Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1616436

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 21 listopada 2013 r.
II GSK 1053/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Korycińska.

Sędziowie: NSA Janusz Zajda, del. WSA Inga Gołowska (spr.).

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 656/11 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia (...) sierpnia 2011 r. nr (...) w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym

1.

oddala skargę kasacyjną;

2.

zasądza od K. S. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego

Uzasadnienie faktyczne

1. Wyrok Sądu I Instancji i przedstawiony przez ten Sąd tok postępowania przed organami administracji.

1.1.Wyrokiem z 22 lutego 2012 r. sygn. akt: III SA/Wr 656/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. oddalił skargę K. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z (...) sierpnia 2011 r. Nr (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

1.2.Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją, Główny Inspektor Transportu Drogowego-po rozpatrzeniu odwołania K. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "T. C. K. S." we W., od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z (...) marca 2011 r. o nałożeniu kary pieniężnej w łącznej wysokości 6.950,00 zł-uchylił pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i nałożył na odwołującą się stronę karę pieniężną w kwocie 5.950,00 zł za stwierdzone naruszenia lp. 11.4 ust. 2, lp. 10.3 a i b, lp. 10.2 a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 125, poz. 1071 z późn. zm., dalej-k.p.a.), art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8, ust. 2 pkt 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej-u.t.p.) oraz lp. 10.2, lp. 10.3, lp. 11.4 ust. 2, lp. 11.2 ust. 4 załącznika do tej ustawy, art. 6 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz.UE.L 2006.102.1), art. 15 ust. 1, 2 i 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE. L. 370 z 31 grudnia 1985 r. z późn. zm.). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło:

1)

skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego;

2)

przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego;

3)

nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych;

4)

okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy.

Ustalenia te poczynili inspektorzy transportu drogowego podczas kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego. Po trzykrotnym uchyleniu rozstrzygnięć organu I instancji przez organ odwoławczy i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ wydał w dniu (...) marca 2011 r. decyzję.

Na skutek rozpoznania odwołania, organ odwoławczy uchylił decyzję i nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 5.950,00 zł. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że z art. 8 ust. 1-5 i ust. 8 rozporządzenia (WE) 561/2006, wynika, że kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego odpoczynku (ust. 1). W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku (ust. 2). Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku (ust. 3). Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku (ust. 4). Na zasadzie odstępstwa od przepisów ust. 2, w ciągu 30 godzin od zakończenia dziennego lub tygodniowego okresu odpoczynku, kierowca należący do kilkuosobowej załogi musi skorzystać z kolejnego dziennego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 9 godzin (ust. 5). Jeżeli kierowca dokona takiego wyboru, dzienne okresy odpoczynku i skrócone tygodniowe okresy odpoczynku poza bazą można wykorzystywać w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsce do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju (ust. 8). Wg zaś art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50,00 zł do 15.000,00 zł, przy czym-w odniesieniu do kontroli w przedsiębiorstwie-suma kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli nie może przekroczyć kwoty 30.000,00 zł (art. 92 ust. 2 u.t.d.). W konsekwencji skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny podlega karze w kwocie 100,00 zł, natomiast za każdą rozpoczętą kolejną godzinę-200,00 zł (lp. 10.2 lit. a), b) załącznika do u.t.d.).

Organ odwoławczy wskazał na analizę trzech wykresówek jednego z kierowców strony skarżącej, z których wynikało, że kierowca ten skrócił dzienny czas odpoczynku:

* w pierwszym przypadku-o 2 godziny i 30 minut z wymaganego 9 godzinnego (wykorzystał 6 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku);

* w drugim-o 1 godzinę i 10 minut (wykorzystując 7 godzin i 50 minut);

* w trzecim-o 1 godzinę i 20 minut (wykorzystując 7 godzin i 40 minut)- przy czym w żadnym przypadku nie stwierdzono na wykresówkach zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006-pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Wobec takich ustaleń organ odwoławczy uznał, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym prawidłowo nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 1.100,00 zł (lp. 10.2 lit. a, b załącznika do u.t.d.).

W kwestii naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ odwoławczy przywołał art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006-po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego) i ponownie art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 u.t.g. Analiza zapisów wykresówki jednego z kierowców skarżącego wykazała, że doszło do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 3 godziny i 30 minut, gdyż kierowca prowadził pojazd przez 8 godzin bez wymaganej 45 minutowej przerwy, przy czym nie stwierdzono na wykresówkach zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, organ odwoławczy wskazał na art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i ponownie na art. 92 ust. 1 pkt 8 i ust. 2 u.t.d., podnosząc, że analiza siedmiu wykresówek kilku kierowców zatrudnionych przez skarżącego wykazała brak danych o okresach aktywności kierowcy w związku z przejazdem kierowcy:

1)

z P. do W.-kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z 14 września 2007 r. w P., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu 15 września 2007 r. we W;

2)

z miejscowości Ł do W-kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z 20 września 2007 r. w miejscowości Ł, a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu 24 września 2007 r. we W;

3)

z miejscowości S do P T-kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z 7 listopada 2007 r. w S, a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu 8 listopada 2007 r. w P T;

4)

z miejscowości K do B-kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z 5 grudnia 2007 r. w K, a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu 8 grudnia 2007 r. w B;

5)

z L do W-kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z 12 grudnia 2007 r. w L; następnie kierowca nie ma zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, po czym w dniu 14 grudnia 2007 r. rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki we W;

6)

z miejscowości S. do miejscowości B.-kierowca zakończył użytkowanie wykresówki z 9 grudnia 2007 r. w S., a rozpoczął użytkowanie kolejnej wykresówki w dniu 10 grudnia 2007 r. w miejscowości B.;

7)

z siedziby lub miejsca zamieszkania kierowcy do B.-kierowca rozpoczął użytkowanie wykresówki z 30 listopada 2007 r., wcześniej kierowca ma zaświadczenie o nieprowadzeniu pojazdu do dnia 27 listopada 2007 r., gdy to w tym dniu zakończył prowadzenie pojazdu we W.

Organ przywołał art. 9 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, według którego czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki.

Organ II instancji nie znalazł także podstaw do zastosowania art. 97 ust. 7 u.t.d., a przedsiębiorca nie udowodnił, że nie mógł przewidzieć powstania naruszeń. Zwrócił przy tym uwagę, że przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń, czego wyrazem jest art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, obligujący przedsiębiorstwo transportowe do takiej organizacji pracy kierowców, by mogli oni przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie wystąpiło na terytorium Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.

2. Skarga do Sądu I instancji.

2.2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na powyższą decyzję, K. S. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając ich wydanie z naruszeniem:

- art. 138 § 2 k.p.a.-poprzez nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części;

- prawa materialnego-poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 9 rozporządzenia (WE) 561/2006 i art. 15 ust. 2 i 3 rozporządzenia 3821/85 WE;

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz rozporządzenia nr 3821/85 EWG w zw. z art. 31 ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców-przez błędną i sprzeczną z poprzednim stanowiskiem organu odwoławczego ocenę materiału dowodowego;

- art. 80 k.p.a.-poprzez sprzeczną ocenę naruszeń przepisów dotyczących czasu pracy kierowców w kolejnych decyzjach w tej sprawie;

- art. 8 k.p.a.-poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie kontroli drogowej oraz nieprzeprowadzenie faktycznego postępowania wyjaśniającego;

- art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a.-poprzez ustalenie naruszeń bez indywidualnie określonych dowodów z analizowanych podczas kontroli dokumentów okazanych przez kontrolowanego, gdy z całokształtu materiału dowodowego stwierdzone naruszenia nie wynikały, a także nieustalenie i nierozważenie stanu faktycznego sprawy w zakresie naruszeń opisanych w lp. 11.4 w postaci okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, które nie zawierają wszystkich danych o okresach aktywności kierowców, bez ustalenia faktycznej aktywności kontrolowanych kierowców na podstawie okazanych przez stronę dowodów potwierdzających ciągłość ich aktywności zawodowej.

2.2.Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu I instancji.

3.1. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. uznał, że skarga była niezasadna.

3.2.W pisemnych motywach wyroku, Sąd I instancji stwierdził, że tzw. wykresówka stanowi szczególny środek dowodowy w postępowaniu administracyjnym. Jest to bowiem karta wkładana do urządzenia rejestrującego a przeznaczona do zapisywania i przechowywania zarejestrowanych danych, na którym urządzenia znakujące zapisują w sposób ciągły informacje podlegające rejestracji: czas jazdy, odpoczynek, praca inna niż jazda, przebyta droga, czas do dyspozycji, prędkość pojazdu, rejestracja różnych aktywności kierowcy. Kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Każdy kierowca ma obowiązek mieć ze sobą i przedstawiać do kontroli wykresówki za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, a jeśli nie może przedstawić wykresówki, gdyż był na urlopie, zwolnieniu chorobowym i nie prowadził pojazdu, jest zobowiązany przedstawić zaświadczenie. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Wykresówki są przypisane do kierowcy a nie do pojazdu. Organy inspekcji transportu drogowego zbadały wykresówki, których zapisy pozwoliły stwierdzić, że w trzech przypadkach opisanych w decyzjach obu instancji doszło do skrócenia dziennego czasu odpoczynku kierowcy (o 2 godziny i 30 minut, o 1 godzinę i 10 minut oraz o 1 godzinę i 20 minut). Zarejestrowane informacje wskazują zarówno konkretne dni, jak i godziny nieprzerwanego odpoczynku kierowcy, co umożliwia ustalenie, czy kierowca skorzystał w pełni z wymaganego przepisami dziewięciogodzinnego dziennego czasu odpoczynku, czy też doszło do skrócenia tego okresu.

Skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby przynajmniej uprawdopodobnić nieprawidłowość danych odczytanych z dostępnego rejestru. Tym samym nie było powodów, by kwestionować ustalenia organów poczynione na podstawie urządzeń rejestrujących. W tym też zakresie nie można zgodzić się z zarzutami skarżącego o naruszeniu reguł proceduralnych wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., ponieważ organy wskazały na dowody, które ukształtowały stan faktyczny w sprawie, a przy ocenie tych dowodów nie przekroczyły granic zakreślonych w art. 80 k.p.a., wyprowadzając logiczne i spójne wnioski z wykorzystanych rejestrów.

WSA we W. wskazał, że organy prawidłowo wywiodły, że badane wykresówki nie zawierały zapisów dających podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, według którego "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój". Jeżeli poczynione niewadliwie ustalenia organów pozwoliły stwierdzić naruszenie przy wykonywaniu przewozu drogowego dziennego czasu odpoczynku kierowcy poprzez niewykorzystanie pełnego okresu odpoczynku (art. 8 ust. 1-5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006) bez wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 12 tego rozporządzenia, przeto-stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., w zw. z lp. 10.2 załącznika do u.t.d.-organy inspekcji transportu drogowego były uprawnione do ukarania przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy.

Organy ustaliły, że w dniu 13 grudnia 2007 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny i 30 minut (między godz. 1115 a 2025), ponieważ prowadził pojazd przez 8 godzin bez wymaganej czterdziestopięciominutowej przerwy, przy czym-podobnie jak w przypadku ustaleń dotyczących skrócenia dziennego czasu odpoczynku-na wykresówkach nie stwierdzono zapisów wskazujących na możliwość zastosowania wyjątku określonego w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Skarżący nie wskazał okoliczności, które mogłyby przynajmniej uprawdopodobnić nieprawidłowość danych odczytanych z dostępnego rejestru. Tym samym nie było powodów, by kwestionować ustalenia organów poczynione na podstawie urządzeń rejestrujących. Skoro poczynione niewadliwie ustalenia organów pozwoliły stwierdzić przekroczenie przy wykonywaniu przewozu drogowego maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy (art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006) bez wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 12 tego rozporządzenia, przeto-stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., w zw. z lp. 10.3 załącznika do u.t.d.- organy inspekcji transportu drogowego były uprawnione do ukarania przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy.

Kontrola w przedsiębiorstwie transportowym wykazała również istnienie siedmiu wykresówek niezawierających wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, co zdaniem organów naruszało art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 ("Kierowcy stosują wykresówki w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, to okresy wymienione poniżej w ust. 3 tiret drugie lit. b, c i d są nanoszone na wykresówkę ręcznie, automatycznie lub w inny sposób, czytelnie i bez zabrudzenia wykresówki."). Aktywność kierowcy jest jednym z elementów, który ma odzwierciedlać urządzenie rejestrujące. Dlatego też okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy-jak stwierdzono w siedmiu okazanych wykresówkach-zostało obwarowane ustawową sankcją według art. 92 ust. 1 pkt 8 u.t.d., w zw. z lp. 11.4 ust. 2 załącznika do u.t.d. Jeżeli więc strona skarżąca nie przeciwstawiła ustaleniom organów okoliczności, które chociażby uprawdopodobniały nieprawidłowość dokonanych zapisów, przeto nie było podstaw, by przy ocenie zebranych w postępowaniu dowodów odmówić wiarogodności informacjom zawartym w urządzeniu rejestrującym.

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na obowiązek przedsiębiorstw transportowych do takiej organizacji pracy kierowców, aby mogli oni przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 i przepisów zawartych w rozdziale II (Załoga, czasy prowadzenia pojazdu, przerwy i okresy odpoczynku) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 561/2006) oraz na odpowiedzialność takich przedsiębiorstw za naruszenie przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie nastąpiło na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim (art. 10 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia (WE) nr 561/2006). Niewadliwe było także odstąpienie przez organ II instancji od nałożonej na skarżącego w decyzji I instancji, kary pieniężnej za nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) (lp. 11.2 ust. 4 załącznika do u.t.d.), skoro w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie potwierdził uchybień w tym zakresie.

4. Skarga kasacyjna.

4.1.Skarżący K. S. działający przez pełnomocnika adwokata zaskarżył powyższy wyrok w całości. Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we W. zarzucił:

1)

naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy a to art. 141 § 4 w zw z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej-p.p.s.a.) i w zw z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez błędne uznanie WSA, że organ wydający decyzję z (...) sierpnia 2011 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej-rozpatrzył w sposób prawidłowy niniejszą sprawę i uznanie, że zebrane w przedmiotowym postępowaniu dowody były wystarczające do nałożenia wyżej wskazanej kary pieniężnej za rzekome naruszenie-polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę, za rzekome naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut i za rzekome naruszenie polegające na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy za każdą wykresówkę, co w konsekwencji skutkowało tym, że wyrok WSA został w całości wyłącznie oparty na ustaleniach organu administracji znajdujących się we wskazanej zaskarżonej decyzji, bez własnej, wnikliwej sądowej analizy niniejszej sprawy i co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA wobec wskazania przez ten Sąd wyłącznie-praktycznie w ramach powtórzenia-argumentacji prawnej i faktycznej organu administracji w zakresie uzasadnienia swego stanowiska, co do wydanego wyroku,

2)

naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a to art. 9 rozporządzenia (WE) 561/2006 w zw z art. 1 p.10.2a i b załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zakresie uznania przez WSA istnienia przesłanek do wymierzenia kary pieniężnej za rzekome naruszenie polegające na skróceniu dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejna godzinę i nie zastosowaniu w tym zakresie przepisów prawa materialnego art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006, a to art. 7 rozporządzenia (WE) 561/2006 w zw z art. 1p.10.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zakresie uznania przez WSA istnienia przesłanek do nałożenia kary pieniężnej za rzekome naruszenie polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut i nie zastosowaniu w tym zakresie przepisów prawa materialnego art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 a to art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w zw z 1p.11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym w zakresie uznania przez WSA istnienia przesłanek do wymierzenia kary pieniężnej za rzekome naruszenie polegające na okazaniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy za każdą wykresówkę, gdzie bark było podstaw do uznania ustaleń w niniejszej sprawie w powyższych zakresach za "bezsporne" w ty, co do okazywanych dokumentów w ramach kontroli ich wartości dowodowej, okoliczności ich powstania, zeznań osób mających interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania, obejmujących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Dodatkowo wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

4.2.Postanowieniem z 4 lipca 2012 r. sygn. akt: II GSK 1053/12 Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił wniosek K. S. o wstrzymanie wykonania decyzji.

4.3.Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sporządzono.

Uzasadnienie prawne

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5.1.Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw (art. 184 p.p.s.a.).

5.2. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. w tej sprawie nie występują.

5.3. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania.

5.4.Zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 141 § 4 w zw z art. 151 p.p.s.a. jest niezasadny.

W konfrontacji z obszernym, szczegółowym i poprawnym pod względem konstrukcyjnym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, za chybiony trzeba uznać zarzut przedstawiony w pkt 1 skargi kasacyjnej. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Natomiast zarzut naruszenia tego przepisu nie może sprowadzać się do polemiki z przedstawionym w uzasadnieniu stanowiskiem Sądu I instancji w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa, które to stanowisko podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego skutkiem zarzutów naruszenia przepisów wykładanych lub stosowanych przez sąd I instancji. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi i standardy prawne wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. To, że strona nie jest przekonana o trafności rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku. Wskazać także należy, że za pomocą art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zwalczać przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, co w istocie usiłuje czynić Skarżący.

Naruszenie natomiast art. 151 p.p.s.a. mogłoby nastąpić w sytuacji gdyby Sąd oddalił skargę pomimo stwierdzenia uchybień skutkujących podjęciem przez Sąd określonych rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi. Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa ani materialnego ani procesowego. Rozstrzygnięcie oparte na podstawie art. 151 p.p.s.a. oznacza, że zainicjowany skargą strony, proces kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu nie ujawnił wad postępowania czy też innych naruszeń prawa (np. materialnego), które obligowałyby sąd do wydania innego rozstrzygnięcia w sprawie.

Wskazać także należy, że kasator upatruje naruszenie przepisów postępowania w tym, że wyrok WSA został wyłącznie oparty na ustaleniach organu administracji a Sąd nie dokonał własnej, wnikliwej sądowej analizy sprawy.

Taki sposób formułowania zarzutu świadczy o tym, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzega istoty sądownictwa administracyjnego i modelu jego funkcjonowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), rolą sądu administracyjnego jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a nie zastępowanie jej w administrowaniu, w tym w budowaniu podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie ustalenie, czy materiał procesowy zebrany w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymaganiom stawianym przez przepisy prawne. Jeżeli ustalenie to wypadło negatywnie dla organu to sąd będzie uprawniony i zarazem zobowiązany do obalenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz wskazania w jakim zakresie np. materiał procesowy nie jest adekwatny do rzeczywistego stanu rzeczy i w związku z tym, w jakim kierunku i zakresie powinien zostać uzupełniony. Strony mogą zatem zarzucać w skardze jaki innych pismach procesowych niepełność ustalonego stanu faktycznego jak i nieprawidłowości w zebraniu materiału dowodowego, ale wszystko to ma na celu ułatwienie i ukierunkowanie działalności kontrolnej sądu, a nie "poszerzenie" sprawy rozpatrywanej przez ten sąd.

W konsekwencji stwierdzić trzeba, że brak skutecznych zarzutów naruszenia prawa procesowego spowodował przyjęcie za wiążące ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę orzekania Sądu I instancji.

5.5. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również nie zasługiwały na uwzględnienie.

Autor skargi kasacyjnej zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 7 i art. 9 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 w zw z art. 1 pkt 102a i b, art. 1p.10.3. załącznika do ustawy o transporcie drogowym polegające na niezastosowaniu w okolicznościach sprawy art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 a także niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w zw z 1p.11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, przy czym zarzuty te nie zostały powiązane z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. (wyrok NSA z 27 marca 2012 r. sygn. akt: II GSK 218/11 LEX nr 1244607).

Powyższe spostrzeżenie jest o tyle istotne, iż kasator zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 9 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, który w swojej konstrukcji normatywnej składa się z trzech ustępów, regulujących różne kwestie prawne w tym i takie, które są irrelewantne dla kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Taki sposób sformułowania zarzutu, jako nieprecyzyjny należy uznać za wadliwy.

Analizując czy w istocie niewłaściwie zastosowano przepisy prawa materialnego wymienione w petitum skargi, należało mieć na uwadze art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Stosownie do treści tego przepisu "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój".

Jak wynika z art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, może on stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednakże pod pewnymi warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jednym z warunków jest wskazanie przez kierowcę powodu odstępstwa, odręcznie na wydruku z urządzenia rejestrującego, najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami prawa zasadą przy wykonywaniu transportu drogowego jest obowiązkowa rejestracja czasu pracy kierowcy przy pomocy zainstalowanego w pojeździe urządzenia rejestrującego - tachografu. Stosownie do art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych. Obowiązek ten wynika również z przepisów rozporządzenia Nr 561/2006. W tym kontekście wykładnia językowa, jak i systemowa art. 12 rozporządzenia Nr 561/2006, prowadzi do wniosku, że jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę dla ustaleń odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy.

Przytoczone uregulowanie ogranicza wprawdzie zakres postępowania dowodowego wyrażonego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż prawodawca w pewnym sensie nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów, nie mniej jednak nie jest sprzeczne z zasadami wyrażonymi w tych przepisach ustalenie, że pewne fakty mogą być udowodnione jedynie za pomocą ściśle określonych dowodów, w sytuacji istnienia ku temu wyraźnej podstawy prawnej. Taką podstawą prawną w rozpoznawanej sprawie jest właśnie dyspozycja art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006. (wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt: II GSK 1183/10, dostępny na stronie internetowej www.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zatem stanowiska strony skarżącej, że art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 znajduje zastosowanie w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy.

Co ważne, w realiach sprawy, Skarżący nie zdołał podważyć ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie i nie wskazał żadnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić nieprawidłowości danych z urządzeń rejestrujących, pozwalając tym samym na zastosowanie w sprawie art. 12 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006.

Sąd II instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w zw z 1p.11.4 ust. 2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwo (transportowe) będzie dokonywało okresowych kontroli, które zapewnią, że przepisy (...) rozporządzeń są wykonywane. Jeśli stwierdzone zostanie ich naruszenie, przedsiębiorstwo podejmuje stosowne kroki, aby zapobiec powtórnym naruszeniom. Jak wynika z treści tego przepisu, reguluje on zupełnie inne kwestie, niż te, które są przedmiotem kontrowersji w sprawie. Nie sposób także podzielić zapatrywań kasatora wyrażonych w kontekście niewłaściwego zastosowania art. 15 ust. 2 cyt. rozporządzenia, że brak było podstaw do uznania ustaleń w niniejszej sprawie za bezsporne w tym co do okazanych dokumentów w trakcie kontroli i zeznań świadków. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, jak to próbował uczynić autor skargi kasacyjnej, na co wielokrotnie zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny (np. wyrok NSA z 16 września 2004 r. sygn. akt: FSK 471/04 ONSAiWSA 2005, Nr 5, poz. 96, czy też wyrok NSA z 22 października 2004 r. sygn. akt: I GSK 811/04 (ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 68).

5.6. Podsumowując powyższe rozważania, stwierdzić trzeba, że powołane regulacje prawne w istocie zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, żeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób co w realiach sprawy nie zostało zagwarantowane.

5.7. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

5.8.O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.