Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1289647

Wyrok
Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 24 sierpnia 1999 r.
II AKa 204/99

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SA Stanisław Raszka.

Sędziowie SA: Wiesława Gawrońska (spr.), Jan Dybek.

Przy udziale Prokuratora Prok. Apel.; Janusza Konstantego.

Sentencja

Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 1999 r. sprawy z wniosku S. M. o odszkodowanie i zadośćuczynienie dochodzone na podstawie art. 8 ustęp 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 149) z powodu apelacji, wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 28 kwietnia 1999 r. sygn. akt XVI1 Ko 138/97;

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Okręgowy w Katowicach, wyrokiem z dnia 28 kwietnia 1999 r. sygn. XVI1 Ko 138/97 oddalił wniosek S. M. o odszkodowanie iż zadośćuczynienie dochodzone w trybie art. 8 ustęp 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 149) wywodząc, że Sąd Wojewódzki w Białymstoku, postanowieniem z dnia 22 kwietnia 1997 r. sygn. III Ko 308/95 tylko w części uznał za nieważny wyrok Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 9 lutego 1953 r. sygn. Sr 15/53 i w rezultacie tego odbytą karę 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności należy wiązać ze skazaniem za przestępstwo pospolite.

W apelacji pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił:

1.

obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 410 k.p.k. przez pominięcie przy wyrokowaniu okoliczności wynikających z ujawnionego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 1 października 1954 r. sygn. Ns 264/54 z którego wynika, że kary wymierzone wyrokiem Wojskowego Sadu Rejonowego w Białymstoku z dnia 9 lutego 1953 r. za czyny przewidziane w art. 257 § 1 k.k. zostały złagodzone, a następnie darowane na mocy ustawy o amnestii z dnia 22 listopada 1952 r.

2.

błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że odbyta przez S. M. kara w rozmiarze 3 lat i 8 miesięcy jest karą odbytą za przestępstwo z art. 257 § 1 k.k., a nie kara wymierzoną za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

W oparciu o te zarzuty pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie prawne

Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

Apelacja zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie niewątpliwie jest, że stwierdzona nieważność wyroku Wojskowego Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 9 lutego 1953 r. Sr 15/53 nie dotyczyła skazania za przypisany czyn z art. 257 § 1 d.k.k. Pierwotnie wymierzona za ten czyn kara 4 lat więzienia, przy równocześnie wymierzonych karach 7 lat i 9 lat za czyny z art. 86 § 2 k.k. i art. 4 § 1 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. objęta została łączną karą 12 lat więzienia.

Postanowieniem Najwyższego Sądu Wojskowego z dnia 1 października 1954 r. Ns 264/54 łączną karę więzienia złagodzono do 9 lat, a następnie na mocy amnestii z dnia 22 listopada 1952 r. tą łączną karę złagodzono o 1/3 czyli do wysokości 6 lat więzienia.

Kryteria przyjęte w ustawie z dnia 22 listopada 1952 r. o amnestii wskazują, że bez wątpienia złagodzeniu o 1/3 podlegały kary orzeczone za czyny z art. 86 § 2 k.k. i art. 4 § 1 k.k., a wątpliwości budzić może natomiast kwestia stosowania tej amnestii do przypisanego czynu z art. 257 § 1 d.k.k. Przy tym niekorzystnym dla wnioskodawcy wariancie kara 4 lat więzienia (obok złagodzonych kar 4 lat i 8 miesięcy oraz 6 lat) i tak nie mogłaby decydująco wpłynąć na orzeczenie łącznej kary 6 lat więzienia.

Z ustaleń Sądu Okręgowego wynika dalej, że na mocy kolejnej ustawy z 27 kwietnia 1956 r. o amnestii kara orzeczona za czyn z art. 86 § 2 d.k.k. została darowana w całości, a kara 6 lat wymierzona za czyn z art. 4 § 1 dekretu została załagodzona o połowę tj. do wysokości 3 lat.

Sąd Okręgowy nie przeanalizował natomiast w ogóle kwestii, czy ustawa z dnia 27 kwietnia 1956 r. o amnestii miała również zastosowanie do kary wymierzonej za czyn z art. 257 § 1 d.k.k. Podkreślić należy, że potrzeba tego rodzaju dodatkowej analizy wynika z faktu, że ustawa o amnestii ma charakter powszechny i działa (z określonymi w ustawie wyjątkami)

w sposób obligatoryjny.

W związku z brakiem takiej analizy Sąd Apelacyjny pozbawiony został możliwości kontroli poczynionych w tym względzie ustaleń.

Nawet jeśli w przypadku ewentualnego ustalenia, że amnestia nie objęła kary wymierzonej za czyn z art. 257 § 1 d.k.k. istniał obowiązek ustalenia, czy warunki odbywania tej kary, w związku z tym, że była ona wykonywana w ramach łącznej kary nie uległy pogorszeniu i w jakim stopniu.

Zaznaczyć przecież potrzeba, że przez okres śledztwa oraz pozbawienia wolności wnioskodawca traktowany był nie jak skazany za przestępstwo pospolite, ale jako więzień polityczny.

Uznając więc, że zaskarżone orzeczenie było przedwczesne Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej swojego wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów powszechnych.