Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1289658

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 13 maja 1999 r.
II AKa 72/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Barbara Suchowska.

Sędziowie SA: Marek Michniewski (spr.), Jan Dybek.

Przy udziale Prokuratora Prok. Apel.; Jolanty Cykowskiej.

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 1999 r. sprawy z wniosku C. B. i J. B. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę po K. B. w oparciu o przepisy ustawy rehabilitacyjnej z dnia 23 lutego 1991 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 34, poz. 149 z późn. zm.) z powodu apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawców od wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej z dnia 4 lutego 1999 r. sygn. akt III Ko 218/98:

1.

utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok,

2.

kosztami postępowania odwoławczego obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej z dnia 4 lutego 1999 r. oddalono wniosek C. B. oraz J. B. o zasądzenie odszkodowania w oparciu o przepisy ustawy rehabilitacyjnej związane z represjami jakich doznali ze strony organów sądowych ówczesnego Związku (...) w okresie od 20 września 1939 r. (data aresztowania zatrzymania J. F. - kapitana Wojska Polskiego) oraz jego stracenia co nastąpiło na terenie C. w 1940 r., a co do K. B. deportowanie jej w 1940 r. do ZSRR, a następnie skazanie w 1943 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności za odmowę przyjęcia radzieckiego dowodu osobistego.

Powyższy wyrok zaskarżył pełnomocnik wnioskodawców w części dotyczącej odmowy odszkodowania za represje jakich doznała K. B.

Apelacja zarzuca: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który mógł mieć wpływ na treść tego orzeczenia polegający na przyjęciu, że represje dotknęły rodzinę wnioskodawców w latach 1939 - 1940.

Podnosząc ten zarzut autor apelacji wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w szczególności z tego powodu, iż Sąd I instancji przyjął, że represje (wobec K. B.) miały miejsce w 1939 - 1940 r., podczas gdy K. B. przebywała w więzieniu radzieckim od 13 marca 1943 r. do 9 maja 1944 r. i należy to uważać jako kontynuację represji, które miały miejsce w latach 1939 i 1940 r. na terytorium Państwa Polskiego w granicach określonych Traktatem Ryskim.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Omawiana wyżej kwestia jest uregulowana w znowelizowanym art. 8 ust. 2a i 2b (ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego Dz. U. Nr 97, poz. 604).

Z akt sprawy wynika, iż jeżeli chodzi o K. B. te represje miały mieć postać:

1.

w 1940 r. została deportowana z T. do N., a następnie do T. (1) (k. 7v),

2.

dnia 23 marca 1943 r. została skazana przez Sąd Ludowy 3 - go Obwodu dla miasta M. z art. 67-1 cz. II Kodeksu karnego Turkmeńskiej Republiki Radzieckiej na karę 2 lat pozbawienia wolności, którą odbyła od 13 marca 1943 r. do 9 maja 1944 r. za naruszenie obowiązku posiadania dowodu osobistego (rep. turkmeńskiej wzgl. Radzieckiej k. 2-4 akt SW w Bielsku - Białej sygn. III Ko 219/98).

Oby tych represji nie można jednak z sobą wiązać, bo przecież pierwsza z nich nie spowodowała automatycznego niejako skazania przez tzw. Sąd (...) Turkmeńskiej Republiki Radzieckiej.

Odnośnie sytuacji opisanej w punkcie 1 miała ona miejsce w T., a więc na terytorium Polski w granicach ustalonych w Traktacie Ryskim i chodzi w tym wypadku o rok 1940.

Aby można było uwzględnić wniosek o odszkodowanie, zgodnie z treścią art. 8 ust. 2a, Skarb Państwa ponowi odpowiedzialność za represje stosowane wobec obywateli polskich w okresie od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1956 r. przy czym wymogiem koniecznym jest stosowanie represji na terytorium Polski.

Jedynie w 1940 r. można by przyjąć, iż represje wobec K. B. stosowane były na terytorium Państwa Polskiego, ale nie spełnia to formalnego wymogu z art. 8 ust. 2a stosowania represji w okresie od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1956 r.

Jeżeli chodzi o kwestię opisaną w punkcie 2, to również roszczenie jest bezzasadne, chociażby z tego formalnego powodu, iż skazanie K. B. przez tzw. Sąd Ludowy jak i odbywanie kar więzienia miało miejsce poza terytorium Polski, co również powoduje brak przesłanek z art. 8 ust. 2a do zasądzenia odszkodowania i jedynie w tym fragmencie uzasadnienie Sądu Okręgowego wymagało uzupełnienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.