II GSK 3485/15, Ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2364581

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2017 r. II GSK 3485/15 Ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Zabłocka.

Sędziowie: NSA Andrzej Kisielewicz (spr.), del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2633/14 w sprawie ze skargi A. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego

1.

oddala skargę kasacyjną,

2.

zasądza od A. w W. na rzecz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2633/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że postanowieniem z dnia (...) czerwca 2014 r. Prezes UKE, działając na podstawie art. 207 ust. 1 w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.; dalej: p.t.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), ograniczył B. S.A. oraz A. będącej podmiotem na prawach strony w postępowaniu wszczętym przez Prezesa UKE w dniu (...) maja 2014 r. w sprawie:

- określenia rynku właściwego, zgodnie z prawem konkurencji, uwzględniając uwarunkowania krajowe oraz w największym możliwie stopniu zalecenie Komisji Europejskiej i wytyczne, o których mowa w art. 19 ust. 3, w zakresie wyrobów i usług telekomunikacyjnych;

- ustalenia, czy na rynku właściwym występuje przedsiębiorca telekomunikacyjny o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorcy telekomunikacyjni zajmujący kolektywną pozycję znaczącą;

- wyznaczenia przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych zajmujących kolektywną pozycję znaczącą, w przypadku stwierdzenia, że na rynku właściwym nie występuje skuteczna konkurencja oraz nałożenia na tego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych zajmujących kolektywną pozycję znaczącą obowiązków regulacyjnych;

- utrzymania, zmiany albo uchylenia obowiązków regulacyjnych nałożonych na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych zajmujących kolektywną pozycję znaczącą przed przeprowadzeniem analizy rynku, prawo wglądu do następujących materiałów tego postępowania: 1. projektu decyzji Prezesa UKE dotyczącego rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego w wersji niejawnej; 2. danych użytych do analizy rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego (...) w zakresie, w jakim zawierają one tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm., zwanej dalej "u.z.n.k.").

W uzasadnieniu organ stwierdził, że dane zawarte w projekcie oraz użyte do przeprowadzenia analizy rynku właściwego zostały zastrzeżone przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych, zgodnie z art. 9 p.t. jako stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Dane te stanowią istotne informacje o infrastrukturze telekomunikacyjnej oraz udziałach przedsiębiorców telekomunikacyjnych świadczących usługi na rynku właściwym, które posiadają wartość gospodarczą, a ich ujawnienie stanowiłoby zagrożenie dla interesów przedsiębiorców, których dane zostałyby ujawnione. W ocenie organu, informacje o infrastrukturze telekomunikacyjnej i usługach (m.in. liczba wykorzystywanych łączy, stosunek łączy BSA do łącz własnych danego operatora i zasięg sieci poszczególnych operatorów) świadczą o skali działalności przedsiębiorcy, jego możliwości konkurowania, czy też reakcji na działania konkurentów. Znajomość tych danych przez konkurentów mogłaby prowadzić do pogorszenia pozycji rynkowej przedsiębiorców telekomunikacyjnych, a z drugiej strony ułatwić konkurentom działania mające na celu zwiększenie swojej bazy klientów.

A. wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi m.in. brak wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy w kontekście oceny, czy zachodzi konieczność ograniczenia wglądu do akt sprawy, a także niezasadne ograniczenie jej prawa wglądu do materiału dowodowego w postaci danych użytych na potrzeby przeprowadzonej analizy Rynku 5 oraz dokumentów zastrzeżonych przez B. klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa", podczas gdy dane te oraz dokumenty zastrzeżone przez B. nie zawierają, w ocenie skarżącej, tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 u.z.n.k., a w konsekwencji pozbawienie skarżącej możliwości udziału w postępowaniu. Skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił, co jest przedmiotem zastrzeżonych informacji, gdyż nie wiadomo kto jest autorem informacji, co jest źródłem tych informacji i jakiego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego dotyczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podkreślił, że w myśl art. 11 ust. 4 u.z.n.k. tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Prezes UKE miał podstawy do przyjęcia, że zgromadzone w postępowaniu dane pochodzące od przedsiębiorców telekomunikacyjnych, są informacjami wrażliwymi i stanowią w rozumieniu art. 11 u.z.n.k. tajemnicę przedsiębiorstwa. Zarówno dane zawarte w projekcie decyzji Prezesa UKE w wersji niejawnej oraz dane użyte do przeprowadzenia analizy rynku właściwego, stanowią bowiem istotne informacje o infrastrukturze telekomunikacyjnej oraz udziałach przedsiębiorców telekomunikacyjnych świadczących usługi na rynku właściwym, które bez wątpienia posiadają wartość gospodarczą, a ich ujawnienie stanowiłoby zagrożenie dla interesów przedsiębiorców, których dane zostałyby ujawnione. Informacje te świadczą o skali działalności przedsiębiorcy, jego możliwości konkurowania, czy też reakcji na działania konkurentów. Znajomość tych danych przez konkurentów mogłaby prowadzić do pogorszenia pozycji rynkowej danych przedsiębiorców telekomunikacyjnych, a także ułatwić konkurentom działania mające na celu zwiększenie swojej bazy klientów. Ponadto nie można się o nich dowiedzieć zwykłą drogą i nie zostały one ujawnione do wiadomości publicznej.

Zdaniem Sądu I instancji, z powyższego wynika, że informacje te mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, gdyż są ściśle związane z prowadzoną przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych działalnością gospodarczą i mają dla nich wartość gospodarczą oraz podjęto w stosunku do nich niezbędne działania w celu dochowania ich poufności.

Sąd I instancji zauważył ponadto, że postanowienie w przedmiocie ograniczenia prawa wglądu do materiału dowodowego ze swej istoty musi być na tyle ogólne, aby nie doszło do ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w treści samego postanowienia.

A. złożyła od wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 2633/14 skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1.

art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi podczas gdy Prezes UKE nie dokonał wszechstronnej oceny i analizy treści informacji przekazanych Prezesowi UKE przez B. S.A. (dawniej C. S.A.) i przyjął za własną ocenę dokonaną przez C., co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego ograniczenia wglądu do materiału dowodowego;

2.

art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzasadnienia nieodpowiadającego wymaganiom wskazanym w tym przepisie, w szczególności przez niedokonanie analizy przedmiotu zastrzeżonych informacji i pominięcie argumentacji i zarzutów skarżącej przytoczonych w skardze oraz nieumieszczenie w uzasadnieniu wszystkich motywów rozstrzygnięcia.

Ponadto skarżąca postawiła zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 207 ust. 1 p.t. w zw. z art. 11 ust. 4 u.z.n.k. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa C., podczas gdy dokumenty zastrzeżone przez C. nie zawierały tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu u.z.n.k. (w konsekwencji skarżąca została pozbawiona możliwości udziału w przedmiotowym postępowaniu).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że Sąd I instancji nie przedstawił żadnego własnego uzasadnienia, przyjmując jedynie, że stanowisko organu było słuszne. W efekcie uzasadnienie stanowi zestaw tez, które w żaden sposób nie zostały udowodnione i uzasadnione.

W ocenie skarżącej, Sąd I instancji nie uzasadnił szczegółowo i nie wyjaśnił motywów swojego rozstrzygnięcia w zakresie posiadania przez zastrzeżone informacje C. statusu tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 u.z.n.k., nie wyjaśnił, dlaczego podzielił argumentację organu w tym zakresie, nie przedstawił więc własnych motywów rozstrzygnięcia.

Skarżąca podkreśliła, że ani organ ani Sąd I instancji w zakresie przesłanki kluczowej dla możliwości uznania danej informacji za stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa, tj. posiadania przez taką informację wartości gospodarczej, nie wykazali, jak zastrzeżone informacje mogą być przez inne podmioty wykorzystane w sposób, który zaoszczędzi im wydatków lub przyniesie zyski.

W piśmie procesowym z dnia 27 lipca 2017 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga kasacyjna nie została uwzględniona.

Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest uznanie przez Prezesa UKE w postanowieniu z dnia (...) czerwca 2014 r. wydanym na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne, ograniczającym prawo do wglądu do materiału postępowania, po pierwsze projektu decyzji Prezesa UKE dotyczącego rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego w wersji niejawnej, a po drugie danych użytych do analizy rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego, za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła, że Sąd I instancji niewłaściwie ocenił ustalenia organu co do tego, że sporne dane dotyczące rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i w konsekwencji błędnie zastosował art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przyjmując, że te informacje są tajemnicą przedsiębiorstwa. Zdaniem skarżącej, te informacje nie mają wartości gospodarczej, ponieważ ich wykorzystanie nie przyniesie innym podmiotom zysków ani nie zaoszczędzi im wydatków.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Nie ulega wątpliwości, że informacje dotyczące rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego rodzajowo mieszczą się w pojęciu informacji, które mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa. Są to bowiem m.in. informacje o infrastrukturze telekomunikacyjnej, sposobach wykorzystania tej infrastruktury oraz udziałach przedsiębiorców telekomunikacyjnych świadczących usługi na rynku właściwym. Poza sporem jest również, że te informacje mają charakter poufny. Nie są udostępnione do wiadomości powszechnej. Z akt sprawy wynika, że C. S.A. oznaczyła dokumenty zawierające wspomniane dane klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa".

Ma rację wnosząca skargę kasacyjną, że informacja stanowiąca tajemnicę przedsiębiorstwa musi mieć dającą się obiektywnie ocenić wartość gospodarczą. Przyjmuje się jednak, że ta wartość gospodarcza nie musi być znacząca, może być też aktualna lub potencjalna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił ustalenia organu, co do tego, że informacje dotyczące rynku świadczenia hurtowych usług dostępu szerokopasmowego mają wartość gospodarczą. Wiedza na temat infrastruktury telekomunikacyjnej i usługach, w tym m.in. o zasięgu sieci poszczególnych operatorów, a w konsekwencji o pozycji rynkowej przedsiębiorcy, ma albo co najmniej może mieć gospodarcze znaczenie dla konkurentów B. S.A.

Mając to wszytko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.