Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1775025

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 9 kwietnia 2015 r.
II GSK 372/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Kuba.

Sędziowie NSA: Maria Myślińska, Henryk Wach (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 31 października 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1681/13 w sprawie ze skargi B. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) kwietnia 2013 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1681/13, po rozpatrzeniu skargi B. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) kwietnia 2013 r., nr (...), w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia:

Decyzją z dnia (...) listopada 2012 r., (...) Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężna w wysokości 13.500 zł za przejazd bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu (...) października 2011 r. w miejscowości M. na ul. (...) (droga powiatowa nr (...)) zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego wraz z naczepą. Pojazdem tym kierował Ł. L., który wykonywał przewóz drogowy pospółki w imieniu i na rzecz skarżącej B. L. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą B.

Dokonano ważenia pojazdu i stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r.

B. L. złożyła odwołanie od decyzji, wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że na wniosek k. mającej swoją siedzibę w miejscowości (...), P. w T. wydał pozwolenie na przejazd (...) na okres do 31 października 2011 r. Skarżąca stwierdziła, że działała w zaufaniu do uzyskanego pozwolenia wydanego przez kompetentny organ administracyjny.

Generalny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia (...) kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, wskazując, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i prawidłowo nałożył na skarżącego karę w wysokości 13. 500 zł.

W podstawie prawnej organ powołał art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm., dalej: p.r.d.), art. 13g ust. 1, art. 40c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 z późn. zm. - dalej: u.d.p.) oraz przepisy rozporządzeń Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 138, poz. 932 i poz. 933 z późn. zm.) zawierających wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których poruszać mogą się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t.

Organ odwoławczy wskazał, że drogi powiatowe nie zostały wymienione w ww. rozporządzeniach, w związku z czym na podstawie art. 41 ust. 6, drogi te stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W przypadku potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t włącznie, w myśl zapisów lp. 6 pkt 6 załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

GITD wskazał, że w wyniku ważenia organ I instancji stwierdził naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 12,91 na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 4,91 t,

- nacisk 23,91 na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 2,11 t,

- masa całkowita zespołu pojazdów 43,91 - przekroczenie dmc o 1,9 t,

- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, w związku z wymienionymi naruszeniami wymierzył skarżącej karę pieniężną.

GITD odnosząc się do argumentu skarżącej, dotyczącego pisma Powiatowego Zarządu Dróg w T. z dnia (...) października 2011 r. zważył, że na przejazd pojazdu nienormatywnego należy uzyskać zezwolenie stosownego organu stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych z dnia 16 grudnia 2004 r. (Dz. U. Nr 267, poz. 2660).

Według organu nadesłane przez stronę pismo z dnia (...) października 2011 r. nie upoważnia przewoźnika do wykonywania przewozów pojazdem, przekraczającym dopuszczalne naciski osi i dopuszczalną masę całkowitą. Podkreślił, że przedstawione przez stronę pismo nie jest tożsame z zezwoleniem w rozumieniu art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Ponadto GITD zgodził się z podniesionym w odwołaniu argumentem strony, że organ I instancji wydał decyzję z przekroczeniem ustawowego terminu do rozpoznania sprawy, jednakże powyższe zdaniem GITD nie miało wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez organ I instancji.

Dalej organ odwoławczy przedstawił, że ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu prawa o ruchu drogowym, tym samym organ wydający decyzję jest zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 222, poz. 1321).

Skarżąca przedstawiła zezwolenie, które, w ocenie organu, nie świadczy o dochowaniu należytej staranności, ponieważ jest to jedynie zezwolenie spod obowiązywania znaku zakazu B-18, natomiast nie przedstawiła załącznika do ww. zezwolenia ze wskazaniem nr rej. kontrolowanego pojazdu.

Zdaniem organu odwoławczego brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność. Wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanych naruszeń tj. przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. były okolicznościami, które podmiot wykonujący przejazd powinien był przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

B. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.

Zarzucając naruszenie przepisów, skarżąca przedstawiła między innymi, że pojazdy należące do jej firmy świadczyły usługi transportowe w październiku 2011 r., na rzecz K., mającej siedzibę w miejscowości Ł. Wskazała, że właściciel K. w dniu (...) października 2011 r. będący bezpośrednio zainteresowanym przewozem stosownych ilości swoich surowców, wystąpił do Powiatowego Zarządu Dróg w T. o uzyskanie pozwolenia na poruszanie się samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 10 t, na wskazanej we wniosku trasie. Organ ten udzielił przedmiotowego pozwolenia wskazując w jego treści, że wyraża zgodę na przejazd pojazdów obsługujących k. drogą powiatową nr (...) na trasie: (...), na okres do 31 października 2011 r. Jednocześnie w wydanym pozwoleniu wskazał, że zgoda na przejazd dotyczy pojazdów wskazanych w załączniku nr 1 do złożonego pisma.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że skarżącej zostało przekazane pozwolenie uzyskane od Powiatowego Zarządu Dróg w T. przez Z. P. będącego zleceniodawcą wykonywanej usługi na przejazd pojazdów nienormatywnych na trasie na której przeprowadzona została kontrola w dniu (...) października 2011 r. Pozwolenie to zostało okazane zostało w trakcie kontroli pojazdu skarżącej.

Z wyjaśnień skarżącej wynika, że zleceniodawca zapewniał ją, że firma skarżącej i obsługujące ją pojazdy ciężarowe zostaną ujęte w zestawieniu załączonym do otrzymanej od PZD w T. zgody na przekroczeniu dopuszczalnej masy pojazdów. Kontrola pojazdu, będąca podstawą do wydania decyzji, której treść jest przedmiotem skargi miała miejsce w dniu (...) października 2011 r., a więc w czasie kiedy obowiązywało wydane przez Powiatowy Zarząd Dróg pozwolenie na przejazd pojazdów obsługujących pracę k. W aktach sprawy znajduje się kserokopia przedmiotowego pozwolenia, ale nie zawiera ono załącznika, w którym wymienione są pojazdy objęte zezwoleniem.

W ocenie Sądu I instancji w rozstrzyganej sprawie organy nie przeprowadziły w sposób właściwy postępowania dowodowego. W przypadku gdy Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ocenił wskazane pozwolenie jako niewystarczające do uznania go za dowód w sprawie powinien z urzędu wyjaśnić wszystkie wątpliwości związane z okazanym dokumentem.

Rozstrzygając w sprawie organy naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. ponieważ nie zbadały, czy w załączniku do posiadanej przez skarżącą decyzji (zezwolenia) jest wymieniony pojazd, który został poddany przez organ kontroli w dniu (...) października 2011 r. i który w ocenie organu nie spełniał przepisowych norm, gdyż doszło do przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o 4,900 t oraz potrójnej osi naczepy o 2,100 t, a także przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 1,900 t.

Organy zaniechały wyjaśnienia wątpliwości skarżącej i przeprowadzania wskazywanych przez nią dowodów w postaci: przesłuchania w charakterze świadka zleceniodawcy skarżącej Z. P., celem przeprowadzenia dowodu z zezwolenia PZD w T. na okoliczność uprawnienia do przewozów ponadnormatywnych oraz zwrócenia się do Powiatowego Zarządu Dróg w T. na okoliczność wydanego uprawnienia do przewozów ponadnormatywnych.

Skarżąca przewoziła pospółkę, a ta, jako materiał sypki, a więc podzielny nie spełnia kryterium przewozu na podstawie posiadanego zezwolenia zgodnie z § 8 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych z dnia 16 grudnia 2004 r. Zgodnie bowiem z ww. przepisem § 8 pkt 1 zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, może być wydane pod warunkiem, że ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne.

W ocenie Sądu I instancji skoro dokument - pozwolenie - znajdował się w posiadaniu skarżącej, to skarżąca miała podstawy do tego by uważać, że legitymuje się zezwoleniem na przejazd pojazdem ponadnormatywnym wydanym przez właściwy organ w formie prawem przepisanej. Sam dokument urzędowy zgodnie z art. 76 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Obalić taki dowód i objęte nim domniemanie można tylko innym dowodem. Takiego innego dowodu organ zaś w sprawie nie przeprowadził.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie przeprowadzone przez organy obarczone zostało wadami, które powodują, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie prawidłowego stanu faktycznego sprawy, a tym samym odniesienie się na tym etapie rozstrzygania sprawy w całości, co do zasadności podniesionych w skardze zarzutów prawa materialnego.

Z uwagi na naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a.

Główny Inspektor Transportu Drogowego złożył skargę kasacyjną na orzeczenie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skargą kasacyjną organ zarzuci:

1)

naruszenie przepisów postępowania:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1070 z późn. zm., dalej: k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że organy administracji nie przeprowadziły należycie postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie, gdyż nie wyjaśniły z urzędu wszystkich wątpliwości związanych z okazanym przez skarżącą "pozwoleniem na przejazd pojazdem nienormatywnym", przede wszystkim organ nie obalił domniemania objętego tym dokumentem urzędowym, a w szczególności nie zbadał, czy wśród pojazdów objętych tym dokumentem był pojazd skarżącej poddany kontroli, podczas gdy dokument okazany przez stronę nie mógł i w żadnym razie nie stanowił zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) i nie mógł być uznany za dokument urzędowy na tę okoliczność, wobec czego zdarzenie faktyczne, czy pojazd ten był ujęty w załączniku do rzeczonego "pozwolenia" pozostawało bez jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy, w świetle niewątpliwego ustalenia, iż strona nie posiadała w dniu kontroli stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym;

2)

naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 64 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm., dalej: PRD), art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1, art. 40c i art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej: u.d.p.) oraz załącznika nr 2 do tej ustawy, a także § 4 ust. 2, ust. 3 i § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 267, poz. 2660 z późn. zm.), § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 z późn. zm.), poprzez ich błędną wykładnię, przejawiającą się w przyjęciu przez Sąd I instancji, że:

- w ogóle dopuszczalne jest wydanie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym przy przewozie ładunku podzielnego, a takim niewątpliwie było kruszywo (pospółka) przewożone w dniu kontroli przez skarżącą, podczas gdy z treści przywołanego przepisu § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych wynika jednoznacznie, że zezwolenie takie może być wydane jedynie pod warunkiem, iż ładunek jest niepodzielny i nie może być przewieziony pojazdami, których masa, naciski osi, wymiary są dopuszczalne;

- zarząd dróg powiatowych jest organem uprawnionym do udzielenia zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którego masa i naciski osi są przekroczone, podczas gdy dyspozycja powołanych przepisów art. 64 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 4 PRD oraz § 4 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych wyraźnie zastrzega, że zezwolenie na przejazd pojazdem, którego masa i naciski osi są większe od dopuszczalnych może być udzielone wyłącznie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad i powinno mieć ono formę decyzji administracyjnej oraz charakter jednorazowy;

- dokument wyrażający zgodę zarządcy drogi powiatowej na przejazd po danej drodze pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej większej od określonej przez tegoż zarządcę w przyjętej organizacji ruchu w trybie przepisów Prawa o ruchu drogowym na 10 ton, stanowi w istocie rzeczy zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, o którym mowa w art. 64 ust. 1 PRD i art. 13g. ust. 1 u.d.p., podczas gdy w myśl tych przepisów oraz art. 4 pkt 25 u.d.p. nienormatywny jest dopiero taki pojazd, który przekracza wartości maksymalne w zakresie masy i nacisków osi określone w tych przepisach, tj. ustawie o drogach publicznych i Prawa o ruchu drogowym oraz wydanych na ich podstawie przepisach wykonawczych (rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, rozporządzeniach określających wykaz dróg o dopuszczalnych naciskach osi pojedynczych i pojedynczych napędowych), a zatem w przypadku pojazdu członowego, jaki poddany został kontroli, którego np. dopuszczalna masa całkowita jest większa od określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) i § 57 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, tj. gdy przekracza 42 tony, a nie przekraczający samo tylko ograniczenie tonażowe na danej drodze ustalone przez jej zarządcę w drodze odpowiednich znaków zakazu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił uzasadnienie wniesionych zarzutów.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Z kolei art. 183 tej ustawy stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna Głównego Inspektora Transportu Drogowego opiera się na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a.

Za podstawę wyroku z 31 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1681/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z których wynika, że podczas kontroli pojazdu członowego w dniu (...) października 2011 r. stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. Pojazdem kierował Ł. L., który wykonywał przewóz drogowy pospółki w imieniu i na rzecz B. L. Pojazd należący do skarżącej świadczył usługi transportowe w październiku 2011 r., na rzecz k. w Ł. Właściciel kopalni w dniu (...) października 2011 r., wystąpił do Powiatowego Zarządu Dróg w T. o uzyskanie pozwolenia na poruszanie się samochodów ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 10 t, na wskazanej we wniosku trasie. Powiatowy Zarząd Dróg w T. przedmiotowe pozwolenie wydał wskazując w jego treści, że wyraża zgodę na przejazd pojazdów obsługujących k. drogą powiatową nr (...) na określonej trasie w okresie do 31 października 2011 r. Jednocześnie w wydanym pozwoleniu wskazano, że zgoda na przejazd dotyczy pojazdów wskazanych w załączniku nr 1 do złożonego pisma. Skarżącej zostało przekazane pozwolenie uzyskane od Powiatowego Zarządu Dróg w T. przez Z. P. będącego zleceniodawcą wykonywanej usługi na przejazd pojazdów nienormatywnych na trasie, na której przeprowadzona została kontrola (...) października 2011 r. Pozwolenie to zostało okazane w trakcie kontroli pojazdu członowego. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Według art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. kasator w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 76, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa nie wymaga w tym wypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, wystarczy jedynie uznanie że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowi I instancji można skutecznie zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wówczas, gdy kontrolując legalność zaskarżonej decyzji nie dostrzega, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenia ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Sądowi I instancji można również zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wtedy, kiedy bezzasadnie stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, którego to naruszenia właściwy rzeczowo i miejscowo w sprawie organ administracji publicznej w ogóle się nie dopuścił. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanie w niej stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd I instancji uchylając z tych powodów decyzję musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zasadnie stwierdził, że Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył przepisy postępowania: art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestionując ustalenia faktyczne dokonane przez organ administracji publicznej Sąd I instancji wyjaśnił, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania polegało na tym, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie wyjaśnił z urzędu wszystkich wątpliwości związanych z pozwoleniem wydanym właścicielowi kopalni, które zostało okazane w trakcie kontroli pojazdu. Ponadto Sąd I instancji wyraził pogląd, że skoro ten dokument znajdował się w posiadaniu skarżącej, to miała podstawy do tego by uważać że legitymuje się zezwoleniem na przejazd pojazdem ponadnormatywnym wydanym przez właściwy organ w formie prawem przepisanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. stwierdził również, że uchybieniem dowodowym było nie wyjaśnienie, czy zgoda organu na przejazd dotyczy pojazdów wskazanych w załączniku nr 1 do złożonego pisma i czy wśród nich jest wymieniony pojazd skarżącej.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zasadnie stwierdził inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, którego to naruszenia dopuścił się Główny Inspektor Transportu Drogowego.

Według art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a., jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt, zostało uznane za błędne. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyraźnie wskazał, jakich uchybień procesowych dopuściły się organy administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Sąd może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze jak również stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie naruszył wskazanego przepisu prawa dostrzegając uchybienia procesowe które spowodowały, że stan faktyczny będący podstawą rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej nie został ustalony i przyjęty zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Obowiązkiem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., FSK 2123/04).

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji uwzględnił skargę stwierdzając inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające przede wszystkim na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów nastąpiło przez nie zebranie całego materiału dowodowego oraz przez przedwczesną ocenę niepełnego materiału dowodowego sprawy. Inaczej mówiąc, Sąd I instancji uznał że proces subsumpcji przepisów prawa materialnego do wadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy był przedwczesny.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. określono jako niewłaściwe zastosowanie, jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie naruszył prawa materialnego, ponieważ nie dokonywał wykładni przepisów prawa materialnego, które były podstawą prawną decyzji ostatecznej, jak również nie zarzucił organowi administracji publicznej błędu subsumpcji.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, która nie ma uzasadnionych podstaw.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.