Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1211694

Wyrok
Sądu Najwyższego
z dnia 31 maja 1999 r.
II CKN 358/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN H. Ciepła.

Sędziowie SN: K. Kołakowski, Z. Strus (spraw.).

Sentencja

Sąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 31 maja 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa Piotra J. przeciwko Przedsiębiorstwu Eksportu Wewnętrznego "P." w Warszawie i Skarbowi Państwa - Ministerstwu Finansów w Warszawie o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29 sierpnia 1997 r., oddala kasację i przyznaje adw. Krystynie K. (kancelaria adwokacka) od Skarbu Państwa kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Powód Piotr J. twierdził w pozwie, że od około 1978 lub 1979 r. jest narażony w miejscu pracy na szkodliwe działania gazów i promieni stosowanych przeciw niemu, wskutek czego utracił zdrowie. Dlatego domagał się zasądzenia odszkodowania od przedsiębiorstwa "P." jako pracodawcy, które nie zapewniło mu bezpiecznych warunków pracy oraz od Ministerstwa Finansów odpowiedzialnego za bierność policji, prokuratury, Ministerstwa Sprawiedliwości oraz obydwu izb parlamentu.

Powód nie zdołał skonkretyzować czynników (gazów i promieni) wyrządzających mu szkodę ani wskazać dowodów na ich występowanie. Dlatego Sąd Wojewódzki oddalił powództwo a Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu sprawy z apelacji powoda, wyrokiem z 29 sierpnia 1997 r. oddalił jego apelację. Znaczną część swego uzasadnienia Sąd drugiej instancji poświęcił zagadnieniu niedopuszczenia w pierwszej instancji dalszych dowodów z opinii biegłych, wskazując, że została złożona obszerna opinia lekarza internisty, według którego żadne z rzeczywistych schorzeń powoda nie wiąże się z przyczynami opisywanymi przez niego. Dlatego Sąd pierwszej instancji zasadnie i bez naruszenia art. 286 k.p.c. odmówił przeprowadzana dalszych dowodów z opinii znawców medycyny.

Pełnomocnik ustanowiony przez sąd wniósł kasację od tego wyroku przytaczając jako podstawę naruszenie art. 224 k.p.c. przez zamknięcie rozprawy bez przeprowadzenia dalszych dowodów z opinii lekarzy. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

O potrzebie zasięgania opinii biegłych decyduje sąd orzekający kierując się przesłanką wymienioną w art. 278 § 1 k.p.c., to jest potrzebą uzyskania wiadomości specjalnych, którymi nie dysponuje skład sądzący.

Strony mają wpływ na wybór biegłych i ich liczbę (art. 279 k.p.c.) a do chwili ukończenia czynności przez powołanego biegłego mogą żądać jego wyłączenia z przyczyn, z jakich można żądać wyłączenia sędziego. Wskazane unormowania zapewniają stronom rzeczywisty wpływ na wybór i bezstronność biegłych. W rozpoznawanej sprawie zarzuty takie nie zostały zgłoszone. Opinia rzeczoznawcy nie nastręczała żadnych wątpliwości co do kompetencji lekarza internisty oraz jego bezstronności. W takiej sytuacji żądanie dalszych opinii biegłych mogły uzasadniać tylko zarzuty merytoryczne pod adresem złożonej opinii. Natomiast niekorzystne dla powoda konkluzje biegłego internisty nie usprawiedliwiały w świetle art. 278 § 1 k.p.c. jego wniosków. Jeżeli zatem sąd pierwszej instancji uznał, że opinia dotychczasowa spełnia cele, dla których przeprowadza się ten kwalifikowany dowód, tj. dostarcza niezbędnych wiadomości specjalnych składowi orzekającemu, istniały podstawy do uznania sprawy za wyjaśnioną dostatecznie i zamknięcia rozprawy.

Sąd Apelacyjny orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym (art. 382 k.p.c.). Pamiętać przy tym należy o ograniczeniach w zgłaszaniu nowych faktów i dowodów (art. 381 k.p.c.), gdyż dla zbierania i przeprowadzania dowodów przewidziane jest zasadniczo postępowanie w pierwszej instancji. Jeśli w rozpoznawanej sprawie powód nie miał podstaw do zgłaszania nowych dowodów, zrozumiałe było, że po zwięzłym przedstawieniu stanu sprawy, zwłaszcza zarzutów i wniosków apelacyjnych (art. 377 k.p.c.) i po wypowiedziach stron lub ich pełnomocników, którzy mogli roztrząsać także wyniki postępowania przed Sądem Wojewódzkim, rozprawa apelacyjna ulegała zamknięciu, a wymieniona czynność przewodniczącego nie naruszała w żaden sposób art. 224 § 1 k.p.c., w związku z art. 391 k.p.c. Zgodność jej z prawem zwalnia od rozważania, czy mogła mieć i jaki wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.

Nie znajdując dla przytoczonej podstawy kasacji żadnego usprawiedliwienia Sąd Najwyższy z mocy art. 39312 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.