II FSK 2410/15 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2427668

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2017 r. II FSK 2410/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (spr.).

Sędziowie: NSA Andrzej Jagiełło, del. WSA Alicja Polańska.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 696/14 w sprawie ze skargi R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 18 listopada 2014 r. nr (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę R.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 18 listopada 2014 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. (ww. wyrok oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu opublikowane zostały w bazie internetowej NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K.z dnia 12 sierpnia 2014 r. odmawiające uznania zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że dokumenty zawarte w aktach sprawy (kopia zawiadomienia - wezwania nr 402438 oraz dokumentacja fotograficzna), wskazują że fakt nieuiszczenia opłat za parkowanie pojazdu samochodowego marki Opel o nr rejestracyjnym (...) w SPP przy ulicy W. w K. w dniu 28 lipca 2010 r., został stwierdzony przez pracowników MZD w K. Z kopii zawiadomień, wezwań podpisanych i wystawionych przez kontrolerów, pracowników wierzyciela wynika, że zobowiązany nie posiadał w pojeździe samochodowym za przednią szybą wykupionej karty postojowej jak również dokumentu upoważniającego do nieograniczonego czasu parkowania w SPP w K. Zawiadomienia - wezwania do wykonania obowiązku zapłaty opłaty za parkowanie, nałożono zgodnie z § 15 Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania w K., stanowiącego Załącznik Nr 3 do uchwały Nr (...) Rady Miejskiej w K. z dnia 27 listopada 2003 r. z późn. zm. Przed wystawieniem tytułu wykonawczego, wierzyciel doręczył zobowiązanemu 2 lipca 2012 r. upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku wpłacenia należności wymienionych w zestawieniu na kwotę 58,80 zł, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że kontroler MZD o nr służbowym 9, o godzinie 13:08 stwierdził, że w pojedzie o nr rej. (...) zaparkowanym w SPP przy ulicy W. w K., brak jest biletu upoważniającego do parkowania w SPP. Następnie po 14 minutach, o godzinie 13:22 wykonane zostały następne fotografie pojazdu, który również nie posiadał ważnego biletu za parkowanie w SPP. Tym samym kontroler stwierdzając, że pojazd nie posiada opłaconego postoju w SPP, miał pełne prawo do wystawienia wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej - § 15 Regulaminu SPP. Kolegium wskazało, że wszystkie wjazdy do SPP oznaczone są znakami D-44, które zawierają informację o wysokości opłaty za parkowanie oraz informację o miejscu zakupu kart parkingowych. Powyższe powoduje, że kierujący pojazdem parkując pojazd, mógł posiadać wiedzę o miejscu zakupu kart parkingowych, co oznacza, że ich zakup nie musiał trwać dłużej niż 14 minut. W ocenie Kolegium nie ma w sprawie znaczenia, że karty postojowe z daty zdarzenia obecnie są w posiadaniu skarżącego, skoro w dniu 28 lipca 2010 r., nie znajdowały się za przednią szybą kontrolowanego pojazdu (§ 12 Regulaminu Strefy).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.) poprzez ich niezastosowanie oraz istotną obrazę art. 18 i art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez ich pominięcie i niezastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalając skargę wskazał, że organ prawidłowo powołał regulacje prawne, z których wynika obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty, z których jednoznacznie wynika, iż nieumieszczenie karty postojowej, identyfikatora lub abonamentu w pojeździe samochodowym za przednią szybą (na desce rozdzielczej), w sposób całkowicie widoczny z zewnątrz jest równoznaczne z niewniesieniem opłaty za parkowanie (§ 19 pkt 2 Regulaminu). Sąd pierwszej instancji wskazał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy w postaci zdjęć samochodu skarżącego, dostarczonych przez straż miejską, na których, widoczny jest brak biletu parkingowego.

Podzielono stanowisko organu, że fakt, iż karty postojowe z daty zdarzenia są obecnie w posiadaniu skarżącego nie świadczy o nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 28 lipca 2010 r. Obowiązkiem kierującego pojazdem było zgodnie z regulaminem umieścić go właśnie w ten sposób widoczny dla kontrolujących. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności:

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 227 k.p.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 18 listopada 2014 r.;

- art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. - poprzez uznanie, że pojazd o numerze rejestracyjnym (...) w dniu 28 lipca 2010 r., parkując w SPP przy ul. W. w K. w godzinach od 1215 do 1330, naruszył przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, nie wnosząc obowiązkowej opłaty za parkowanie, określonej w uchwale Rady Miasta K. nr (...);

- art. 7, 77 i 80 k.p.a - poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 i 33 § 1 u.p.e.a. - przez ich pominięcie.

Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym z tytułu zastępstwa adwokackiego według norm przypisanych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do stwierdzenia, czy w przypadku niewyłożenia na kokpicie samochodu wykpionego biletu parkingowego na określony dzień uzasadnione jest naliczenie opłaty dodatkowej. W ocenie sądu pierwszej instancji brak biletu na kokpicie uzasadnia naliczenie opłaty dodatkowej. W ocenie autora skargi kasacyjnej uzasadniony jest zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzut nieistnienia obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, skoro czas parkowania został prawidłowo opłacony. Wskazano, że po wniesieniu zarzutu przez dłużnika, organ egzekucyjny zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podatkowy powinien dokonać weryfikacji istnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej przez skarżącego, a weryfikacja ta powinna zostać dokonana z uwzględnieniem przepisów k.p.a. regulujących prowadzenie postępowania dowodowego., tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły m.in. przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 33 tej ustawy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, których podstawą mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są środkiem ochrony zobowiązanego gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Zgodnie zaś z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzut zgłoszony m.in. na podstawie art. 33 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Skarżący wskazał przy tym, że nałożony na niego obowiązek nie istniał z uwagi na uiszczenie opłaty za postój.

Obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty został określony w przepisach ustawy o drogach publicznych. Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania określa również rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2 Ustawy).

Zgodnie zaś z § 3 uchwały Rady Miejskiej w K. z dnia 27 listopada 2003 r. szczegółowe zasady funkcjonowania strefy płatnego parkowania w K. i sposób pobierania opłat za parkowanie określa Regulamin Strefy Płatnego Parkowania w K., stanowiący załącznik do uchwały. Zgodnie z § 14 tego regulaminu za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania Miejski Zarząd Dróg w K. pobiera opłatę dodatkową w wysokości 50 zł. Karty postojowe, abonamenty lub identyfikatory należy umieścić niezwłocznie po zaparkowaniu pojazdu samochodowego za jego przednią szybą w sposób całkowicie widoczny, niebudzący jakichkolwiek wątpliwości co do ich ważności, aby ich opłacenie było w pełni czytelne dla osoby kontrolującej (§ 12 Regulaminu). Nieumieszczenie karty postojowej, identyfikatora lub abonamentu w pojeździe samochodowym za przednią szybą (na desce rozdzielczej), w sposób całkowicie widoczny z zewnątrz jest równoznaczne z niewniesieniem opłaty za parkowanie (§ 19 pkt 2 Regulaminu).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie uznał sąd pierwszej instancji, że karty postojowe z daty zdarzenia, które obecnie są w posiadaniu skarżącego nie świadczy o nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania w dniu 28 lipca 2010 r. Istotne jest, że równoznaczne z niewniesieniem opłaty za parkowanie jest nie umieszczenie karty postojowej, identyfikatora lub abonamentu w pojeździe samochodowym za przednią szybą (na desce rozdzielczej), w sposób całkowicie widoczny z zewnątrz (§ 19 pkt 2 Regulaminu). Obowiązkiem kierującego pojazdem było zgodnie z regulaminem umieścić go właśnie w ten sposób widoczny dla kontrolujących. Taki zapis regulaminu pozwala bowiem przeprowadzić kontrolę wykupienia biletu (co jest regułą) pod nieobecność kierowcy. Organ nie miał obowiązku ustalania przyczyn, dla których bilet parkingowy był niewidoczny, to obowiązkiem parkującego pojazd było dołożenie należytej staranności przy umieszczeniu biletu w sposób umożliwiający jego kontrolę pod nieobecność kierującego pojazdem. Ponadto wskazać należy, że z przedłożonych przez skarżącego kart postojowych nie wynika dokładnie data, w której skarżący dokonał opłaty za parkowanie. Nie został również zaznaczony rok, co dodatkowo uzasadnia stanowisko, że bilety te nie mogą stanowić w niniejszej sprawie dowodu nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej.

Z uwagi na powyższe regulacje należy uznać, że obowiązek opłaty za parkowania pojazdu w SPP jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - na podstawie art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego, czyli zaparkowania w SPP. Sporządzenie przez inspektorów SPP zawiadomienia o nieopłaconym postoju stanowi dokument potwierdzający nieuiszczenie opłaty. Ani przepisy ustawy o drogach publicznych, ani postanowienia uchwał Rady Miasta K. nie ustanawiają obowiązku doręczania takich zawiadomień za potwierdzeniem odbioru.

Zasadnie zatem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstał z mocy samego prawa to w sprawie obowiązku uiszczenia tej opłaty nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się w drodze decyzji administracyjnej. Możliwość dochodzenia swych racji oraz obrony swoich interesów powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, poprzez zgłoszenie zarzutów. Zgodnie zaś z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Pomimo wskazanej wyżej zasady w przypadku wniesienie zarzutów wszczyna postępowanie w zakresie zasadności powstałego obowiązku. Organ egzekucyjny zaś jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, przy zastosowaniu Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.), w tym art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Stosownie do powołanych regulacji organy zobowiązane są wyjaśnić stan faktyczny sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnie zebrać oraz rozpatrzeć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału wskazanych w art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko sądu administracyjnego pierwszej instancji, który uznał, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy w postaci zdjęć samochodu skarżącego, dostarczonych przez straż miejską, tj. osoby zaufania publicznego, na których, widoczny jest brak biletu parkingowego. Nie została też przekroczona zasada swobodnej oceny dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego w oparciu o ww. dokumentację zdjęciową organ był uprawniony stwierdzić brak biletu parkingowego.

Nietrafne są również, w związku z powyższym, pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, który mają charakter jedynie pochodny, względem sugerowanych naruszeń materialnoprawnych.

Nie dostrzegając zatem, by zaskarżony wyrok naruszał prawo, w tym unormowania wskazane w podstawach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.