Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1617443

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
z dnia 17 grudnia 2014 r.
I SAB/Wa 488/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia Aneta Wirkowska (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M., A. M., J. M., i J. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia 1. przyznać J. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w (...); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie faktyczne

J. M., wnioskiem z dnia 11 listopada 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M., A. M., J. M., M. M. i J. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania odwołania.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną A. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawcy oraz jego żony w łącznej wysokości (...) zł (brutto) miesięcznie. Posiadany majątek to dom o powierzchni (...) m2, (...) nieruchomości rolnej o pow. (...) ha, (...) nieruchomości o pow. (...) ha oraz (...) domu z (...) r. (niezamieszkały) i (...) nieruchomości o pow. (...) ha. Do wniosku skarżący załączył kopię orzeczenia, z którego wynika, że jest on osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności. W piśmie z dnia 5 grudnia 2014 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 21 listopada 2014 r., skarżący podkreślił z kolei, że sytuacja materialna i zdrowotna rodziny jest bardzo zła. Wnioskodawca wskazał, że nie posiada rachunków bankowych, jego żona posiada zaś rachunek w Banku (...)., którego wyciągi z ostatnich trzech miesięcy załączone zostały do pisma. Skarżący podniósł, że większą część uzyskiwanego dochodu przeznaczają wraz z żoną na utrzymanie i leczenie (w tym m.in. na zakup żywności w ciągu trzech miesięcy - (...) zł, na lekarstwa - (...) zł, na środki czystości - (...) zł, na obuwie i odzież - (...) zł). Wnioskodawca zaznaczył ponadto, że wydatki związane z ubezpieczeniem to kwota - (...) zł, podatek rolny - (...) zł, podatek od nieruchomości - (...) zł, wydatki za wywóz śmieci - (...) zł, za telefon - (...) zł, za energię elektryczną - (...) zł, gaz - (...) zł, za centralne ogrzewanie - (...) zł, za wodę - (...) zł, drobne remonty mieszkania to z kolei kwota (...) zł. Skarżący przedstawił szczegółowe wyliczenie wydatków związanych z dojazdem do lekarzy, prywatnymi wizytami u specjalistów, wykonywaniem koniecznych badań i zabiegów rehabilitacyjnych oraz zakupem lekarstw podkreślając, że wraz z żoną są osobami bardzo schorowanymi i wskazane wydatki są konieczne i bardzo wysokie. Do pisma załączone zostały liczne dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności dotyczące sytuacji materialnej wnioskodawcy. Z załączonej kopii z rachunku bankowego posiadanego przez żonę wnioskodawcy wynika zaś, że saldo na dzień 5 listopada 2014 r. wynosiło (...) zł.

W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:

W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.

Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).

Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i odpowiednio wcześniej podjąć starania zmierzające do zgromadzenia odpowiednich środków pieniężnych na ten cel. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że J. M. nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie racy prawnego. W sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z przedstawionych wyjaśnień i dokumentów wynika co prawda, że skarżący jest osobą bardzo schorowaną i ponosi wraz z żoną wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem. Zauważyć jednakże trzeba, że wnioskodawca uzyskuje wraz z żoną stały, miesięczny dochód w wysokości (...) zł. Rodzina zaspokojone ma potrzeby mieszkaniowe, z analizy wyciągu rachunku bankowego posiadanego przez żonę wnioskodawcy wynika natomiast, że na dzień 5 listopada 2014 r. saldo wynosiło (...) zł. Nie można zatem uznać, że sytuacja majątkowa skarżącego jest tak trudna, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Sytuacji majątkowej skarżącego nie można utożsamiać z sytuacją osób, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że wystarczają one na zaspokojenie jedynie niezbędnych potrzeb życiowych. Wysokość uzyskiwanego przez rodzinę dochodu, nawet przy uwzględnieniu koniecznych wydatków związanych z leczeniem i utrzymaniem, pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - wygospodarować środki pieniężne na poniesienie kosztów sądowych. Zwłaszcza, że skarżący wraz z żoną nie mają nikogo na swoim utrzymaniu i uzyskiwany dochód przeznaczają na potrzeby własne. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się natomiast w istocie do wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a do uiszczenia przedmiotowego wpisu zobowiązani zostali wszyscy skarżący solidarnie. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, takie jak opłata za sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, wpis od skargi kasacyjnej, koszty ewentualnych zażaleń czy też opłat kancelaryjnych, każdorazowo nie przekroczą zaś kwoty 100 zł, zaś ich uiszczenie rozłożone będzie w czasie.

W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.