Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1211810

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 17 czerwca 1999 r.
II CZ 43/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Prezes SN T. Ereciński.

Sędziowie: SN M. Sychowicz (spraw.), H. Wrzeszcz.

Sentencja

Sąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 1999 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Sławomira J. przeciwko P. S.A. o zapłatę, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 27 stycznia 1999 r., postanawia:

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 27 stycznia 1999 r. odrzucił kasację powoda od wyroku tego Sądu zmieniającego wyrok sądu pierwszej instancji i oddalającego powództwo o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty, stanowiącej zwaloryzowane świadczenie z tytułu zawartej w 1978 r. umowy ubezpieczenia zaopatrzenia dzieci. Sąd Okręgowy uznał, że kasacja jest niedopuszczalna, ponieważ podana w niej wartość przedmiotu zaskarżenia (2.380,70 zł) jest niższa niż 5.000 zł (art. 393 pkt 1 k.p.c.).

W zażaleniu na postanowienie wymienione na wstępie powód zarzucił, że sprawa, w której wniesiona została kasacja, jest sprawą o ukształtowanie prawa i ograniczenie dopuszczalności kasacji przewidziane w art. 393 pkt 1 k.p.c. nie ma w niej zastosowania. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Sądu Okręgowego.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rację ma skarżący twierdząc, że żądanie dokonania przez sąd zmiany wysokości świadczenia pieniężnego na podstawie art. 3581 § 3 k.c. (żądanie tzw. waloryzacji sądowej), jest żądaniem nowego ukształtowania - w zakresie wysokości świadczenia dłużnika - stosunku prawnego zachodzącego pomiędzy stronami. Nie przemawia to jednakże za zasadnością zażalenia.

O tym, czy sprawa jest w rozumieniu art. 393 pkt 1 k.p.c. sprawą o świadczenie, czy też inną sprawą (o ustalenie istnienia bądź nieistnienia stosunku prawnego lub prawa albo o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa), świadczy treść żądania pozwu (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.). Jeżeli powód żąda nakazania pozwanemu spełnienia określonego świadczenia, polegającego np. na zapłaceniu przez niego pewnej sumy pieniędzy i domaga się zasądzenia jej od pozwanego, sprawa tocząca się na skutek takiego powództwa jest sprawą o świadczenie. Rozstrzygnięcie takiej sprawy może być - i tak jest bardzo często - uzależnione od ustalenia, czy między stronami zachodzi stosunek prawny uzasadniający spełnienie świadczenia przez pozwanego. Nie zmienia to jednakże charakteru sprawy i nie powoduje, iż jest to sprawa o ustalenie istnienia stosunku prawnego. Podobnie jest, gdy powód żąda nakazania pozwanemu spełnienia świadczenia (zasądzenia od niego określonej kwoty), którego rozmiar zostanie oznaczony w wyniku uprzedniego ukształtowania go przez sąd. Żądanie tego ukształtowania jest w tym wypadku jedynie przesłanką rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu, którym jest nakazanie pozwanemu spełnienia określonego świadczenia. Sprawą o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa, a więc sprawą nie będącą w rozumieniu art. 393 pkt 1 k.p.c. sprawą o świadczenie, jest tylko sprawa tocząca się na skutek takiego żądania powoda, którym jest żądanie nowego określenia przez sąd treści stosunku prawnego lub prawa (sformułowanie którego to żądania może zresztą przybrać różną postać), ale nie żądanie nakazania pozwanemu spełnienia określonego świadczenia (choćby w wyniku uprzedniego ukształtowania stosunku prawnego).

Wobec tego, że sprawa, w której powód wniósł kasację, jest sprawą toczącą się na skutek żądania powoda zasądzenia na jego rzecz od pozwanego określonej kwoty, jest to sprawa o świadczenie w rozumieniu art. 393 pkt 1 k.p.c. Stosownie do wymienionego przepisu o dopuszczalności kasacji w tej sprawie rozstrzyga wartość przedmiotu zaskarżenia; skoro jest ona niższa niż 5.000 zł, to kasacja nie przysługuje. Zaskarżone postanowienie zapadło zatem bez naruszenia art. 393 pkt 1 k.p.c. i do jego wydania Sąd Okręgowy był powołany na podstawie art. 3935 k.p.c.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy uznał zażalenie za bezzasadne i na podstawie art. 39319 w związku z art. 385 k.p.c. postanowił jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.