Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2308636

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 maja 2017 r.
II FSK 1044/15
Zakwalifikowanie odszkodowania z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego lub zamiennego osobom uprawnionym z mocy wyroku do właściwego źródła przychodów.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Lubiński.

Sędziowie: NSA Grażyna Nasierowska (spr.), del. WSA Wojciech Stachurski.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów (obecnie: Szefa Krajowej Administracji Skarbowej) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 864/14 w sprawie ze skargi M. D. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 2014 r. nr IBPBII/1/415-954/13/MZ w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych

1)

uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę,

2)

zasądza od M. D. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym wyrokiem z 21 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Kr 864/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną przez M. D. interpretację indywidualną Ministra Finansów z 15 stycznia 2014 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Ze stanu faktycznego ustalonego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że we wniosku o interpretację indywidualną skarżący wskazał, że w 2011 r. był współwłaścicielem zabudowanej budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym nieruchomości położonej w K. Wnioskodawca wraz z pozostałymi współwłaścicielami wynajmują lokatorom znajdujące się w tym budynku lokale mieszkalne. W 2011 r. podatnik przychody z wynajmowania lokali mieszkalnych rozliczał na zasadach ogólnych proporcjonalnie do posiadanego udziału, z uwzględnieniem amortyzacji budynku i kosztów uzyskania przychodów, jak stanowi art. 9a ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm. - dalej zwana: "u.p.d.o.f."). Rozliczenia przychodów i kosztów dokonuje Zarządca d.s. Obsługi Finansowej, będący jednocześnie jednym ze współwłaścicieli. Do przychodów z najmu zaliczane były wpływy z czynszów wynikających z zawartych umów najmu, natomiast do kosztów uzyskania przychodów zaliczano między innymi koszty jednoznacznie związane z lokalem oraz koszty ponoszone na utrzymanie budynku i nieruchomości jako całości. Kilku lokatorom wypowiedziano umowy najmu mieszkania. Sąd orzekł eksmisję z prawem do lokali socjalnych. Gmina nie dostarczyła lokali socjalnych, więc eksmitowani nie opuścili lokali. Eksmitowani lokatorzy nie płacili odszkodowań za zajmowanie lokali bez tytułu prawnego, a lokali z lokatorami nie można było wynająć. Wnioskodawca wystąpił z powództwem do Sądu o zasądzenie odszkodowania od gminy. Postępowanie sądowe zakończyło się przyznaniem i wypłatą przez gminę odszkodowania, będącego substytutem czynszu z najmu. W skład kwoty odszkodowania, oprócz czynszu, wchodziły kwoty wynikające z rachunków za zużytą w lokalu przez lokatorów wodę i za wywóz śmieci. Wpłata przyznanego odszkodowania nastąpiła na rachunek wspólnoty mieszkaniowej będący w dyspozycji zarządcy nieruchomości. W związku z otrzymanym odszkodowaniem wnioskodawca otrzymał od gminy PIT-8C - "Informacja o wypłaconym stypendium, o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych", w której w poz. 34 wykazano "odszkodowanie za niedostarczenie lokalu socjalnego" oraz kwotę odszkodowania w wysokości 6 826 zł. Wnioskodawca zadeklarował otrzymany przychód jako przychody z najmu i dzierżawy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.

W związku z powyższym podatnik zadał pytanie: czy otrzymane w 2011 r. odszkodowanie z tytułu niedostarczenia lokalu socjalnego lub zamiennego osobom uprawnionym z mocy wyroku, wypłacone przez gminę współwłaścicielowi lokalu, który zajmują osoby z wyrokiem eksmisji (z prawem do lokalu socjalnego), należy traktować jako przychody z najmu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. mając na uwadze, iż mamy do czynienia w rzeczywistości z ekwiwalentem czynszu, uiszczonym przez gminę w ramach odpowiedzialności in solidum, gdzie zapłata tego samego długu przez jeden podmiot zwalnia z obowiązku jego zapłaty drugi podmiot? Czy przedmiotowe odszkodowanie należało wykazać w rocznym zeznaniu PIT-36 w polu dotyczącym przychodu z najmu i dzierżawy (w przypadku wnioskodawcy w wierszu 110 dochody małżonka "Najem i dzierżawa")? Czy przedmiotowe odszkodowanie należało traktować jako dochód z innych źródeł, o których mowa w art. 20 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f.?

Zdaniem skarżącego odszkodowanie wypłacone przez gminę należy klasyfikować jako przychody z najmu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. i w konsekwencji wykazywać w rozliczeniu rocznym PIT-36 w polu nr 110 ("Najem lub dzierżawa", "Przychód"). Otrzymane odszkodowanie zdaniem wnioskującego jest przychodem z najmu i nie należy traktować tego odszkodowania jako przychodu z "innych źródeł" określonych w art. 20 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Otrzymane od gminy odszkodowanie, przysługuje na podstawie przepisów szczególnych art. 18 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 z późn. zm.). i stanowi substytut czynszu, który by wynikał ze stosunku najmu dla danego lokalu.

Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 15 stycznia 2014 r., uznając stanowisko wnioskującego za nieprawidłowe, odwołał się do art. 10 ust. 1 pkt 6 i pkt 9, art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. i art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, art. 417 i art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.). Zdaniem organu otrzymanego przez wnioskodawcę odszkodowania nie sposób uznać za przychód ze źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 6 u.p.d.o.f., tj. najmu. Nie został bowiem spełniony warunek pozostawania odszkodowania w związku z przychodem z tytułu najmu lokali. Nawet, jeżeli odszkodowanie wypłacone przez gminę w związku z niedostarczeniem lokalu socjalnego osobie uprawnionej na mocy wyroku sądowego, odpowiadało wysokości czynszu, jaki wnioskodawca mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu, to odszkodowanie to nie stanowi czynszu, do którego na mocy przepisów prawa oraz zawartej umowy zobowiązany jest najemca. Przedmiotowe odszkodowanie wypłacone zostało przez gminę jako zadośćuczynienie za szkodę związaną z niedostarczeniem lokali socjalnych osobom uprawnionym, nie zaś jako czynsz (czy też jego ekwiwalent) związany z użytkowaniem (w tym bezprawnym) lokali przez najemców. Tym samym, otrzymane odszkodowanie winno zostać zaliczone zdaniem organu przez wnioskodawcę do źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., czyli do innych źródeł.

Organ uznał, iż przychód uzyskany przez wnioskodawcę z tytułu przedmiotowego odszkodowania, należy zakwalifikować do przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., to jest do przychodów z innych źródeł. Uzyskany z powyższego tytułu przychód wnioskodawca winien wykazać w korekcie do zeznania rocznego PIT-36 (za 2011 r.) w poz. 128 "inne źródła", składanej na podstawie art. 81 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.).

Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący w skardze na interpretację indywidualną zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 6 i 9 u.p.d.o.f. i art. 14a Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

We wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując art. 10 ust. 1 pkt 6 i pkt 9 i art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 18 ust. 1, ust. 2 i ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, wyjaśnił, że odszkodowanie jest związane ze źródłem przychodu, na podstawie którego mogło w ogóle powstać i ma rekompensować czynsz, jaki powinien być płacony przez najemcę lokalu z orzeczoną eksmisją, a który nie został w rzeczywistości zapłacony przez osoby zajmujące dany lokal. Kwoty pozostawione do dyspozycji wnioskodawcy, od strony wynajmującego stanowią wobec tego odpłatność za oddanie najemcy rzeczy do używania. Zatem przychód w postaci odszkodowania pozostaje w związku przyczynowo - skutkowym z używaniem lokalu przez najemcę, pomimo orzeczonej eksmisji. Wysokość spornego odszkodowania jest wprost proporcjonalna do stanu całej nieruchomości i lokalu - koszty ponoszone na utrzymanie nieruchomości i lokalu podnoszą zatem wartość odszkodowania. W przypadku, jeżeli lokator oczekujący na lokal socjalny nie uiszcza odszkodowania, o którym mowa w przepisach szczególnych (art. 18 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów), to gmina w ramach swojej odpowiedzialności pokrywa również odszkodowanie niezapłacone przez lokatora, ponieważ są to konsekwencje wynikłe z nieprzyznania przez gminę lokalu socjalnego. W zakresie tej kwoty gmina wchodzi jako dłużnik w miejsce niepłacącego lokatora i opłaca za niego wartość czynszu, jaką ten musiałby uiszczać, gdyby zajmował go na podstawie ważnego tytułu prawnego. Dla wynajmującego jest to kwota otrzymywana w zamian za nieopłacony w terminie czynsz najmu (równowartość tego czynszu), z tym, że uiszczona ona zostaje przez inny podmiot - gminę, która odpowiada za niedostarczenie lokalu socjalnego osobie uprawnionej i zajmującej w dalszym ciągu przedmiotowy lokal. W tym zakresie uiszczona kwota nie zmienia swojego charakteru i może być traktowana analogicznie jako szeroko rozumiany przychód z najmu.

Następnie Sąd uznał, iż skoro skarżący zadał kilka pytań we wniosku o wydanie interpretacji, w tym zadane pytania dotyczyły rubryki, w której podatnik ma uwzględnić uzyskany przychód, to pośrednio kwestia zwolnienia z opodatkowania winna być przedmiotem analizy organu.

Za nieprawidłowe uznał Sąd stanowisko organu, iż obowiązek uwzględnienia orzecznictwa sądowego dotyczy wyłącznie interpretacji ogólnych (w odpowiedzi na skargę), a wyroki sądów wydawane są w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację. Zdaniem Sądu odniesienie się przez organ do powołanego i mającego zastosowanie w sprawie orzecznictwa sądów administracyjnych konieczne jest dla zachowania wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej zasady zaufania do organów podatkowych. W związku z powyższym w opinii Sądu nieustosunkowanie się przez organ w swojej analizie do powołanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych narusza również przepisy procesowe tj. art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej.

W skardze kasacyjnej organ zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając na podstawie:

1)

art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że odszkodowanie otrzymane przez właściciela nieruchomości od gminy na podstawie art. 18 ust. 3 i ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów z tytułu niedostarczenia przez gminę lokalu socjalnego należy zakwalifikować jako przychód ze źródła najem,

- art. 20 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organ interpretacyjny kwalifikując odszkodowanie wypłacone przez gminę właścicielowi nieruchomości do przychodu z innych źródeł naruszył wskazane przepisy;

2)

art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 146 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie skargi strony skarżącej, uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji i przyjęcie, że w postępowaniu w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w ten sposób, że w interpretacji indywidualnej nie rozważył kwestii zwolnienia z opodatkowania otrzymanego przez wnioskodawcę odszkodowania, "zwłaszcza z uwagi na stwierdzenie organu, że przychody niemieszczące się w źródłach przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.o.f. i niewymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych w tej ustawie stanowią przychód z innych źródeł",

- art. 146 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 i art. 14h oraz w zw. z art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie skargi strony skarżącej, uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji i przyjęcie, że w postępowaniu w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego organ podatkowy naruszył przepisy postępowania, w ten sposób, że w interpretacji indywidualnej nie odniósł się do poglądów prawnych wyrażonych w powołanych przez wnioskodawcę orzeczeniach sądowych.

Organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego, przy czym kwestią sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie czy odszkodowanie uzyskane przez wnioskodawcę na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów należy zakwalifikować jako przychód z tytułu najmu - art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. czy z innych źródeł - art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. W związku z tym, iż ustalenie prawnopodatkowego charakteru odszkodowania jest kluczowe w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna ten zarzut jako pierwszy.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że odszkodowanie, które otrzymuje skarżący, stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na odszkodowawczy charakter świadczenia wskazuje wprost art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, który przewiduje możliwość wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów jeżeli gmina nie dostarczyła lokalu socjalnego osobie uprawnionej do niego z mocy wyroku, właścicielowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze do gminy, na podstawie art. 417 kodeksu cywilnego.

Wymaga podkreślenia, że zagadnieniem tym zajmował się już Naczelny Sąd Administracyjny, w wyrokach z 18 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2262/13, uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 7 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Po 120/13 oraz z 31 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 1861/14, uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Łd 1509/13, do których to wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, na poparcie swojego stanowiska odwołał się Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. We wskazanych wyżej wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przychód z tytułu odszkodowania od gminy nie ma źródła w umowie najmu, gdyż przepis statuujący to odszkodowanie (art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów) odsyła do przepisu dotyczącego odpowiedzialności odszkodowawczej władzy publicznej, a mianowicie art. 417 kodeksu cywilnego. W tym kontekście istotne pozostają zatem zarówno cele, jak i cechy uzyskiwanego świadczenia odszkodowawczego. Jego zadaniem jest bowiem przede wszystkim zrekompensowanie poniesionych przez właściciela strat w związku z zajmowaniem należącego do niego lokalu mieszkalnego przez osoby nieuprawnione. Co więcej, przy tak ukształtowanej konstrukcji odpowiedzialności odszkodowawczej zdarzeniem powodującym szkodę pozostaje bezprawne działanie gminy, która nie wywiązuje się z obowiązku dostarczenia lokalu socjalnego, zaś podstawą prawną roszczenia odszkodowawczego pozostają przepisy ustawowe (art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz stosowne przepisy Kodeksu cywilnego normujące kształt odpowiedzialności odszkodowawczej). Nie sposób tym samym utożsamiać środków wypłaconych tytułem odszkodowania w trybie art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów z przychodami uzyskiwanymi z tytułu najmu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. Przepis ten jednoznacznie przewiduje, że źródłem opisanego przychodu musi pozostawać konkretna umowa nazwana, której zasadniczy kształt precyzują przepisy kodeksu cywilnego zawarte w art. 659-692. Tymczasem cech świadczenia z tytułu najmu nie posiada sporne odszkodowanie. Źródłem świadczenia odszkodowawczego jako określonego przychodu jest bowiem całkowicie odmienny stosunek zobowiązaniowy różniący się od najmu przede wszystkim podstawą prawną (przepis prawa a nie umowa), celem (cel rekompensacyjny a nie wynagrodzenie za używanie rzeczy) oraz podmiotami (właściciel nieruchomości i gmina, a nie wynajmujący i najemca - lokator). Związek między kwotą uzyskaną od gminy, a przychodami uzyskiwanymi z tytułu najmu (nawet jeśli rozumieć je szeroko) jest zatem bardzo daleki, tym bardziej, że powstanie roszczenia odszkodowawczego nie jest związane z umownym węzłem prawnym (najmem), który już w ogóle między właścicielem a mieszkańcem nie istnieje. Były lokator (były najemca) jest bowiem jedynie osobą zajmującą lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, co dodatkowo wzmacnia argumentację na rzecz traktowania środków otrzymanych od gminy jako odszkodowania zaliczanego do zbiorczej kategorii przychodów z "innych źródeł" zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. Sam fakt, iż z perspektywy właściciela uzyskiwane odszkodowanie traktowane jest jako substrat czynszu, a wysokość czynszu stanowi jeden z elementów kalkulacji wysokości należnego odszkodowania, nie zmienia charakteru otrzymanej kwoty i nie uzasadnia traktowania jej jako przychodu z tytułu najmu. Co istotne nie oznacza to, że odszkodowanie obejmie wyłącznie równowartość czynszu, ale pełną szkodę wynikającą z korzystania z lokalu przez osoby nieuprawnione, co zresztą potwierdza opisany przez skarżącego stan faktyczny, w którym wypłacona przez gminę kwota, oprócz czynszu, zawierała również równowartość opłat za zużytą w lokalu wodę i wywóz śmieci.

Wbrew sugestiom Sądu pierwszej instancji, powyższych wniosków nie zmienia również treść art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., stanowiącego, iż przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Choć przepisy podatkowe nie ograniczają formalnie pojęcia przychodu z najmu wyłącznie do czynszu, to nie oznacza to, że przychodem z najmu mają być świadczenia odszkodowawcze. Uwzględnienia wymaga, że cytowany przepis stanowi ogólną definicję "przychodu" odnoszącą się do rożnych źródeł ich uzyskiwania, zaś samo doprecyzowanie postaci przychodu (jako pieniędzy, wartości pieniężnych, świadczeń w naturze czy nieodpłatnych świadczeń) nie modyfikuje jego źródła tzn. nie zmienia - z perspektywy prawnopodatkowej kwalifikacji - wymogu wynikania przychodu z określonego źródła - w tym przypadku z umownego stosunku najmu.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym obecnie pogląd prawny wyrażony w omówionych wyrokach w pełni podziela.

W związku z powyższym za prawidłowe należy uznać zaliczenie odszkodowania uzyskanego od gminy na podstawie art. 18 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów do kategorii przychodów z innych źródeł w myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. W efekcie powyższego zasadne są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f. oraz art. 20 ust. 1 i art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.

Za zasadny należy uznać także zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że organ podatkowy nie rozważył kwestii zwolnienia z opodatkowania otrzymanego przez wnioskodawcę odszkodowania. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Podkreślić trzeba, że specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega między innymi na tym, że organ wydający taką interpretację może "poruszać się" tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, w granicach zadanego przez niego pytania oraz wyrażonej oceny prawnej (zajętego stanowiska). Organ wydający interpretację jest związany merytorycznie zakresem problemu prawnego, jaki strona przedłoży we wniosku, w związku z czym nie jest uprawniony do udzielania interpretacji w obszarze regulacji prawnych, które nie zostały przedstawione w stanowisku wnioskodawcy. Skoro we wniosku o wydanie interpretacji wnioskodawca nie zawarł pytania dotyczącego zwolnienia z opodatkowania przedmiotowego odszkodowania oraz kwestii tej nie przedstawił w stanie faktycznym, to organ nie mógł do zagadnienia tego się odnieść.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ nie naruszył w przedmiotowej sprawie przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 w związku z art. 14h oraz w związku z art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej poprzez nieodniesienie się w interpretacji indywidualnej do poglądów prawnych wyrażonych w powoływanych przez wnioskodawcę orzeczeniach sądowych. Podkreślić należy, iż organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1-2 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 14h Ordynacji podatkowej, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165a, art. 165 § 3, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Z przepisu tego wynika, że przy wydawaniu interpretacji indywidualnych należy stosować ogólne zasady postępowania podatkowego, w tym wynikającą z wynikającą z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej - zasadę postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasada postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych nie została naruszona, gdyż organ, wydając zaskarżoną interpretację indywidualną w sprawie, dokonał analizy przepisów prawa podatkowego mających zastosowanie w odniesieniu do złożonego wniosku, jak również w sposób właściwy dokonał ich wykładni i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego przez wnioskodawcę stany faktycznego. Skoro w niniejszej sprawie organ wszystkie te warunki spełnił, to nieodniesienie się do powołanego przez wnioskodawcę orzecznictwa nie może być uważane za naruszenie wskazanej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej zasady zaufania.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.