Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2638734

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 grudnia 2018 r.
II FZ 680/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 września 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 637/18 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 marca 2018 r. nr (...) (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K. D. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.

Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bowiem ograniczył się do sprecyzowania żądania, podając jego bardzo lakoniczne uzasadnienie. Wskazał, że skarżący poprzestał na wskazaniu, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje poważne skutki finansowe dla niego, łączące się z jego niewypłacalnością, zadłużenie w stosunku do Skarbu Państwa oraz wiążące się z tym nieodwracalne i negatywne skutki. Skarżący nie przedstawił odpowiednich dokumentów mogących uprawdopodobnić wystąpienie okoliczności, które przemawiałyby za wstrzymaniem wykonania decyzji. Ogólnikowy wniosek, pozbawiony uzasadnienia i stosownych dowodów, nie może stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Jednocześnie wskazał, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę, że w niniejszym postępowaniu przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę 500 zł. Podkreślił przy tym, że trudna sytuacja finansowa strony uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Nadto trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć niewątpliwie wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest zaś wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonych aktów. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, a w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny skarżący domagający się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązany jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.

Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. W złożonym środku odwoławczym zarzucił naruszenie:

1. art. 195 § 2 p.p.s.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż złożony przez stronę wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie wstrzymania decyzji organu pierwszej instancji nie mą charakteru oczywiście uzasadnionego;

2. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne niezastosowanie w sprawie.

Podniósł, że jego sytuacja finansowa została szczegółowo wskazana w skardze do sądu administracyjnego, jak również w następstwie tego w pismach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ramach procedowania wniosku o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracano uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Dla przykładu, w postanowieniu z dnia 3 lipca 2014 r. (II OZ 661/14) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia". Z kolei w postanowieniu z dnia 29 maja 2009 r. (I FZ 148/09) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - Sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżący nie uprawdopodobnił zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stwierdzenie skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające. Sformułowane we wniosku hasłowe uzasadnienie tego wniosku nie wypełnia obowiązku wnioskodawcy wykazania okoliczności lub konkretnych zdarzeń przemawiających za jego uwzględnieniem stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. Poza tym skarżący nie poparł swego żądania dokumentami, obrazującymi jego sytuację majątkową. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. Tymczasem w złożonym przez siebie wniosku, dołączonym do skargi, skarżący nie wskazał ani nie udokumentował w żaden sposób okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia po jego stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Odnosząc się do podniesionej w zaskarżonym uzasadnieniu okoliczności, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty obrazujące sytuację finansową skarżącego, słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, że trudna sytuacja materialna nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Nie można utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 lub 2 p.p.s.a., z przesłankami, na podstawie których Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie wykazał okoliczności świadczących o wystąpieniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia wykonaniem decyzji znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W przedstawionym stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zobligowany był odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co też, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa uczynił.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.