Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1963503

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 9 maja 2014 r.
I SAB/Wa 616/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis.

Sędziowie WSA: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Bożena Marciniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2014 r. sprawy ze skargi A.D. na bezczynność Prezydenta (...) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość

1.

zobowiązuje Prezydenta (...) do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku z dnia (...) grudnia 2012 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w (...) przy ulicy (...) nr hip. (...), w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy;

2.

stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3.

zasądza od Prezydenta (...) na rzecz skarżącego A. D. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

I SAB/Wa 616/13 UZASADNIENIE

W skardze z dnia 11 października 2013 r. A. D. zaskarżył bezczynność Prezydenta (...) w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w (...) przy ulicy (...), oznaczonej w księdze hipotecznej nr hip.(...), na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzucił organowi naruszenie art. 35 ust. 2 oraz 36 ust. 1 k.p.a. przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy. Wniósł o:

1)

zobowiązanie Prezydenta (...) do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia akt organowi

2)

zasądzenie kosztów postępowania.

Jak wynika z akt sprawy Skarżący w dniu 7 grudnia 2012 r. wystąpił o odszkodowanie za nieruchomość położoną w (...) przy ulicy (...), oznaczoną w księdze hipotecznej nr hip. (...).

Prezydent (...) nie podjął w sprawie żądnych czynności.

W związku z brakiem aktywności organu Skarżący skierował w dniu 15 lutego 2013 r. zażalenie do Wojewody (...) na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta (...).

Postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r., Wojewoda (...) uwzględnił zażalenie wyznaczając Organowi dodatkowy 2 -miesięczny termin do załatwienia sprawy. Wojewoda zaznaczył jednocześnie, że dalsze zaniechanie rozpoznania sprawy nosić będzie cechę rażącego naruszenia prawa.

Po zwrocie akt od Wojewody (...) organ powiadomił Skarżącego w piśmie z dnia 12 listopada 2013 r. o konieczności skompletowania dokumentów archiwalnych oraz o planowanym terminie rozstrzygnięcia sprawy do dnia 28 lutego 2014 r. Żadne inne czynności nie zostały podjęte.

Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.).

W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania.

Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu.

Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony.

Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238).

Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżącego potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent (...), nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki.

Sąd zauważa, że po złożeniu wniosku nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie. Dopiero na skutek wystosowania przez Skarżącego zażalenia do Wojewody (...) na niezałatwienie sprawy w terminie Prezydent wyjaśnił stronie przyczyny zwłoki, wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy lecz nie przedsięwziął czynności zmierzających do jej rozpoznania. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania.

Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18 sierpnia 2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11 sierpnia 2011 r., II SAB/Gd 30/11 - dostępne w CBOSA).

Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsce. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że nie zostały przez Organ przedsięwzięte czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku złożonego przez Skarżącego ani w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia.

Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta (...) czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jednakże nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego a zaniechanie jakiejkolwiek aktywności w prowadzeniu postępowania determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.