Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1774076

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 13 maja 2015 r.
II FSK 1175/13
Zmiana ewidencji gruntów i budynków jako przesłanka wznowienie postępowania podatkowego. Zakres mocy wiążącej prawomocnego wyroku.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Cieloch.

Sędziowie NSA: Stanisław Bogucki (sprawozdawca), (del.) Danuta Małysz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Rz 1040/12 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2012 r. nr (...) w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie faktyczne

1. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. o sygn. I SA/Rz 1040/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę I. K. (dalej: podatnik lub skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: Kolegium lub SKO) z dnia 17 lipca 2012 r. o nr (...) w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; w skrócie: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2. Przebieg postępowania przed organami podatkowymi (przedstawiony przez WSA w Rzeszowie):

2.1. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania WSA w Rzeszowie podał, że decyzją z dnia 30 listopada 2011 r. o nr (...) Prezydent Miasta R. ustalił podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. w kwocie 68 zł. Organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków ustalono, iż podatnik jest właścicielem niezabudowanego gruntu położonego w obrębie (...) oznaczonego jako działka nr (...) o powierzchni 0,15 ha. Na dzień 1 stycznia 2008 r., tj. na dzień przyłączenia miejscowości Z. do obrębu ewidencyjnego miasta R. działka ta sklasyfikowana była następująco: droga (dr) 0,0200 ha i grunty orne (RIIIa) 0,13 ha. Jednak na skutek modernizacji gruntów, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego nr 78 z dnia 23 sierpnia 2010 r., działka nr (...) o powierzchni 0,15 ha została sklasyfikowana jako droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha i grunty orne (RIIIa) o powierzchni 0,127 ha. Wydana decyzja uwzględnia aktualny stan ewidencyjny odnośnie powierzchni i klas gruntów, dlatego na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego składa się podatek rolny od 0,1271 ha powierzchni gruntów ornych oraz podatek od nieruchomości od 0,0229 ha powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako droga.

2.2. Od tej decyzji odwołanie złożył podatnik, kwestionując sposób wymiaru podatku. Uznał, że jego działka nie została objęta modernizacją gruntów, ponieważ była rozgraniczona przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie prawomocnym postanowieniem z dnia 17 lutego 2004 r. o sygn. I Ns 495/02, wydanym na podstawie opinii geodezyjnej i szkicu rozgraniczeniowego. Dodał, że w przypadku sądowego rozgraniczenia nie dokonuje się modernizacji - takiego wyjaśnienia udzielono jego matce, która ma działkę "w jednym ciągu" z nim, na dowód czego przedłożył kopię pisma z dnia 16 listopada 2009 r. o nr (...). W decyzjach za lata 2009 i 2010 podatek naliczany był od drogi o powierzchni 0,0200 ha i gruntów ornych 0,1300 ha.

2.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z dnia 7 lipca 2012 r. o nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium w pierwszej kolejności powołało się to, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.; dalej: u.p.g.k.) podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów, a organy muszą je respektować mimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją, a stanem faktycznym. Organy podatkowe nie mogą więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, a wypis z ewidencji gruntów stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.; dalej: o.p.). Kolegium dodało, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów może wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję.

3. Stanowiska stron w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie:

3.1. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego do WSA w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i ustalenie od nowa wysokości podatku. Jego zdaniem, decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów, a stan faktyczny ustalono nieprawidłowo. Na jego działce ustanowiona jest służebność, a granice służebności zostały wyznaczone podczas rozgraniczenia. Mimo tego, organ administracji samowolnie dokonał poszerzenia granicy służebności o 1 m na całej długości działki, tj. o 29 m2, nazywając to "modernizacją". Skarżący uważa, że zabrano mu bezprawnie owe 29 m2 i mimo jego licznych pism i wyjaśnień urzędnicy zbywają go, że tak ma być.

3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

3.3. W piśmie procesowym z dnia 4 grudnia 2012 r. skarżący stwierdził, że w przypadku jego działki nie zachodziła potrzeba modernizacji, ponieważ działka była rozgraniczona przez Sąd Rejonowy, zaś wydane postanowienie było prawomocne i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej. Zgodnie z wyjaśnieniem kierownika działu ewidencji gruntów i budynków z dnia 16 listopada 2009 r., skierowanym do matki skarżącego, geodeci nie informowali jej o czynnościach prowadzonych na zlecenie Gminy Miasto R., bo działka została rozgraniczona na podstawie istniejącej dokumentacji i postanowienia sądu. Wyjaśnienie to dotyczy również jego działki, która jest przedmiotem zaskarżonych decyzji. Skarżący dołączył do akt sprawy szkic rozgraniczenia, kopie pism z dnia 6 listopada 2009 r. i z dnia 16 listopada 2009 r. oraz kopię mapy ewidencyjnej.

4. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (Sądu pierwszej instancji):

W ocenie WSA w Rzeszowie, zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Dokonując ustaleń odnośnie do powierzchni nieruchomości gruntowej, organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów, zgodnie z art. 21 u.p.g.k. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Z mocy ww. przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zatem zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k. Pogląd natomiast o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu i WSA w Rzeszowie w pełni go podzielił.

Według Sądu pierwszej instancji, słusznie zatem Kolegium stwierdziło, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 o.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na mapy, wyjaśnienia urzędników, dokumenty rozgraniczeniowe czy nawet orzeczenia sądów powszechnych w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Odnosząc się do treści tych dokumentów oraz zarzutów z nimi związanych, podnoszonych także w odwołaniu, zasadnie Kolegium stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów i ich klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych (w niniejszym przypadku jest to Prezydent Miasta R.), natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Ponadto, WSA w Rzeszowie podkreślił, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności danych w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.

Według WSA w Rzeszowie, organy podatkowe prawidłowo zatem uznały, stosownie do wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2012 r., że część działki nr (...) to droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha, a pozostała część działki nr (...) to grunty orne (RIIIa) - o powierzchni 0,1271 ha. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm.; dalej: u.p.o.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wskazano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R". Prawidłowo zatem część działki nr (...) o powierzchni 0,1271 ha opodatkowano podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji. Pozostała część działki nr (...), tj. droga (dr) - o powierzchni 0,0229 ha została w należyty sposób opodatkowana stawką właściwą dla gruntów pozostałych. W powyższym zakresie WSA w Rzeszowie uznał postępowania organów podatkowych i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem

5. Stanowiska stron w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym:

5.1. W skardze od ww. wyroku WSA w Rzeszowie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata) zaskarżył ten wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie sprawie art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.; dalej: k.p.c.), "odnośnie zapadłego i prawomocnego orzeczenia odnośnie rozgraniczenia działki i drogi przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2004 r., sygn. akt I Ns 495/02 i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej". Powołując się na ww. podstawę kasacyjną, skarżący wniósł o (1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania przy orzeczeniu co do kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm taryfowych, ewentualnie (2)"o zmianę zaskarżonego wyroku odnośnie działki nr (...) o pow. 0,15 ha położonej w obrębie (...), której rozgraniczenie jest prawomocne na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2004 r., sygn. akt I Ns 495/02 i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej. Nie zachodziła potrzeba jakiejkolwiek modernizacji, gdyż dotyczyła istniejącej i rozgraniczonej drogi (dr) o pow. 0,0200 ha, a gruntów ornych (RIlla) o pow. 0, 13 ha, a po tzw. modernizacji kosztem gruntu ornego, tj. z 0,13 ha, zmniejszyła się pow. gruntu ornego na 0,1271 ha na rzecz drogi, która została poszerzona o 1 m na całej długości, co stanowi 29 m2 i pow. drogi z 0.0200 ha zwiększyła się do pow. 0,0229 ha, co jest niezrozumiałe dla skarżącego i okolicznych właścicieli działek i rolników, a skarżącemu nie chodziło w tej sprawie o wysokość podatku tylko i wyłącznie o bezpodstawną modernizację istniejącej i przejezdnej drogi".

W części skargi kasacyjnej nazwanej "Uzasadnienie" skarżący podał, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. skargę odwołującego się skarżącego przyjmując bezzasadnie, że organy orzekające w sprawie podatku przyjęły tzw. modernizację, co było niedopuszczalne w myśl art. 365 § 1 k.p.c. wobec prawomocnego i podlegającemu wykonaniu rozgraniczenia odnośnie drogi o czym wyżej mowa. W świetle zatem wszystkich wyżej przytoczonych okoliczności nadmienić należy, iż w toku zaskarżonego przez skarżącego postępowania niewłaściwie oceniono i ustalono stan faktyczny i prawny. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna jest zasadna".

5.2. Kolegium nie skorzystało z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Uzasadnienie prawne

6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Skarżący zarzuca sprawie, jak to określił "naruszenie prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w sprawie art. 365 § 1 k.p.c., odnośnie zapadłego i prawomocnego orzeczenia odnośnie rozgraniczenia działki i drogi przez Sąd Rejonowy w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2004 r., sygn. akt I Ns 495/02 i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej". W pierwszej kolejności należy zatem ocenić prawidłowość tak sformułowanego zarzutu kasacyjnego.

6.2. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Opierając skargę kasacyjną na podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., strona powinna wskazać przepisy, które naruszył wojewódzki sąd administracyjny, a takimi przepisami mogą być tylko te, które wojewódzki sąd administracyjny może zastawać w ramach wykonywania swojej funkcji, tj. kontroli aktów administracyjnych (art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.). Sądy administracyjne stosują co do zasady przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem prawidłowo sformułowany zarzut kasacyjny winien wskazywać na naruszenie normy odniesienia (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c/ albo art. 151 p.p.s.a.) w związku z normą dopełnienia - przepisami materialnego prawa podatkowego albo przepisami Ordynacji podatkowej lub ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267).

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił WSA w Rzeszowie naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. Jest to przepis prawny zawierający normę materialnoprawną, wyznaczającą zakres res iudicata, a zatem zakres obowiązku respektowania rozstrzygnięcia sądu powszechnego przez "inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej". Pomimo ulokowania w ustawie innej niż p.p.s.a. art. 365 § 1 k.p.c. powinien być stosowany bezpośrednio także przez sądy administracyjne, bowiem m.in. tego typu sądy są adresatami normy zawartej w tym przepisie. Ratio legis art. 365 § 1 k.p.c. polega na tym, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1054/08). Przepis ten stanowiąc o związaniu prawomocnym wyrokiem, nie tylko stron i Sądu, który go wydał, ale także innych sądów oraz organów państwowych, wywiera określone skutki w sferze materialnoprawnej. Jest zatem przepisem prawa materialnego, który dotyczy także sądów administracyjnych. W konsekwencji jego naruszenie stanowi przesłankę, o której mowa w art. 174 § 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 22 marca 2005 r., FSK 1437/04; z dnia 12 maja 2010 r., I FSK 674/09). Tym samym analizowany zarzut kasacyjny został prawidłowo sformułowany i podlega merytorycznej ocenie.

6.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarzut naruszenia przez WSA w Rzeszowie art. 365 § 1 k.p.c. jest chybiony. W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, postanowienie SR w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2014 r., I Ns 495/02, nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie kwestii wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego skarżącego za 2011 r.

Sedno sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rzeczywistej szerokości pasa drogi na nieruchomości skarżącego, a o tym SR w Rzeszowie nie rozstrzygał w ww. postanowieniu z dnia 17 lutego 2014 r., I Ns 495/02. Orzeczenie to dotyczyło rozgraniczenia działki skarżącego oraz działek sąsiednich. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje w przypadku tego orzeczenia: (a) w zakresie przedmiotowym: kwestię rozgraniczenia nieruchomości, (b) w zakresie podmiotowym osoby wymienione w sentencji tego postanowienia. Tymczasem stwierdzenie, że art. 365 § 1 k.p.c. przypisuje prawomocnemu orzeczeniu sądu moc wiążącą nie tylko wobec stron i sądu, który je wydał, lecz również innych sądów, organów państwowych oraz organów administracji publicznej, a w przypadkach prawem przewidzianych także innych osób, oznacza jedynie tyle, że żaden z wymienionych podmiotów nie może negować faktu istnienia prawomocnego orzeczenia i jego treści, niezależnie od tego, czy był, czy nie był stroną tego postępowania. Jednakże mocy wiążącej prawomocnego wyroku w rozumieniu art. 365 § 1 k.p.c. nie można rozpatrywać w oderwaniu od art. 366 k.p.c., który przymiot powagi rzeczy osądzonej odnosi tylko "do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami". Granice przedmiotowe powagi rzeczy osądzonej określa przedmiot rozstrzygnięcia i jego podstawa faktyczna, natomiast jej granice podmiotowe obejmują tożsamość obydwu stron procesu, a więc powodów i pozwanego. Związanie sądu prawomocnym orzeczeniem, zapadłym w innych sprawach, na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. występuje zatem w zasadzie przy tożsamości nie tylko przedmiotowej, ale i podmiotowej tych spraw (por. wyrok SA w Łodzi z dnia 15 stycznia 2014 r., I ACa 902/13).

Przepis art. 365 § 1 k.p.c. prawidłowo nie został uwzględniony przez WSA w Rzeszowie w rozpoznawanej sprawie, bowiem postanowienie SR w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2014 r., I Ns 495/02, na które powołuje się skarżący, nie miało wpływu na rozpoznawaną sprawę ani w zakresie przedmiotowym (sedno sporu sprowadza się do rzeczywistej szerokości pasa drogi na nieruchomości skarżącego, a nie do jej rozgraniczenia z innymi nieruchomościami, o czym rozstrzygał SR w Rzeszowie w ww. postanowieniu), ani w zakresie podmiotowym. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżący dąży do zakwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a w konsekwencji do wykazania, że pas drogi wytyczony na jego nieruchomości jest węższy niż w wynika z danych ewidencyjnych. W tej kwestii nie jest pomocne ww. postanowienie SR w Rzeszowie, zatem prawidłowo WSA w Rzeszowie nie uwzględnił tego orzeczenia. Ani sentencja tego postanowienia SR w Rzeszowie ani wskazany w nim szkic rozgraniczeniowy, sporządzony przez biegłego z dnia 15 stycznia 2003 r. (por. sentencja ww. postanowienia SR - k. 6 akt SKO), nie determinując szerokości pasa drogi, który zaczyna się od granicy nieruchomości skarżącego (por. ww. szkic - k. 27 akt SKO). Tymczasem, to szerokość drogi w północnej części nieruchomości skarżącego jest kwestią sporną w sprawie (por. szkic na kopii mapy ewidencyjnej wykonany przez skarżącego - k. 29 akt SKO). W konsekwencji postanowienie SR w Rzeszowie nie rozstrzygało prawnie spornego elementu stanu faktycznego, a zatem nie można zaaprobować zarzutu, że doszło do naruszenia art. 365 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie ww. orzeczenia przez organy podatkowe i WSA w Rzeszowie.

6.4. Przechodząc do oceny prawidłowości oceny WSA w Rzeszowie w zakresie zastosowanych przepisów prawa należy zauważyć, że użyty w art. 21 ust. 1 u.p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (zob. np. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II FSK 3182/12 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanym przypadku nie mógł zatem znaleźć zastosowania art. 194 § 3 o.p. Informacje ujęte w operacie ewidencyjnym nieruchomości, dotyczące np. powierzchni czy też przeznaczenia gruntu i budynku, wprowadzone do tego rejestru przez właściwego starostę w ramach postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego, wywierają skutki materialnoprawne, mające również wpływ na zawartość danych ewidencji podatkowej nieruchomości (art. 7a ust. 2 u.p.o.l.).

W rozpoznawanej sprawie na skutek modernizacji gruntów, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego nr 78 z dnia 23 sierpnia 2010 r., działka nr (...) o powierzchni 0,15 ha została sklasyfikowana jako droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha i grunty orne (RIIIa) o powierzchni 0,127 ha. Trafnie WSA w Rzeszowie przyjął, że to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja uwzględnia aktualny stan ewidencyjny odnośnie do powierzchni i klas gruntów, dlatego na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego składa się podatek rolny od 0,1271 ha powierzchni gruntów ornych oraz podatek od nieruchomości od 0,0229 ha powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako droga. Orzekając w roku 2011 oraz w 2012, organy podatkowe prawidłowo zatem uznały, stosownie do wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2012 r., że część działki nr (...) to droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha, a pozostała część działki nr (...) to grunty orne (RIIIa) - o powierzchni 0,1271 ha.

Stosownie do art. 22 ust. 1 u.p.g.k. ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Z kolei właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2 u.p.g.k.). Zgodnie natomiast z § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm.; dalej: r.e.g.b.), o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.

Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Dopiero w przypadku zmiany ewidencji gruntów i budynków skarżącemu będzie przysługiwało prawo złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego, w oparciu o przesłankę lub przesłanki zawarte w art. 240 § 1 o.p. oraz żądanie ewentualnej zmiany zaskarżonej decyzji. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (tak w wyroku NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., II FSK 2043/11 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielić należy zatem wniosek, że z przytoczonej regulacji art. 21 ust. 1 u.p.g.k. oraz przepisów ww. rozporządzenia wynika, iż zasadniczo datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty (identycznie zob. NSA w wyroku z dnia 21 grudnia 2012 r., II FSK 986/11 - publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Paragraf 49 ust. 2 pkt 1 r.e.g.b. wskazuje wprost, że zawiadomienie starosty zawiera w szczególności datę wprowadzenia zmiany do ewidencji. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji - określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. "Na tle (...) trybów dokonywania zmian w ewidencji zauważyć trzeba, że czym innym są dokumenty stanowiące podstawę do zmian ewidencyjnych, a czym innym sama zmiana (...). To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych" (tak R. Dowgier, glosa do wyroku WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2009 r. (I SA/Kr 1190/09), "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010, nr 5, s. 5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por. S. Bogucki, K. Winiarski, Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015, nr 2, s. 11-19).

6.4. Uwzględniając powyższe uwagi, należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie WSA w Rzeszowie - jako zgodne z prawem - zasługuje na aprobatę, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w tym uzasadnieniu do postanowienia SR w Rzeszowie z dnia 17 lutego 2014 r., I Ns 495/02, i nie rozpatrzył - mając na względzie art. 365 § 1 k.p.c. - kwestii ewentualnej relewantności tego orzeczenia lub jej braku dla rozstrzyganej sprawy. Jednakże pomimo tego braku zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, bowiem ww. postanowienie SR w Rzeszowie nie determinowało prawnie kwestii kluczowej dla rozpoznawanej sprawy, tj. szerokości drogi biegnącej w granicach nieruchomości skarżącego, a jedynie rozstrzygało kwestię jej rozgraniczenia względem nieruchomości sąsiednich. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.