Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1769701

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 8 stycznia 2015 r.
II GSK 1892/13
Rozstrzygnięcie „w granicach danej sprawy”. Błędne oddalenie skargi jako następstwo wadliwego wykonania funkcji kontrolnej. Zarzut błędnego oddalenia skargi. Charakter przepisu upoważniającego ministra finansów do uregulowania szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej. Dochody z rolnictwa jako warunek uzyskania premii zalesieniowej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Gronowski.

Sędziowie: NSA Czesława Socha, del. WSA Inga Gołowska (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 169/13 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia (...) lutego 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych

1.

oddala skargę kasacyjną;

2.

zasądza od K. O. na rzecz Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z 26 czerwca 2013 r. sygn. akt: I SA/Ol 169/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. oddalił skargę K. A. O. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z (...) lutego 2013 r., Nr (...) w przedmiocie przyznania pomocy na zalesianie.

Sąd I instancji przyjął, że zasady i tryb przyznawania pomocy finansowej z tytułu zalesiania zostały uregulowane przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 329, z późn. zm.). Akt ten został wydany na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.). Z kolei ta ustawa w art. 1 pkt 1 wskazuje na rozporządzenie Rady (WE) nr 1689/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.UE.L 277.1), oraz na przepisy Unii Europejskiej wydane w trybie tego rozporządzenia, jako określające zadania i sposób działania organów państw członkowskich w zakresie zasad przyznawania poszczególnych rodzajów pomocy ze środków Funduszu.

W art. 25 ust. 2 ustawa stanowi, że w razie śmierci beneficjenta po przyznaniu pomocy, następcy prawnemu beneficjenta pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli: spełnia on warunki pomocy; nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1 (przepisom unijnym) oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc; zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą; środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone. Szczegółowe warunki przyznawania pomocy na zalesienie gruntów rolnych i innych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. Z przepisów rozporządzenia wynika, że płatności przysługują rolnikowi (§ 4 ust. 1) i składają się z trzech części (§ 8 ust. 1) Jedną z nich jest premia zalesieniowa, która stanowi "zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów, wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na leśne". Zgodnie z § 8 ust. 8 przysługuje ona tylko rolnikowi uzyskującemu co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Premia zalesieniowa nie dotyczy, jak to argumentuje skarżąca "kosztów dotrzymania zobowiązania tj. "prowadzenia założonej uprawy leśnej przez okres 15 lat (§ 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), a stanowi rodzaj renty wyrównującej ubytek w dochodach rolnika (w ocenie Sądu - przez okres, w którym nie będzie mógł uzyskiwać dochodów z gospodarki leśnej) Kosztów prac pielęgnacyjnych i ochrony założonej uprawy leśnej dotyczy premia pielęgnacyjna. Skoro ustawodawca przyznaje ją przez okres 5-ciu lat, to tym samym uwzględnia okoliczność, że las 5-cio letni nie wymaga już tego typu zabiegów.

Kryterium osiągania dochodów z rolnictwa jest decydujące także w sytuacji przejęcia zobowiązań rolnika dotyczących wypełniania warunków przyznania pomocy na zalesianie przez jego spadkobiercę, o czym stanowi § 16a ust. 9 rozporządzenia. Podkreślić należy, że przepisy aktów prawa krajowego należy interpretować z uwzględnieniem zasad i warunków przyznawania pomocy określonych przepisami prawa unijnego. Według art. 43 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 1689/200 premia przysługuje rolnikom lub ich stowarzyszeniom, uprawiającym dane grunty przed ich zalesieniem. Natomiast w myśl art. 31 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr.1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005, dla celów art. 43 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1689/2005 rolnik oznacza osobę, która poświęca zasadniczą część swojego czasu pracy na działalność rolniczą i uzyskuje z niej znaczną część swoich dochodów według szczegółowych kryteriów określonych przez państwo członkowskie.

Ustawodawca krajowy ustalił "znaczną część" dochodów rolnika na poziomie minimalnym, w sytuacji, gdy osiąga on także inne dochody. Zauważyć też należy, że nie nakazał badania, czy rolnik poświęca "zasadniczą część swojego czasu pracy na działalność rolniczą" Niemniej z treści § 3 pkt 1 rozporządzenia wynika, że przez dochody z rolnictwa należy rozumieć dochody z pracy w gospodarstwie rolnym lub dochody z tytułu prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej. Określony we wskazanym przepisie sposób ustalania tych dochodów, poprzez odniesienie do zasady ustalania przeciętnych dochodów z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych na podstawie liczby hektarów przeliczeniowych, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym według przepisów ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym niewątpliwie dowodzi, że chodzi o pracę w indywidualnym gospodarstwie rolnym, stanowiącym własność lub współwłasność rolnika. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 ustawy o podatku rolnym obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie fizycznej, która jest właścicielem gospodarstwa rolnego, a w przypadku współwłasności na tej osobie, która to gospodarstwo prowadzi w całości. Na zalesienie mogą być przeznaczone grunty stanowiące wyłącznie własność lub współwłasność rolnika lub jego małżonka (§ 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Zatem ubytek dochodu, z racji którego przyznawana jest premia zalesieniowa, należy rozpatrywać w kontekście tego tytułu władania gruntem.

Skoro, stosownie do § 16a ust. 9 rozporządzenia, premia zalesieniowa przysługuje wyłącznie temu spadkobiercy, który co najmniej 25% dochodów uzyskuje z rolnictwa to powinien on wykazać, że pracował w gospodarstwie rolnym stanowiącym jego własność (współwłasność) lub w gospodarstwie rolnym spadkodawcy w charakterze domownika. Samo nabycie spadku, w skład którego wchodzi współwłasność gospodarstwa rolnego nie oznacza, że spadkobierca spełnia warunki do uzyskania płatności, które przysługiwały spadkodawcy z racji prowadzenia gospodarstwa rolnego, z którego część przeznaczył na zalesienie.

Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że umowa dzierżawy gruntów z 26 listopada 2010 r. zawarta z H. R. na ogólną powierzchnię 2,01 ha oraz umowa dzierżawy z 14 września 2010 r. zawarta z P. O. na ogólną powierzchnię 0,8541 ha, nie są dokumentami dowodzącymi, że skarżąca pracowała w indywidualnym gospodarstwie rolnym i osiągała z tego tytułu dochód. Zauważyć należy, że według ustaleń organu I instancji to te osoby, jako właściciele gruntów figurowali w 2011 r. w rejestrach Urzędu Miejskiego jako posiadacze gruntów rolnych, stanowiących gospodarstwo rolne w myśl ustawy o podatku rolnym. Sąd zauważa też, że powyższym dokumentom tj. umowom dzierżawy nadano datę pewną odpowiednio: 1 i 2 sierpnia 2012 r. (k.47 i 46 akt adm.). Funkcją daty pewnej (poprzez uczynienie wzmianki na umowach przez notariusza - art. 81 § 2 pkt 2 K.c) jest uczynienie jawnym i możliwym do stwierdzenia, że strony dokonały czynności prawnej najpóźniej w określonej dacie.

Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą, a wynikającej z § 9 ust. 5 pkt 3 rozporządzenia możliwości załączenia do wniosku jednego z dwóch rodzajów zaświadczeń wydawanych przez organ gminy tj. o wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym albo o liczbie hektarów przeliczeniowych, stanowiących podstawę opodatkowania podatkiem rolnym, ustalonej na podstawie ustawy o podatku rolnym należy wyjaśnić, że ma to tylko takie znaczenie, że w przypadku zaświadczenia o liczbie hektarów przeliczeniowych organy Agencji same ustalają dochód z pracy w gospodarstwie rolnym. Sposób ustalania dochodów z rolnictwa został podany w § 3 pkt 1 rozporządzenia. Zatem nie można przyjmować, że wydane przez organ gminy zaświadczenie o wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym może być oparte na innych danych niż określone w tym przepisie.

W tych okolicznościach skarga została oddalona.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w całości złożyła K. A. O. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. zarzuciła:

A. w trybie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej-p.p.s.a.), naruszenie prawa materialnego, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1.

art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), w zw z § 16a pkt 9 w zw z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. u z 2009 r. Nr 48, poz. 390 z późn. zm.)-poprzez błędną wykładnię, B. w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1.

art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez dokonanie przez Sąd odmiennych ustaleń faktycznych, które nie były przedmiotem ustaleń obu organów administracyjnych a także nie były przez nie kwestionowane w zakresie ważności oraz czasookresu obowiązywania treści przedstawionych przez stronę postępowania umów dzierżawy w kontekście obowiązku rozstrzygania przez Sąd w granicach danej sprawy,

2.

art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji gdy była ona uzasadniona,

3.

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zachodziła określona we wskazywanym przepisie okoliczność uzasadniająca stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji organu a także o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w tym kosztach zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych.

Uzasadniając skargę kasacyjną skarżąca przedstawiła uzasadnienie wniesionych zarzutów oraz stanowisko w sprawie.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie sporządzono.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, art. 175 § 1, art. 176 oraz art. 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem zaistniały podstawy do rozpoznania skargi kasacyjnej.

Z treści art. 174 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna K. A. O. została oparta na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 ww. ustawy. W tej sytuacji Sąd II instancji w pierwszej kolejności, co do zasady, musi odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku wykluczenia tego rodzaju naruszeń Sąd może dokonać kontroli stosowania przepisów prawa materialnego przez organy i sposobu oceny tego procesu dokonanej przez Sąd I instancji.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Art. 3 § 1-Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w istocie nie zawiera samodzielnej treści normatywnej ponad to, co wynika z art. 1 ustawy oraz art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), przepis ten należy zatem zaliczyć do tych, które regulują prawo do sądu (por. wyrok NSA z 27 lutego 2008 r. sygn. akt: I OSK 1447/07 LEX nr 391744). Jest niewątpliwe, że skarżący uzyskał prawo do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Miał zagwarantowane prawo uruchomienia procedury sądowej poprzez możliwość wniesienia skargi i uzyskał rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w sprawie zainicjowanej tą skargą. Nadto, postanowienia art. 3 p.p.s.a. wyznaczają zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy Sąd rozpoznający skargę, uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie. Przepis ten nie określa jednak wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej nie oznacza naruszenia tego przepisu. Również z tego względu zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a. uznać należy za chybiony.

W rozpoznawanej sprawie nie naruszono także art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa w wskazanym przepisie oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Innymi słowy chcąc skutecznie postawić zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżąca powinna wykazać, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że WSA w O. naruszył cyt. art. 134 § 1 ustawy.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, autor skargi kasacyjnej zarzucił wymienionemu orzeczeniu "naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy była ona uzasadniona".

W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, kontrolę działalności administracji publicznej oznacza porównywanie czynności organów administracji z wzorcem normatywnym (normami prawnymi) stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Sądy administracyjne kontrolują więc prawidłowość rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, z punktu widzenia całokształtu przepisów prawa stosowanych przez organ w celu wydania rozstrzygnięcia na gruncie ustalonego stanu faktycznego, a więc z punktu widzenia jego zgodności z przepisami proceduralnymi, przepisami prawa materialnego, a także przepisami ustrojowymi (kompetencyjnymi). Innymi słowy, kontrola działalności administracji koncentruje się na: kontroli rekonstrukcji norm proceduralnych stanowiących podstawę oceny realizacji prawnych wymogów ustalania faktów; kontroli sposobu prawnej kwalifikacji tych faktów, co odnosi się do materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia administracyjnego, w tym również w zakresie dotyczącym kontroli wykładni prawa przeprowadzonej przez organ; przez pryzmat zaś przepisów ustaw procesowych określających prawne wymogi odnośnie uzasadnienia decyzji administracyjnej, kontroli konkretnego sposobu ustalenia w konkretnej sprawie faktycznych podstaw rozstrzygnięcia. Konsekwencją oceny o niezgodności kontrolowanego rozstrzygnięcia z wzorcem normatywnym stanowiącym kryterium przeprowadzanej kontroli jest to, że sąd administracyjny rozstrzygnięcie to dyskwalifikuje, poprzez jego wyeliminowanie z obrotu prawnego zobowiązując jednocześnie organ administracji, który je wydał do ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W przeciwnym wypadku - a więc tak jak w rozpoznawanej sprawie - tj. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę tę oddala, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Z powyższego wynika więc jednoznacznie, że przepis art. 151 p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym, który nie może stanowić samoistnej podstawy skargi kasacyjnej (wyrok NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt: II OSK 2077/10.). W tej mierze, uwzględniając powyżej przedstawione uwagi podkreślenia wymaga, że błędne oddalenie skargi, samo w sobie nie polega na błędnym zastosowaniu i tym samym na naruszeniu art. 151 p.p.s.a. Stanowi ono bowiem skutek błędu popełnionego na etapie poprzedzającym, a mianowicie na etapie kontroli zaskarżonego aktu z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa, które wojewódzki sąd administracyjny stosował lub powinien był zastosować, jako normatywne wzorce kontroli legalności tego aktu. Błędne rozstrzygnięcie, jest więc jedynie następstwem błędu zasadniczego, polegającego na wadliwym wykonaniu funkcji kontrolnej, o której mowa w art. 1 § 2 p.u.s.a. W związku z tym, zarzutowi naruszenia art. 151 p.p.s.a., towarzyszyć musi konieczne i niezbędne, w sytuacji jego postawienia, powiązanie go z konkretnymi przepisami, czy to prawa materialnego, czy to z przepisami postępowania, w odniesieniu do których wykazywane ich naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny polegałoby na wadliwym przeprowadzeniu przez sąd kontroli ich zastosowania oraz wykładni przez organ administracji, który wydał zaskarżony akt.

W rozpatrywanej sprawie, zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., nie może więc odnieść skutku oczekiwanego przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie został on postawiony w sposób, który uwzględniając wszystkie przedstawione powyżej wymogi, umożliwiałby jego merytoryczną ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny. Co więcej, autor skargi kasacyjnej w jej pisemnych motywach nie zawarł uzasadnienia tego zarzutu. Również więc z punktu widzenia uchwały pełnego składu sędziów NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt: I OPS 10/09, stwierdzić należy, że omawiany zarzut, wobec jego wadliwości, nie może być uznany za skuteczny.

Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy postawiony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy.

Po pierwsze, zarzut ten powinien być sformułowany w ramach podstawy wynikającej z art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Po wtóre, w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy, ustawodawca nie precyzuje co należy rozumieć przez pojęcie naruszenia prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Należy przyjąć, że chodzi o naruszenie nie tylko norm z zakresu prawa administracyjnego materialnego, ale i z zakresu innych dziedzin prawa, które organ administracyjny powinien był zastosować przy wydaniu orzeczenia. Generalnie ujmując, naruszenie prawa materialnego może mieć dwojaką postać. Może polegać na błędnej wykładni prawa. Z taką sytuacją mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracyjny błędnie przyjął, że określony przepis prawny obowiązuje lub nie obowiązuje w danej sprawie, albo niewłaściwie zinterpretowano treść lub znaczenie tego przepisu. W konsekwencji wadliwie została ustalona norma prawna znajdująca w sprawie zastosowanie. Naruszenie prawa może polegać na niewłaściwym zastosowaniu prawa. Ma to miejsce w przypadku, gdy organ administracyjny prawidłowo ustalił treść normy prawnej, ale błędnie ją zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy. Uchylenie orzeczenia z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczeń. Z jednej strony może nastąpić tylko wówczas, jeżeli to naruszenie "miało wpływ na wynik sprawy". Należy przez to rozumieć związek przyczynowy między treścią ukształtowanego w orzeczeniu stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego a naruszeniem norm prawa materialnego.

Autor skargi kasacyjnej nie wskazał czy zarzuca dokonanie błędnej wykładni czy też niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa bowiem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy, nie tylko nie został powiązany z żadnym przepisem prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zawarto uzasadnienia dla postawionego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy. Dostrzeżona wadliwość powoduje, że omawiany zarzut, nie może być uznany za skuteczny.

Także zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia:

1)

szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:

a)

tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,

b)

szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,

c)

szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,

d)

działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,

e)

działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy

- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań;

Wedle ust. 1a, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczące działań objętych programem, w których warunkiem przyznania pomocy jest spełnianie, w ramach wzajemnej zgodności w rozumieniu art. 19 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz.UE.L 25 z 28.01.2011, s. 8), wymogów, norm lub minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi: wyrażoną w procentach wielkość zmniejszenia pomocy w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, a także przypadki, które uznaje się za drobną niezgodność, biorąc pod uwagę przeprowadzanie oceny zgodnie z zasadami określonymi w art. 51 ust. 4 rozporządzenia nr 1698/2005, art. 47, art. 71 i art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009, jak również wielkość gospodarstwa rolnego oraz jego położenie geograficzne oraz szczegółowe warunki i tryb podejmowania działań, o których mowa w art. 51 ust. 2 i art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, w przypadku niestosowania zmniejszeń lub wykluczeń określonych w tych przepisach, mając na względzie zapewnienie współmierności tych działań do rodzaju stwierdzonych niezgodności i ograniczenie ich nadmiernej uciążliwości dla beneficjenta.

Jak z powyższego wynika, przepis ten skierowany jest do właściwego ministra i jest tzw. przepisem upoważniającym, co oznacza, że zawiera ona wytyczną kierunkową do określonego podmiotu by ten uregulował określoną materię prawną w formie aktu podustawowego. Przepis ten nie jest więc źródłem praw i obowiązków dla strony postępowania.

Autor skargi kasacyjnej powiązał ten przepis z § 16a pkt 9 w zw z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zarzucając Sądowi I instancji dokonanie jego błędnej wykładni. Skarżący kasacyjnie upatruje wadliwości tej wykładni w tym, że "uzależniono sposób obliczenia wysokości dochodu z rolnictwa, rozumianego jako atrybut konieczności ponoszenia daniny publicznej w postaci podatku rolnego".

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego zarzutu.

Istota problemu prawnego jaki zarysował się w przedmiotowej sprawie poddanej kontroli instancyjnej, dotyczyła tego czy skarżącą jako następczyni prawna, po zmarłym ojcu Z. O., uprawniona jest do otrzymania premii zalesieniowej.

Organy administracji skonstatowały, że dochody z pracy w gospodarstwie rolnym mogą być wykazane tylko przez osoby, które są podatnikami podatku rolnego. Stanowisko organów zyskało aprobatę Sądu I instancji, który dodatkowo zaakcentował, że beneficjentem tego rodzaju pomocy może być osoba, która jest właścicielem działek rolnych zgłoszonych do płatności oraz uzyskuje co najmniej 25% dochodów z rolnictwa. Dodatkowo wskazano, że w przepisach prawa wspólnotowego desygnatem nazwy "rolnik" jest osoba, która poświęca zasadniczą część swojego czasu pracy na działalność rolniczą i uzyskuje z niej znaczną część swoich dochodów wg kryteriów określonych przez państwo członkowskie. (art. 43 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 1689/2005).

Argumentacja WSA w O. przedstawiona w zaskarżonym wyroku zasługuje na aprobatę.

W stanie faktycznym sprawy, który nie został skutecznie zakwestionowany w sprawie, stwierdzono, że skarżąca nie była właścicielem działek objętych wnioskiem płatnościowym. Co więcej, skarżąca przedłożyła dwa zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z których wynikało, że w 2011 r. nie uzyskała żadnych dochodów ani na zasadach ogólnych ani z działów specjalnych produkcji rolnej. Dochód, który jest wyliczany, nie jest dochodem hipotetycznym bowiem ustawodawca użalenia przyznanie premii od osiągnięcia dochodu z rolnictwa i wskazuje na konkretną wielkość tego dochodu na poziomie 25%.

Okoliczność, że skarżąca nie była właścicielem i nie osiągnęła żadnego dochodu, już same w sobie powodowały, że nie należała się jej premia zalesieniowa. Potwierdzała to treść § 4 ust. 2 pkt 2, 9 ust. 5 pkt 3, pkt 6, 16a ust. 9, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 48, poz. 390).

Ustosunkowując się do zagadnienia powiązania dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym z byciem podatnikiem podatku rolnego, to należy zaznaczyć, że w § 3 cyt. rozporządzenia, ustawodawca posłużył się kryterium dochodu z rolnictwa, wskazując, że dochód ten jest obliczony na podstawie hektarów przeliczeniowych, stanowiącej podstawę opodatkowania podatkiem rolnym. Elementem konstrukcyjnym warunkującym wyliczenie dochodu z rolnictwa jest "hektar przeliczeniowy", ten, który ustala się na potrzeby opodatkowania podatkiem rolnym.

W przedmiotowej sprawie, jednoznacznie ustalono, że skarżąca nie była podatnikiem podatku rolnego gdyż nie byłą adresatem normy zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz. u z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.).

Tym samym, biorąc pod uwagę w realiach tej sprawy: definicję rolnika zawartą w cyt. art. 43 ust. 1 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 1689/2005, kryterium dochodów osiąganych z rolnictwa oraz niepodleganie opodatkowaniu podatkiem rolnym, zasadnie w tej sprawie powiązano dochody osiągane z rolnictwa z podleganiem opodatkowaniu podatkiem rolnym.

Powyższe potwierdza, że kontrola legalności decyzji dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa.

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W skład tych kosztów wchodzi 180,00 zł tytułem wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego określonego w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.