Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1988774

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 18 grudnia 2015 r.
II FZ 715/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stefan Babiarz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 561/15 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 23 lutego 2015 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia 23 lutego 2015 r. P. B. (dalej: skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika wskazując, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, a jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 2.610,69 zł netto, co potwierdza zaświadczenie pracodawcy z dnia 11 czerwca 2015 r. Dodał, że cały jego majątek ruchomy oraz wszystkie nieruchomości objęte są zastawem bankowym oraz egzekucją komorniczą. Zajęciem komorniczym objęte jest również wynagrodzenie małżonki. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący przedłożył deklarację podatkową podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r., deklaracje podatku VAT za okres od listopada 2014 r. do kwietnia 2015 r., zaświadczenie o wysokość wynagrodzenia za pracę małżonki, dokumenty dotyczące okoliczność prowadzenia postępowań egzekucyjnych oraz rodzaju zastosowanych środków egzekucyjnych i faktury za usługi telekomunikacyjne oraz energię elektryczną. Skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika w samym postępowaniu wpadkowym. Wskazał, że dzięki temu będzie miał możliwość przygotowania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób bardziej profesjonalny, dzięki czemu uzyska profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu głównym.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie ma możliwości przyznania profesjonalnego pełnomocnika na samo postępowanie wpadkowe z zakresu przyznania profesjonalnego pełnomocnika. Po drugie, sąd pierwszej instancji podniósł, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, o czym świadczą złożone deklaracje VAT - 7. Wynika z nich, że skarżący dokonał dostawy towarów oraz świadczenia usług na kwoty: w listopadzie 2014 r. - 49.693 zł, w grudniu 2014 r. - 58.001 zł, w styczniu 2015 r. - 38.363 zł, w lutym 2015 r. - 52.332 zł, w marcu 2015 r. - 61.338 zł i w kwietniu 2015 r. - 48.313 zł. Z powyższych danych jednoznacznie wynika, że działalność gospodarcza skarżącego cały czas osiąga znaczne obroty (będące jego udziałem), które jednocześnie posiadają cechę regularności i stabilności. To nie pozwala uznać skarżącego za osobę ubogą. Zaznaczył również, że co prawda skarżący zaciągnął kredyt na prowadzenie działalności gospodarczej, zatem ma zobowiązania, ale nie korzystają one z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), poprzez nieprzyznanie mu prawa pomocy, mimo że spełnia przesłanki jej przyznania. Wskazał na podstawy prawa do sądu w prawie międzynarodowym i związane z nim prawo pomocy.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

Trafnie zauważył sąd pierwszej instancji, że skarżący przedstawił kompletne dokumenty świadczące o jego sytuacji finansowej. Dostarczone dokumenty, w tym m.in. deklaracje VAT wskazują, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Osiąga z tego tytułu dochody. W kwietniu 2015 r. - dostawa towarów obejmowała kwotę aż 48.313 zł. Powyższe wskazuje, że skarżący absolutnie nie może zostać potraktowany jako osoba uboga. Z dokumentów i zawartych liczb wyraźnie wynika, że po prostu nie ma takiej możliwości. Trafnie również zauważył sąd pierwszej instancji, że kredyt zaciągnięty na prowadzenie działalności gospodarczej nie ma pierwszeństwa spłaty przed należnościami Skarbu Państwa. Także w tym przypadku sąd nie może użyć tego argumentu na korzyść skarżącego.

W zażaleniu skarżący akcentował wagę prawa do sądu. Sąd nie neguje tego prawa. Ono ma podstawy w prawie międzynarodowym. Jednak prawem do sądu nie można podpierać się automatycznie w każdej sytuacji. Ze zgromadzonych dokumentów wynika, że skarżący nie jest osobą ubogą - nie spełnia przesłanek z art. 246 p.p.s.a. Sąd nie ma możliwości przyznania prawa pomocy i wskazania w uzasadnieniu, że jeśli tego nie zrobi bo nie zostały spełnione przesłanki, to ograniczone zostanie prawo do sądu. Niewątpliwie prawo pomocy, jako instytucja, zostało ustanowione, żeby zabezpieczyć prawo do sądu (które jest wartością samą w sobie) osobom ubogim, nie mającym możliwości skorzystania z tego prawa. Nie sposób jednak uznać skarżącego za osobę ubogą. Z przedstawionych dokumentów powyższe nie wynika. W tym zakresie rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji było prawidłowe. Bez względu na to, jak mocno skarżący podkreśli istotność prawa do sądu (której to sąd nie negował) nie zmieni to tego, że skarżący po prostu nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy. Prowadzi działalność gospodarczą, co potwierdzają deklaracje VAT -7. Żona otrzymuje regularne wynagrodzenie (co prawda zajęte w 50%). Jeżeli skarżący uważa, że jego sytuacja zmieniła się diametralnie w porównaniu z obrazem, który wynika z dostarczonych wcześniej dokumentów - może złożyć ponownie wniosek do sądu pierwszej instancji, przedstawiając obiektywnie swoją sytuację finansową i dokumenty, które potwierdzą zawarte we wniosku twierdzenia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.