Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1043992

Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 31 marca 1998 r.
II CKN 661/97

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN F. Barczewska.

Sędziowie SN: H. Ciepła (spraw.), Z. Strus.

Sentencja

Sąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 31 marca 1998 r. na rozprawie sprawy z powództwa Lucjana R. - "T.- I." przeciwko Mirosławowi S. - Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjno-Usługowe "M." z udziałem interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. o zapłatę, na skutek kasacji interwenienta ubocznego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 maja 1997 r.,

I.

zmienia zaskarżony wyrok w pkt 1 w ten sposób, że zmieniając wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 grudnia 1996 r. w pkt 1 uchyla wyrok zaoczny tego sądu z dnia 9 lutego 1995 r. w części zasądzającej odsetki ustawowe pkt 1 i zasądza od pozwanego na rzecz powoda od kwoty 23.376,25 zł odsetki w wysokości 5% w stosunku rocznym od dnia 15 października 1994 r. do dnia zapłaty,

II.

w pozostałej części kasację oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 4 XII 1996 r. utrzymał w mocy wyrok zaoczny tego Sądu, którym zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 23.376.24 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem odszkodowania za uszkodzone w czasie transportu z Włoch do Polski płyty marmurowe.

Rozstrzygnięcie to oparł na ustaleniu, że płyty i ich opakowanie były w dobrym stanie w chwili przyjęcia przez przewoźnika od nadawcy. Ani kierowca przewoźnika obecny przy załadunku płyt, ani protokół z odbioru towaru od przewoźnika nie stwierdzają żadnych zastrzeżeń co do stanu opakowania płyt. W konkluzji Sąd Wojewódzki uznał, że nie zachodzi żadna z przyczyn ogólnych, ani szczególnych skutkujących zwolnienie pozwanego przewoźnika z odpowiedzialności w rozumieniu art. 17 ust. 2 i 4 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238), a wobec niekwestionowania przez niego wysokości szkody uwzględnił żądanie w kwocie dochodzonej.

Apelację interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A., Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 7 V 1997 r. oddalił, podzielając poczynione przez Sąd Wojewódzki ustalenia i ich ocenę jurydyczną oraz wyprowadzone wnioski. Uznając zarzuty apelacji za niezasadne Sąd Apelacyjny stwierdził, że przewoźnik zaniedbując ustalenia stanu opakowań w chwili przekazywania przesyłki odbiorcy, pozbawił się możliwości udowodnienia, że szkoda w przewożonym towarze powstała z wad opakowania, co wyłącza przyjęcie domniemania z art. 18 ust. 2 powołanej Konwencji, że to właśnie ta wada spowodowała szkodę, co potwierdza prawidłowość stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że pozwany nie wykazał, by zachodziła którakolwiek z przyczyn skutkujących zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności w rozumieniu art. 17 ust. 2 i 4 wymienionej Konwencji.

Wyrok Sądu Apelacyjnego interwenient uboczny Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "W." S.A. zaskarżył kasacją opartą na podstawie art. 3931 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny naruszył przepisy art. 17 ust. 5 i art. 18 ust. 2 Konwencji, art. 8 ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 59, z 1996 r. poz. 344) przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 27 Konwencji przez niezastosowanie. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powołując jako podstawę kasacji naruszenie prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 k.p.c.), skarżący w uzasadnieniu kasacji zasadniczo kwestionuje prawidłowość poczynionych ustaleń, podważając zastosowane przez Sąd kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów.

W tej sytuacji okoliczności podniesionych w uzasadnieniu, które nie wiążą się z podstawą kasacji, nie można traktować jako samodzielnej drugiej podstawy kasacji. Takiemu stanowisku dal wyraz Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 26 III 1997 r. II CKN 50/97 (OSNC 1997, poz. 127). Oznacza to, że skarżący nie zarzuca naruszenia przepisów postępowania przez poczynienie wadliwych ustaleń i dla oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajne są ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku. Zostały one w sposób wyczerpujący przytoczone w uzasadnieniu tego wyroku i są wiążące dla instancji kasacyjnej. Wynika z nich, że płyty marmurowe były załadowane na stojakach o jednakowej konstrukcji, że zostały prawidłowo opakowane przed nadaniem i w takim stanie przyjęte przez przewoźnika do przewozu. Zatem dawały one podstawę do przyjęcia, jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny, że pozwany nie wykazał, by szkoda wynikła z winy osoby uprawnionej lub z powodu okoliczności, których nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. Przesądza to o prawidłowości stanowiska Sądu Apelacyjnego, że zachodzi brak podstaw tak ogólnych, jak i szczególnych skutkujących zwolnienie pozwanego przewoźnika z odpowiedzialności w rozumieniu art. 17 ust. 2 i 4 powołanej wyżej Konwencji.

W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie zwalczać prawidłowości rozstrzygnięcia co do pretensji głównej.

Nie można natomiast odmówić słuszności zarzutowi naruszenia przepisu art. 27 Konwencji.

Dochodzona szkoda powstała w międzynarodowym transporcie, co powoduje, że podstawę prawną rozstrzygnięcia sporu tak w zakresie pretensji głównej, jak i odsetek stanowią postanowienia wiążącej strony powołanej wyżej Konwencji. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 tej Konwencji, jej postanowienia stosuje się do wszelkich umów o zarobkowy przewóz drogowy towarów pojazdami, niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron, jeżeli miejsce przyjęcia do przewozu i miejsce przewidziane dla jej dostawy, stosownie do ich oznaczenia w umowie, znajdują się w dwóch różnych krajach.

Kwestię wysokości odsetek ustawowych w tym wypadku rozstrzyga jednoznacznie przepis art. 27 ust. 1 Konwencji, stanowiąc że osoba uprawniona może żądać odsetek od kwoty odszkodowania w wysokości 5% w stosunku rocznym. Przepis ten wyłącza więc stosowanie odsetek ustawowych określonych w Rozporządzeniach Rady Ministrów wydanych na podstawie art. 359 § 3 kodeksu cywilnego.

Ponieważ zaskarżonym wyrokiem zasądzono odsetki ustawowe bez określenia stopy ustalonej przepisem art. 27 ust. 1 Konwencji, w tym zakresie wyrok ten zmieniono orzekając jak w pkt 1. W pozostałej części kasację oddalono (art. 39315 i 39312 k.p.c.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.