I SPP/Ol 131/19 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2729634

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 października 2019 r. I SPP/Ol 131/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Asesor WSA Katarzyna Górska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A S od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2019 r. sygn. I SPP/Ol 131/19 o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz o odmowie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A S na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "(...) "r., Nr "(...)" w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie zwolnił A S (dalej: "strona" lub "skarżący") od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata.

Z akt sprawy wynika, że w formularzu PPF strona wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E S i dorosłymi dziećmi: M, W, B oraz małoletnią J ("(...)" lat) i dwoma wnukami ("(...)" lata i "(...)" rok). Strona jest właścicielem mieszkania o powierzchni "(...)" m2, garażu oraz piwnicy. Innego majątku nie posiada. Utrzymuje się z zasiłku rehabilitacyjnego w wysokości ""(...) "najniższej krajowej". Ponosi stałe koszty miesięczne: opłaty za media - "(...)" zł, gaz - "(...)" zł, TV- "(...)" zł, woda - "(...)" zł. Ponadto strona złożyła dodatkowe oświadczenie na wezwanie w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), w którym podała, że wysokość zasiłku rehabilitacyjnego wynosi "(...) "zł, zaś żona otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości "(...)" zł oraz świadczenie wychowawcze w kwocie "(...)" zł, córka W S otrzymuje zasiłek rodzinny w wysokości "(...)" zł, z funduszu alimentacyjnego uzyskuje kwotę "(...)" zł, otrzymuje także świadczenie wychowawcze "(...)" zł, córka M S otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości "(...)" zł, syn B S jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. S S jest córką wnioskodawcy, która nie zamieszkuje w mieszkaniu skarżącego. Wnuki są na utrzymaniu córki W. Szacunkowa wartość mieszkania, którego współwłaścicielem jest żona wnioskodawcy, wynosi "(...)" zł. Powyższe potwierdzono zaświadczeniami.

Referendarz częściowo uwzględnił wniosek, biorąc pod uwagę, że ośmioosobowa rodzina zasadniczo utrzymuje się z pomocy społecznej. Dochód rodziny stanowią zasiłki rodzinne na dzieci, świadczenia wychowawcze, zasiłek chorobowy i rehabilitacyjny. Łączny dochód rodziny z poszczególnych zasiłków wynosi "(...)" zł. Stałe wydatki zostały określone na kwotę około "(...)" zł miesięcznie. Skarżący oraz jego wielodzietna rodzina niewątpliwie musi ponosić także inne koszty utrzymania takie jak wyżywienie, leki, środki czystości, odzieży, które nie zostały określone. Ponadto z uwagi na otrzymywanie: rehabilitacyjnego oraz chorobowego, niewykluczone jest ponoszenie wyższych od przeciętnych kosztów związanych z leczeniem czy rehabilitacją. Trudna sytuacja socjalno-bytowa oraz zdrowotna rodziny, jak również stan posiadania wskazują w ocenie referendarza, że skarżący znajduje się w sytuacji, w której poniesienie przez niego pełnych kosztów postępowania nie jest możliwe bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Dlatego uznano za zasadne przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz zauważył, że zwolnienie obejmuje wszystkie koszty ponad kwotę wpisu od skargi (w wysokości "(...)" zł) tj. także ewentualne przyszłe koszty sądowe, takie jak np. opłata kancelaryjna w kwocie "(...)" zł (jeżeli skarga zostanie oddalona) i wpis od skargi kasacyjnej stanowiący połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż "(...)" zł.

Odmówiono jednak skarżącemu ustanowienia na jego rzecz profesjonalnego pełnomocnika, gdyż referendarz uznał, że strona nie znajduje się w sytuacji, w której nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślono, że udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest niezbędny do rozpoznania sprawy przez sąd pierwszej instancji, który dokonuje całościowej kontroli legalności zaskarżonego aktu, bezczynności lub przewlekłości postępowania, bez względu na argumentację podniesioną przez stronę skarżącą.

W sprzeciwie podniesiono, że skarżącego nie stać na opłacenie adwokata. Pomimo wspólnego majątku z żoną, skarżący nie zamieszkuje z nią we wspólnym mieszkaniu, zajmując budynek garażowy, w którym mieszka i prowadzi sam osobne gospodarstwo domowe. Płaci alimenty na jedno dziecko "(...)" zł miesięcznie, a ponadto Fundusz Alimentacyjny pobiera zaległe alimenty. Leczy się psychiatrycznie i neurologicznie, co wymaga wydatków na leki. Z powodu nerwicy nie jest w stanie samodzielnie stanąć przed sądem, nawiązać kontaktu i prowadzić rozmowy. Lekarz psychiatra jest obecnie na urlopie, więc nie jest możliwe dołączenie zaświadczenia lekarskiego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8 tej ustawy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a. sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.

Z ww. przepisów wynika, że rozpatrując sprzeciw, sąd może albo utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza, albo może je zmienić.

Zakres prawa pomocy określa art. 245 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym może ono zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zaś prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, jeśli gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym może być przyznane prawo pomocy, gdy zainteresowany wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Sąd podzielił stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący byłby w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść koszty udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Według informacji udzielonych przez skarżącego łączny dochód jego rodziny wynosi ponad "(...) "zł miesięcznie, przy stałych wydatkach w kwocie około "(...)" zł miesięcznie. Odnosząc się do podniesionych w sprzeciwie okoliczności niezamieszkiwania z małżonką we wspólnym mieszkaniu i zajmowania budynku garażowego, Sąd twierdzeniom tym nie daje wiary, jako pozostającym w sprzeczności z wcześniejszymi twierdzeniami skarżącego oraz treścią wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo zauważyć należy, że skarga A. S dotyczy postanowienia organu podatkowego. Dla spraw tego rodzaju przewidziany jest tryb postępowania uproszczonego, w którym nie jest przewidziany osobisty udział strony skarżącej bądź jej pełnomocnika, jak też przedstawiciela organu, gdyż sprawa jest rozpatrywana na posiedzeniu niejawnym. Zatem skarżący w sprawie tej nie powinien mieć obaw co do swego osobistego wystąpienia przed sądem.

W związku z powyższym słusznie uznał referendarz sądowy, że w przedstawionych okolicznościach niezasadne byłoby przyznanie skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Sąd nie stwierdził więc, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy ustawy p.p.s.a.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.