Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1621271

Wyrok
Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z dnia 3 grudnia 2014 r.
II AKa 358/14
Niedopuszczalność określenia w jednym postępowaniu dla każdej z wymierzonych kar grzywny innej stawki dziennej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Andrzej Krawiec.

Sędziowie: SA Cezariusz Baćkowski (spr.), SO del. do SA Robert Zdych.

Sentencja

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w II Wydziale Karnym po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy M. F. oskarżonego z art. 63 ust. 3, art. 53 ust. 2 i art. 57 ust. 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz art. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii z powodu apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt III K 37/14

I zmienia zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. F. w pkt II części rozstrzygającej w ten sposób, że ustaloną tam wielkość stawki dziennej grzywny podwyższa do 50 (pięćdziesięciu) złotych i stwierdza, że orzeczona w pkt III kara łączna grzywny utraciła moc,

II w pozostałej części zaskarżony wyrok wobec oskarżonego M. F. utrzymuje w mocy,

III na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k. orzeka wobec oskarżonego M. F. karę łączną 500 (pięciuset) stawek dziennych grzywny po 50 (pięćdziesiąt) złotych, IV zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, którymi obciąża Skarb Państwa.

Uzasadnienie faktyczne

M. F., D. S., D. C. (1) zostali oskarżeni o to, że:

I. w okresie od kwietnia 2013 r. do 23 sierpnia 2013 r. na terenie kompleksu leśnego pomiędzy miejscowościami R., B. i M., rejonu (...), realizując z góry powzięty zamiar działając wspólnie i w porozumieniu, wbrew przepisom Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez sadzenie, nawożenie, podlewanie, odchwaszczanie oraz inne czynności pielęgnacyjne uprawiali nie mniej niż 150 sztuk roślin konopi innej niż włóknista pozwalającej na uzyskanie znacznej ilości ziela konopi innej niż włóknista w ilości nie mniejszej niż 4.605,88 gram ziela, co odpowiada 46.058 najmniejszych działek handlowych, tj. o przestępstwo z art. 63 ust. 3 w zw. z art. 63 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k.

II. w okresie od czerwca 2013 r. do 23 sierpnia 2013 r. na terenie kompleksu leśnego pomiędzy miejscowościami R., B. i M., rejonu (...), realizując z góry powzięty zamiar, działając wspólnie i w porozumieniu, wbrew przepisom Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wytworzyli poprzez zbieranie, selekcjonowanie, suszenie, kruszenie znaczne ilości środka odurzającego w postaci marihuany w ilości nie mniejszej niż 1,385 gram, co odpowiada 13.850 działek handlowych, czym czynili przygotowania do wprowadzenia do obrotu znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany w ilości nie mniejszej niż 1.385 gram, tj. o przestępstwo z art. 53 ust. 2 w zw. z art. 63 ust. 1, 2 i 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 57 ust. 2 w zw. z art. 56 ust. 3 i 1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

III. w dniu 23 sierpnia 2013 r. na terenie kompleksu leśnego pomiędzy miejscowościami R., B. i M., rejonu (...), działając wspólnie i w porozumieniu, wbrew przepisom Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadali środek odurzający w postaci żywicy konopi (haszyszu) w ilości 2,25 grama, co odpowiada około 12 najmniejszym działkom handlowym, tj. o przestępstwo z art. 62 ust. 1 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii a nadto M. F. o to, że:

IV. w dniu 24 sierpnia 2013 r. w L. w mieszkaniu przy ul. (...) wbrew przepisom Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał środki odurzające w postaci marihuany w ilości 0,41 gram, co stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o przestępstwo określone w art. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii Sąd Okręgowy w Legnicy wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2014 r. (sygn. akt III K 37/14)

I oskarżonych M. F., D. S. i D. C. (2) uznał za winnych tego, że w okresie od kwietnia 2013 r. do 23 sierpnia 2013 r. na terenie kompleksu leśnego pomiędzy miejscowościami R., B. i M., rejonu (...), realizując z góry powzięty zamiar, działając wspólnie i w porozumieniu, wbrew przepisom Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez sadzenie, nawożenie, podlewanie, odchwaszczanie oraz inne czynności pielęgnacyjne uprawiali nie mniej niż 150 sztuk roślin konopi innej niż włóknista pozwalającej na uzyskanie znacznej ilości ziela konopi innej niż włóknista w ilości nie mniejszej niż 3300 gram ziela, co odpowiada nie mniej niż 3300 działek handlowych, a także wytworzyli poprzez zbieranie, selekcjonowanie, suszenie, kruszenie znaczne ilości środka odurzającego w postaci marihuany w ilości nie mniejszej niż 655,76 gram, co odpowiada nie mniej 656 działek handlowych oraz wytworzyli jako produkt uboczny nie więcej niż 2,25 grama żywicy konopi, czym czynili przygotowania do wprowadzenia do obrotu znacznej ilości środków odurzających w postaci marihuany tj. przestępstwa z art. 63 ust. 3 i art. 53 ust. 2 i art. 57 ust. 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., i za czyn ten na podstawie art. 53 ust. 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 60 § 2 i § 6 pkt 2 k.k. wymierzył im kary: D. C. (2) - 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, zaś M. F. i D. S. - kary po 1 (jednym) roku i 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności, a nadto wymierzył oskarżonym: D. C. (2), M. F. i D. S. kary grzywien w wymiarze 500 stawek dziennych, po 50 zł każda;

I uznał oskarżonego M. F. za winnego popełnienia czynu opisanego w punkcie IV części wstępnej wyroku stanowiącego przestępstwo z art. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii za czyn ten na podstawie art. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i art. 33 § 1 i § 3 k.k. wymierza mu grzywnę w wysokości 10 stawek dziennych po 10 zł każda;

I na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył oskarżonym M. F. kary grzywien i wymierzył mu karę łączną grzywny w wysokości 500 stawek dziennych, po 50 zł każda;

I na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonania orzeczonych kar pozbawienia wolności wobec oskarżonych D. C. (2), M. F. i D. S. warunkowo zawiesił na okres próby lat 5 i na podstawie art. 73 § 1 k.k. w okresie próby oddał ich pod dozór kuratora sądowego;

I na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonych kar grzywien zaliczył oskarżonym okresy ich pozbawienia wolności przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny: M. F. od dnia 23 sierpnia 2013 r. do dnia 20 grudnia 2013 r., D. S. od 23 sierpnia 2013 r. do dnia 16 grudnia 2013 r., D. C. (2) 23 sierpnia 2013 r. do dnia 16 grudnia 2013 r.;

I na podstawie art. 70 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł przepadek dowodów rzeczowych opisanych na k. 459 pod pozycją: 44 - 45, na k. 162- 163 pod pozycją: 1 - 43;

I na podstawie art. 70 ust. 4 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł od oskarżonych nawiązki w kwocie po 10.000,00 zł na rzecz Stowarzyszenia (...);

I na podstawie art. 627 k.p.k. i art. 633 k.p.k. zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa po 1/3 kosztów sadowych i wymierzył im opłaty w kwocie 5.300,00 zł.

Apelację od tego orzeczenia wniósł prokurator, który zaskarżył wyrok na niekorzyść oskarżonego M. F. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny i zarzucił obrazę przepisów prawa karnego materialnego a mianowicie art. 33 § 3 k.k. polegającą na zastosowaniu przez Sąd różnych wysokości stawek dziennych grzywien orzeczonych wobec M. F. za czyny opisane w pkt I i II części dyspozytywnej wyroku, podczas gdy orzekając w jednym postępowaniu, przy ściśle ustalonej, niezmienionej sytuacji majątkowej sprawcy Sąd winien stosować jednolitą wysokość stawki dziennej grzywny i to zarówno w zakresie kar grzywny za czyny jednostkowe, jak i w zakresie kary łącznej, co warunkują okoliczności wymienione w tym przepisie.

Podnosząc powyższy zarzut prokurator wniósł o:

- zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec M. F. za czyn z art. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii opisany w pkt II części dyspozytywnej wyroku kary grzywny w wysokości 10 stawek dziennych po 50 zł.

- pozostawienie pozostałych rozstrzygnięć wyroku bez zmian.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje.

Apelacja prokuratora jest zasadna.

Skarżący nie podważa prawnokarnej oceny zachowań oskarżonych, trafnych ustaleń dotyczących przebiegu zdarzeń wywiedzionych z dowodów zweryfikowanych bez uchybiania zasadzie wyrażonej w art. 7 k.p.k. Podnosi natomiast słusznie, że Sąd okręgowy w zaskarżonym wyroku błędnie określił różne stawki dzienne grzywny za przestępstwa przypisane w punkcie I i II części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku.

Kara grzywny orzekana jest w systemie stawkowym w dwóch etapach: najpierw uwzględniając dyrektywy wymienione w art. 53 k.k. i art. 54 k.k. sąd wymierza grzywnę określając liczbę stawek dziennych, a następnie ustala wysokość jednej stawki mając na uwadze wskazania określone w art. 33 § 3 k.k. obrazujące sytuację majątkową sprawcy. Zawartość bezprawia w przypisanym sprawcy przestępstwie oddaje w tym systemie tylko ilość stawek, a status majątkowy odzwierciedla wyłącznie wielkość stawki dziennej. Ich iloraz da kwotę grzywny, jaką ma uiścić skazany. Nie jest więc możliwe odwrócenie tego procesu i określenie najpierw jaką kwotę grzywny należy sprawcy wymierzyć by potem dostosować ilość stawek i wartość stawki. Ustalanie, jakie są dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe, co rozstrzyga o wielkości stawki następuje w chwili wyrokowania. Nie jest więc możliwe określenie w jednym postępowaniu dla każdej z wymierzonych kar grzywny innej stawki dziennej. Musi być taka sama, tak jak takie same były okoliczności wymienione w art. 33 § 3 k.k., które Sąd musiał w odniesieniu do każdej grzywny wymierzanej w tym samym postępowaniu uwzględnić. Takie samo stanowisko zajmował tutejszy Sąd apelacyjny w sprawach II A Ka57/12 i II AKa 13/12.

Uwzględniając ustaloną przez Sąd okręgowy sytuację majątkową oskarżonego M. F., który pracując uzyskuje miesięcznie 1730 zł i nie ma nikogo na utrzymaniu, a także określoną na 50 zł stawkę dzienną grzywny za drugie z przestępstw przypisanych oskarżonemu i taką samą stawkę w wypadku kary łącznej grzywny należało uznać, że Sąd ustalił, że taka właśnie wielkość stawki dziennej odpowiada statusowi majątkowemu oskarżonego. Dlatego na kwotę 50 zł należało też ustalić wysokość jednej stawki grzywny, wymierzonej M. F. na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Skutkiem takiego rozstrzygnięcia była utrata mocy kary łącznej grzywny (art. 575 § 2 k.p.k.).

Na podstawie art. 85k.k., art. 86 § 1 i 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego karę łączną 500 stawek dziennych grzywny ustalając wielkość jednej stawki na50 zł. Zastosowanie zasady absorpcji było uzasadnione tym, że tą samą najkorzystniejszą dla oskarżonego regułą posłużył się Sąd I instancji, czego prokurator nie zakwestionował w apelacji na niekorzyść.

Z tych wszystkich powodów apelacja prokuratora była zasadna co w konsekwencji powodowało, że należało zmienić zaskarżony wyrok skoro nie zachodziły okoliczności podlegające uwzględnieniu z urzędu.

Oskarżonego zwolniono od obowiązku poniesienia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ponieważ nie byłoby słuszne obciążanie go powinnością ich uiszczenia, gdy konieczność korekty wyroku wynikła okoliczności, których nie spowodował (art. 624 § 1k.p.k.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.