Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2777994

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 12 grudnia 2019 r.
II GSK 1001/19
Działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.).

Sędziowie: NSA Mirosław Trzecki, del. WSA Izabella Janson.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 466/18 w sprawie ze skargi K. I. (obecnie: F.) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) stycznia 2018 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia i wysokości kosztów świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 466/18, po rozpoznaniu skargi K. I. (obecnie: F.) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) stycznia 2018 r. w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia i wysokości kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia (...) kwietnia 2015 r.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił:

I. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

- naruszeniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107; powoływanej dalej jako: p.u.s.a.), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ w oparciu o niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia wyroku polegające na przyjęciu przez Sąd, iż organ II instancji prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie, w tym badając przesłanki ewentualnego działania przez Skarżącą w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, nie rozważył wszystkich okoliczności sprawy i dokonał dowolnej oceny dowodów, a w związku z tym naruszył art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; powoływanej dalej jako: k.p.a.), art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 50 ust. 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1510 z późn. zm.; powoływanej dalej jako: ustawa o świadczeniach), co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy i skutkowało błędnym uchyleniem przez Sąd decyzji organu,

- podczas gdy organ w sposób prawidłowy ocenił stan faktyczny sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowy, stanowisko w tym zakresie przedstawił i uzasadnił w zaskarżonej decyzji i prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż skarżąca w okresie, w którym udzielono jej przedmiotowych świadczeń opieki zdrowotnej pozostawała w błędnym usprawiedliwionym przekonaniu, o którym mowa w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, a w konsekwencji organ prawidłowo zastosował w sprawie przepisy prawa materialnego, a zatem nie doszło do zarzucanych przez Sąd w zaskarżonym wyroku naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji organu.

II. Naruszenie prawa materialnego, poprzez:

- błędną wykładnię art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy również sytuacji subiektywnego błędnego przekonania danej osoby o istnieniu jej uprawnienia do ubezpieczenia zdrowotnego przy jednoczesnym braku podjęcia przez stronę działań w przedmiocie ustalenia aktualnego statusu w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego (zaniechanie), podczas gdy błędne usprawiedliwione przekonanie, o którym mowa wart. 50 ust. 17 ustawy oświadczeniach powinno być wynikiem działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca oświadczenie o przysługującym prawie do świadczeń opieki zdrowotnej lub wynikać z czynników zewnętrznych, niezależnych od strony, na które strona nie miała wpływu, np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składek;

- błędną wykładnię (domyślnie) art. 5 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 2173; powoływanej dalej jako: ustawa o zmianie) polegającą na przyjęciu, iż z przywołanego przepisu wynika dla organu obowiązek powiadamiania ubezpieczonych o wynikających z jego treści uprawnieniach.

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie wobec braku usprawiedliwionych podstaw oraz o przyznanie na jego rzecz ze Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Uwzględniając istotę sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, komplementarny charakter zarzutów kasacyjnych uzasadnia, aby rozpatrzeć je łącznie. W skardze kasacyjne sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. Podkreślenia przy tym wymaga, że argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi kasacyjnej została przedstawiona w taki sposób, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle powiązano (uzasadniano) z naruszeniem przepisów postępowania i odwrotnie - potencjalne błędy proceduralne skutkowały w ocenie autora skargi kasacyjnej uchybieniami materialnoprawnymi i w związku z tym istnieje konieczność łącznego ich rozpatrzenia.

W tej sytuacji niezbędne jest odniesienie się w pierwszej kolejności do zarzutów materialnoprawnych.

Rozpatrując zatem zarzut błędnej wykładni (domyślnie) art. 5 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw polegającej na przyjęciu, iż z przywołanego przepisu wynika dla organu obowiązek powiadamiania ubezpieczonych o wynikających z jego treści uprawnieniach należy podkreślić, że nie ma on usprawiedliwionych podstaw.

Odnosząc się do tego zarzutu należy zauważyć, iż po pierwsze zarówno w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu jej autor nie wskazał jednostki redakcyjnej art. 5 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2173 z późn. zm.), który to przepis zawiera pięć ustępów. Należy przypomnieć prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13, LEX nr 1574678; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12, LEX nr 1295809). Skoro w rozpoznawanej sprawie ani w petitum, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano jednostki redakcyjnej cytowanego aktu prawnego, co powoduje, że nie został spełniony wymóg prawidłowego sformułowania zarzutu skargi kasacyjnej. W istocie uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu. Nie można jednak pominąć, że rozwijając ten zarzut strona wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż skarżąca kasacyjnie nie dopełniła obowiązku powiadamiania ubezpieczonych o wynikających z jego treści uprawnieniach. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż chodzi zapewne wszystkie jednostki redakcyjne tego przepisu. Odnosząc się zatem do tak ujętego zarzutu należy zaznaczyć, iż z art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach wynika, że do postępowania w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy k.p.a. Zagadnienie "odpowiedniego" stosowania przepisów było wielokrotnie przedmiotem rozważań sądów administracyjnych, a także piśmiennictwa prawniczego. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 12 stycznia 2011 r., I OSK 1076/10, wyjaśnił że "odpowiednie stosowanie" może mieć różną postać. Ze względu na rezultat tego zabiegu można wyróżnić trzy grupy przypadków. Pierwszą grupę stanowią przypadki, w których wskazane przepisy prawa bez żadnych zmian w ich dyspozycji znajdują zastosowanie do drugiego zakresu odniesienia (są stosowane wprost). Grupa druga obejmuje przypadki, w których przepisy odniesienia wymagają przy ich stosowaniu w nowym zakresie odpowiednich zmian, tak aby były adekwatne do charakteru i rodzaju sprawy. Trzecia grupa to przypadki, gdy określony zakres normy stosowanej odpowiednio nie znajduje zastosowania w ogóle do drugiego zakresu odniesienia (por. też G. Łaszczyca, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2010, wyd. III, komentarz do art. 30 teza 2). Przyjęta konstrukcja odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego wymaga wykładni w wyniku, której bądź przyjmuje się wprost stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego bądź przyjmuje się konieczność ich modyfikacji albo też przyjmuje się, że nie mają one zastosowania. W omawianym postępowaniu z uwagi na przedmiot tego postępowania nie ma podstaw do odrzucenia czy modyfikacji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących jego podstawowych zasad ogólnych, co daje pełne podstawy do stosowania art. 8 i art. 9 k.p.a. Oznacza to związanie organu do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), zatem także do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, czuwając nad tym, aby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu brak prawidłowego pouczenia strony w zakresie jej praw i obowiązków wynikających art. 5 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stanowi istotne uchybienie podstawowym zasadom postępowania ustalonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa (8 k.p.a.) i obowiązkowi udzielania informacji faktycznej i prawnej stronie (art. 9 k.p.a.). Stanowiska organu w niniejszej sprawie nie można zaakceptować również w kontekście tego, że analiza stanów faktycznych przedstawionych w orzecznictwie sądów administracyjnych w podobnych sprawach wskazuje, że niejednokrotnie organ dokonywał jednak pouczeń o treści omawianego przepisu (zob. np. uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 97/18 oraz uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 644/18 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Aprobaty Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zyskał również zarzut naruszenia art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach.

W nauce prawa podkreśla się, że w odniesieniu do wyjątku uregulowanego w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach skorzystanie z niego wiąże się z koniecznością ustalenia istnienia po stronie osoby nieuprawnionej "usprawiedliwionego błędnego przekonania", jednakże ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń" (Daniel Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13).

Zgadzając się z tezą (na której opiera się również wywód skargi kasacyjnej), że co do zasady "na ulgowe traktowanie powinny zasługiwać te sytuacje, w których brak prawa do świadczeń wynika z działania (zaniechania) innych podmiotów niż osoba składająca przedmiotowe oświadczenie, czyli np. z przyczyn zawinionych przez płatnika składki na ubezpieczenie zdrowotne" (Daniel Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13), to jednak w ocenie NSA nie są to jedyne przypadki, do których ma zastosowanie omawiany wyjątek.

Skoro bowiem ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "działania w usprawiedliwionym przekonaniu posiadania prawa do świadczeń", to jak zasadnie wywodzi się w doktrynie każdy taki przypadek "należy analizować i oceniać indywidualnie" (Daniel Eryk Lach, Powszechne prawo do świadczeń podstawowej opieki zdrowotnej, PiZS 2017, z. 2, s. 7-13).

W ocenie NSA w realiach niniejszej sprawy prawidłowa jest konstatacja WSA, iż z akt sprawy wyłaniają się okoliczności, które powinny być należycie rozpatrzone przy badaniu przez organ przesłanki działania przez skarżącą w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że posiada prawo do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym m.in. zakwestionowanie prawidłowości zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego z 1999 r. dopiero po wielu latach od jego dokonania. Dodatkowo na gruncie niniejszej sprawy zasadnie uznał Sąd I instancji za prawnie relewantne także inne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w kontekście w art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach tzn. fakt, iż w dacie udzielenia świadczeń zdrowotnych skarżącej istniały podstawy do objęcia jej ubezpieczeniem zdrowotnym jako członka rodziny osoby ubezpieczonej oraz to, że z przedstawionych przez skarżącą dokumentów, w tym książeczki zdrowia, na które konsekwentnie powołuje się skarżąca wynika domniemanie, że posiadała ona uprawnienia do ubezpieczenia zdrowotnego, gdyż świadczenia takie były skarżącej udzielane. Trafnie również podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że dla oceny omawianej okoliczności należy wziąć, także pod uwagę, iż w okresie udzielania skarżącej spornych świadczeń zdrowotnych - w 2013 r. skarżąca była osobą niepełnoletnią, a w 2014 r., jako osoba ucząca się i pozostawała na utrzymaniu i pod opieką rodziców.

Z powyższych względów podzielając wykładnię przepisów prawa materialnego, dokonaną przez Sąd pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne ściśle powiązanych z tą problematyką zarzutów naruszenia przepisów postępowania - tj. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. art. 50 ust. 17 ustawy o świadczeniach, ponieważ jak słusznie wskazał WSA naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego było zdeterminowane przez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.

Nie ma usprawiedliwionych podstaw również zarzut naruszenia art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Art. 1 p.u.s.a. ma charakter normy ustrojowej. W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga kasacyjna nawet nie twierdzi, aby omawiana sprawa nie podlegała właściwości sądu administracyjnego. Również skarga kasacyjna nie wykazała, aby kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd pierwszej instancji uczynił to według innych kryteriów niż zgodność z prawem. Przepis art. 1 powołanej ustawy nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy (por. wyrok NSA z 28 października 2015 r., sygn. akt II GSK 1979/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc się natomiast do kwestii naruszenia przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s,a. i art. 151 p.p.s.a. "poprzez niezasadne uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ" należy zauważyć, iż sformułowane w powyższy sposób zarzuty p.p.s.a. nie mogą być uznane za uzasadnione. Sformułowanie przez autorkę skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s,a. oraz art. 151 p.p.s.a. wskazuje, że zarzuca ona niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślano wielokrotnie, że powyższe przepisy mają charakter ogólny (blankietowy), podobnie jak art. 146 § 1, art. 147, czy art. 149 § 1 p.p.s.a. Tego typu przepisy nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy. Jeśli z wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ, to nie można Sądowi stwierdzającemu ten stan rzeczy i oddającemu skargę zarzucić naruszenia omawianego przepisu, gdyż takie rozstrzygnięcie jest właśnie zgodne z dyspozycją zastosowanej przez Sąd pierwszej instancji normy prawnej. Naruszenie wymienionego przepisu jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom, czy to procesowym, czy też materialnym (por. wyroki NSA: z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1701/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1595/14, z dnia 29 kwietnia 2015 r., I OSK 1596/14, z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1088/14, z dnia 8 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 71/15, z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 638/14, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powyższe wskazuje, że podniesione zarzuty w skardze kasacyjnej zarówno co do naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego nie są zasadne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd wyjaśnia, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) albo sąd w składzie jednego sędziego (art. 16 § 2 p.p.s.a.). Na postanowienie wydane w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu przysługuje odpowiednio sprzeciw (art. 259 § 1 i 2 p.p.s.a.) lub zażalenie (art. 227 p.p.s.a.). W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych, w ramach kontroli instancyjnej postanowień rozstrzygających wspomnianą kwestię (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FPS 3/13, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tego powodu nie zawarto w orzeczeniu rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.