Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2722653

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 września 2019 r.
II FZ 489/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 254/19 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 stycznia 2019 r., nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem zażalenia A. W. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 6 maja 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 254/19, w którym odrzucono jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z 4 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r.

W motywach orzeczenia Sąd podał, że pismem z 18 lutego 2019 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł, za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (ePUAP), skargę na ww. decyzję. Skarga została wydrukowana przez pracownika organu w dniu 19 lutego 2019 r. Na wezwanie sądowe pełnomocnik strony uzupełnił braki formalne skargi przez jej podpisanie oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał, że trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego upływał z dniem 18 lutego 2019 r., natomiast pełnomocnik skarżącej przesłał skargę do organu za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 18 lutego 2019 r., o godz. 23:30, przy czym skarga została pobrana ze skrzynki pocztowej organu i wydrukowana przez pracownika w dniu 19 lutego 2019 r.

Zdaniem Sądu w takiej sytuacji najwcześniejszą datą, w której pismo nadane drogą elektroniczną może być uznane za wniesione do sądu, jest data jego wydrukowania. W rozpoznawanej sprawie dzień "zmaterializowania skargi" przez pracownika organu nastąpił w dniu 19 lutego 2019 r. i tę datę należy uznać za datę wniesienia skargi do sądu. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd odrzucił skargę.

Skarżąca wywiodła od tego postanowienia zażalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska wyrażonego przez Sąd I instancji, zgodnie z którym na gruncie obowiązujących w dniu wnoszenia przedmiotowej skargi przepisów prawa skargę nadaną drogą elektroniczną należy uznać za wniesioną w dacie określonej przez upoważnionego pracownika organu, w adnotacji o wpływie tego pisma do organu.

Należy uwzględnić, że w dacie wnoszenia przedmiotowej skargi nie obowiązywały przepisy prawa, które regulowałyby kwestię wnoszenia do sądu administracyjnego pism (w tym skarg) za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Dlatego w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy aktualność zachowuje zasada prawna wynikająca z przywołanej przez Sąd I instancji uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OPS 10/13, zgodnie z którą z uwagi na treść art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W uchwale tej potwierdzono faktyczną możliwość złożenia skargi za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że pismo takie - po jego wydrukowaniu - jest dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie własnoręcznego podpisu na jego wydruku (przykładowo postanowienia NSA: z dnia 18 grudnia 2013 r., I OZ 1188-1191/13, z dnia 22 października 2013 r., II OZ 890/13, z dnia 17 października 2013 r., I OSK 2391/13, z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OZ 327/13, z dnia 22 sierpnia 2012 r., II OPP 11/12, z dnia 3 sierpnia 2012 r., II OZ 657/12, z dnia 25 lipca 2012 r., I OSK 1640/12, z dnia 19 czerwca 2012 r., I OSK 1366/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., I OZ 228-229/12, z dnia 21 grudnia 2011 r., II FZ 447/11, z dnia 17 marca 2011 r., I OSK 380/11, z dnia 10 września 2008 r., I OZ 673/08, z dnia 4 lipca 2008 r., I OPP 25/08). Podobne stanowisko - na gruncie przepisów kodeksu postępowania cywilnego - wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 maja 2012 r., III CZP 9/12 (OSNC 2012, Nr 11, poz. 128), stwierdzając, że wydruk niedopuszczalnego środka odwoławczego wniesionego drogą elektroniczną może być potraktowany jako środek odwoławczy niewniesiony tą drogą, jeżeli usunięty zostanie brak podpisu (art. 130 § 1 w związku z art. 126 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz w postanowieniu z dnia 19 czerwca 2013 r., I CZ 59/13 (Lex nr 1360186).

Jednak w odniesieniu do kluczowej kwestii, która w okolicznościach niniejszej sprawy wymaga wyjaśnienia, tj. ustalenia daty wniesienia skargi za pomocą środków komunikacji elektronicznej, Sąd I instancji powołał się na jeden z poglądów prawnych (por. postanowienia NSA z 6 maja 2015 r., I OSK 1035/15; z 2 października 2015 r., II OZ 920/15 oraz z 20 stycznia 2017 r., I OZ 10/17), który w późniejszym orzecznictwie został zakwestionowany (por. postanowienia NSA z 14 marca 2017 r., II OZ 143/17; z 7 maja 2019 r., II FZ 189/19). W tych ostatnio przywołanych orzeczeniach zaprezentowano pogląd, zgodnie z którym na gruncie procedury sądowoadministracyjnej konsekwencją dopuszczalności wniesienia do sądu pisma procesowego drogą elektroniczną jest przyjęcie, że pismo to wywołuje wszystkie skutki, które ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego. Skutki te następują z chwilą wpływu danych do komputera obsługującego pocztę elektroniczną. Kolejne czynności, które są podejmowane w stosunku do pisma, które wpłynęło drogą elektroniczną, mają charakter następczy i nie stanowią punktu odniesienia dla oceny daty wniesienia pisma procesowego. Ponadto na uwagę zasługuje, że w aktualnym stanie prawnym ustawodawca również powiązał terminowość wniesienia skargi właśnie z jej wpływem do elektronicznej skrzynki podawczej organu, a nie z innymi czynnościami pracownika organu.

Jak wynika z akt sprawy, skarżącej do dnia 18 lutego 2019 r. przysługiwał termin do wniesienia skargi. W dniu 18 lutego 2019 r. o godzinie 23:30 pełnomocnik skarżącej wysłał przedmiotową skargę za pośrednictwem platformy e-PUAP do organu. Mając powyższe na względzie należało uznać, że przedmiotowa skarga została wniesiona w terminie; dla tej oceny nie ma natomiast znaczenia wskazywana przez Sąd I instancji okoliczność związana z późniejszymi czynnościami pracownika organu - pobrania i wydrukowania go. Tym samym Sąd I instancji błędnie ocenił, że przedmiotowa skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. i ją odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Z tych względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.