NSA: Krystyna Anna Stec (spr.), Marzenna Zielińska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Fundacji E. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2586/13 w sprawie ze skargi Fundacji E. w W. na informację Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) października 2013 r. nr (...) w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Fundacji E. w W. na informację Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia (...) października 2013 r. w przedmiocie pozostawienia protestu bez rozpatrzenia.

Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że Fundacja E. złożyła w dniu (...) czerwca 2013 r. do Instytucji Organizującej Konkurs (dalej: IP) Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej - Departament Wdrażania Europejskiego Funduszu Spójności (dalej: MPiPS) w ramach Priorytetu V Dobre Rządzenie, Działanie 5.4 Rozwój Potencjału trzeciego sektora, poddziałanie 5.4.2 Rozwój Dialogu Obywatelskiego, wniosek o realizację projektu "(...)".

Pismem z dnia (...) września 2013 r. IP poinformowała Fundację, że projekt został pozytywnie oceniony przez Komisję Oceny Projektów, jednak ze względu na brak środków finansowych nie może zostać przyjęty do dofinansowania. Informacja o ocenie Projektu zawierała m.in. pouczenie dotyczące terminu oraz formy wniesienia protestu ze wskazaniem przyczyn, dla których protest może zostać pozostawiony bez rozpatrzenia.

Fundacja E. złożyła w terminie protest od oceny projektu.

Pismem z dnia (...) października 2013 r. MPiPS poinformowało Fundację o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia na podstawie art. 30b ust. 11 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.; dalej: u.z.p.p.r.). W uzasadnieniu pisma wskazano, że w pouczeniu dotyczącym warunków skutecznego wniesienia protestu przez wnioskodawcę zawarto jednoznaczne wskazania, jakie wymagania musi spełniać protest ażeby został rozpoznany merytorycznie. Protest wniesiony przez Fundację nie spełnił zaś warunku dotyczącego złożenia wraz z nim oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie osoby, która go podpisała do jego wniesienia.

Od ww. informacji Fundacja E. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której wskazała, że protest został podpisany przez Prezesa Fundacji uprawnionego do jej jednoosobowej reprezentacji. Prezes podpisał również wniosek, do którego załączony był wydruk z KRS zawierający informację o uprawnieniu do reprezentacji Fundacji.

Sąd I instancji uzasadniając rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że aby uznać, czy protest spełnia warunki formalne dla jego rozpatrzenia, należy ocenić, czy zachowane zostały wymogi wynikające z treści art. 30b ust. 4 i 6 u.z.p.p.r. oraz czy wnioskodawca został o tych warunkach właściwie pouczony w pisemnej informacji zawierającej ocenę projektu, co wynika z treści art. 30b ust. 11 tej ustawy.

Warunki, o jakich mowa w odniesieniu do protestu - określone w treści art. 30b ust. 6 u.z.p.p.r. - zostały wprowadzone od dnia 28 czerwca 2013 r. Poprzednio art. 30b ust. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. przewidywał jedynie, że nie podlegają rozpatrzeniu środki odwoławcze, jeżeli mimo prawidłowego pouczenia, o którym mowa w ust. 1, zostały wniesione w sposób sprzeczny z pouczeniem. Pouczenie to, w brzmieniu obowiązującym do 28 czerwca 2013 r., przewidywało, że właściwa instytucja dokonująca oceny projektu pouczając o prawie wniesienia protestu miała obowiązek wskazania terminu przysługującego na jego wniesienie, sposobu wniesienia oraz właściwej instytucji, do której środek ten należy wnieść. Zatem obowiązek dotyczący m.in. złożenia protestu, zawierającego poza podpisem wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania, także załączniki a to oryginału lub uwierzytelnioną kopię dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy, został wprowadzony nowelizacją u.z.p.p.r.

Zdaniem Sądu ustawodawca, świadomy treści art. 8 i 9 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1203 z późn. zm.; dalej: ustawa o KRS), wprowadził nakaz dotyczący sposobu dokumentowania uprawnienia do działania w imieniu wnioskodawcy. Pismo o ocenie projektu z dnia (...) września 2013 r. zawierało, według WSA, prawidłowe pouczenie informujące skarżącą o obowiązku złożenia dokumentu potwierdzającego umocowanie Prezesa Zarządu do podpisania protestu, wskazujące na konsekwencje niewypełnienia tego obowiązku, w postaci nierozpatrzenia protestu. Stwierdzono, że Fundacja nie wykonała nałożonego pouczeniem obowiązku, a zatem powinna mieć świadomość konsekwencji wynikającej z treści art. 30b ust. 11 u.z.p.p.r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Fundacja E. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na:

a.

błędnej wykładni przepisu art. 30b ust. 6 pkt 6 u.z.p.p.r., poprzez stwierdzenie, że obowiązek załączenia oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy, dotyczy również sytuacji, gdy protest wnoszony jest osobiście przez wnioskodawcę,

b.

niezastosowaniu przepisu art. 15 oraz 16 ustawy o KRS,

c.

niezastosowaniu przepisu art. 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (tekst jedn.: Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 z późn. zm.), na podstawie którego powinien był przyjąć, że Fundacja reprezentowana jest przez Zarząd, którego skład osobowy ujawniony jest - zgodnie z art. 9 ustawy o fundacjach - w KRS.

W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że nie ma racjonalnego uzasadnienia dla wymogu wykazania prawidłowego umocowania do podejmowanych w cudzym imieniu czynności prawnych przez osobę, która jest członkiem zarządu ujawnionym w KRS oraz działa jako wnioskodawca i jej umocowanie wynika z faktu pełnienia określonej funkcji. Ponadto do dokumentacji załączono aktualny odpis z KRS wnioskodawcy. Fundacja, z treści art. 30b ust. 6 pkt 6 u.z.p.p.r. wywiodła, że ustawodawca wprowadził rozróżnienie i wymaga albo podpisu wnioskodawcy albo osoby upoważnionej do jego reprezentowania i wtedy konieczne jest załączenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby. W niniejszej sprawie osoba podpisująca się pod wnioskiem nie działała jednak na podstawie upoważnienia, ale jako organ osoby prawnej - zarząd ujawniony w KRS. Zdaniem autora skargi kasacyjnej art. 220 k.p.a. zmierza do odformalizowania stosunków jednostki z administracją przez ograniczenie domagania się zaświadczeń oraz oświadczeń, jeżeli dane mogą być potwierdzone w inny sposób. Wnosząca skargę kasacyjną Fundacja uznała stanowisko Sądu za skrajnie sformalizowane i sprzeczne z rozwiązaniami powszechnego dostępu do rejestrów.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona.

Poza sporem zgodnie z art. 30b ust. 11 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia rozwoju (Dz. U. z 2013 r. poz. 714) protest nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli - mimo prawidłowego pouczenia, o którym mowa w art. 30a ust. 3 - został wniesiony: 1) po terminie, 2) do niewłaściwej instytucji, 3) przez podmiot inny niż wskazany w art. 29 ust. 2 pkt 2, 4) bez spełnienia wymogów określonych w ust. 6 - o czym właściwa instytucja informuje wnioskodawcę na piśmie. Z kolei według art. 30b ust. 3 pkt 6 u.z.p.p.r., protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera m.in. podpis wnioskodawcy lub osoby upoważnionej do jego reprezentowania i wymaga załączenia oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego umocowanie takiej osoby do działania w imieniu wnioskodawcy.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowość pouczenia - o którym mowa w art. 30a ust. 3 - nie jest kwestionowana. Nie jest też podważane ustalenie, że do protestu - podpisanego przez prezesa zarządu - nie dołączono oryginału lub uwierzytelnionej kopii dokumentu poświadczającego jego umocowanie do działania w imieniu Fundacji E.

W świetle podstaw, na których skargę kasacyjną oparto - a którymi Naczelny Sąd Administracyjny na zasadach określonych art. 183 p.p.s.a. jest związany - istota sporu dotyczy zaś interpretacji art. 30b ust. 6 pkt 6 u.z.p.p.r. i wymaga oceny, czy w przypadku gdy wnioskodawcą jest - będąca osobą prawną - fundacja, konieczne jest dołączenie dokumentów, o których mowa w powołanym przepisie.

Zgodzić należy się z autorem skargi kasacyjnej, że określony 30b ust. 3 pkt 6 u.z.p.p.r. wymóg dołączenie do protestu dokumentu poświadczającego umocowanie do działania w imieniu wnioskodawcy nie dotyczy sytuacji, gdy wnioskodawca działa osobiście. Jest to nie tylko - jak podniesiono w skardze kasacyjnej - zrozumiałe i racjonalne, ale wręcz oczywiste.

Nie można się jednak przychylić się do poglądów prezentowanych w skardze kasacyjnej, że konieczności udokumentowania umocowania do działania w imieniu wnioskodawcy, będącego fundacją, nie dotyczy zarządu tego typu osoby prawnej, z uwagi na fakt, że zarząd nie działa na podstawie upoważnienia, ale jako organ osoby prawnej.

Istotnie, zgodnie z art. 10 ustawy o fundacjach Zarząd fundacji kieruje jej działalnością oraz reprezentuje fundację na zewnątrz. Reprezentacja fundacji przez zarząd wynika zatem z ustawy. Zastosowany w sprawie art. 30b ust. 6 pkt 6 u.z.p.p.r. wymaga jednak wykazania umocowania osoby podpisującej protest do reprezentowania wnioskodawcy. Dokumenty - o których mowa w tym przepisie - mają zatem wykazać, że osoba, która złożyła swój podpis, jest członkiem zarządu jak i że jest umocowania do reprezentacji jednoosobowej.

Według art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o fundacjach, fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, uzyskując z tą chwilą osobowość prawną. Stosownie zaś do art. 9 ust. 1 tej ustawy Sąd dokonuje wpisu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej fakt, że stosownie do art. 16 ustawy o KRS, nikt nie może zasłaniać się nieznajomością treści wpisu w Rejestrze - nie znosi obowiązku wypełnienia ustawą określonych wymogów formalnych pism. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji ustawodawca - mając świadomość regulacji zawartych w art. 15 i 16 ustawy o KRS - wprowadził określony art. 30b ust. 6 pkt 6 u.z.p.p.r. obowiązek załączenia stosownych dokumentów i skutek uchybienia temu obowiązkowi, w postaci nierozpatrzenia protestu (art. 30b ust. 11). Istota sporu sprowadza się do oceny, czy ustawowe wymogi formalne zostały spełnione, racjonalność ich ustanowienia nie mieści się zaś w zakresie sądowoadministrcayjnej kontroli. Skoro wolą ustawodawcy jest dołączenie określonych dokumentów do protestu, to fakt ewentualnego ich złożenia wraz z wnioskiem o dofinansowanie nie dowodzi spełnienia wymogów formalnych protestu.

Stanowiska prezentowanego w skardze kasacyjnej nie popiera też treść art. 220 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, jeżeli: 1) znane są one organowi z urzędu; 2) możliwe są do ustalenia przez organ (...).

Przede wszystkim wskazać należy jednak, że ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego nie znajduje zastosowania w sprawie. Dodać można tylko, że przepis ma wprawdzie chronić jednostkę przed żądaniem organu administracji publicznej dotyczącym obowiązku przedstawiania zaświadczenia, jeśli określone dane mogą być potwierdzone (uzyskane) w inny sposób, jednakże z regulacji zawartej w § 2 wywieść należy, że zasadności żądania zaświadczenia może wynikać z przepisu prawa wymagającego urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia albo oświadczenia.

Przestrzeganie przepisów regulujących braki formalne nie może być uznane za - jak twierdzi autor skargi kasacyjnej - nadmierny formalizm.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, nie znajdując usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.